nieuws

Japans vliegeiland Kansai staat het water tot aan de lippen

bouwbreed

Een waterkerende wand moet voorkomen dat de passagiersterminal van luchthaven Kansai, voor de kust van het Japanse Osaka, onder water loopt. In tien jaar tijd is de bodem onder het kunstmatige eiland al meer dan elf meter ingeklonken. Uitgangspunt bij de bouw was dat dat zeker vijftig jaar zou duren.

De Japanse vliegveldbouwers hebben zich duidelijk verkeken op het zettingsgedrag van de bodem in de baai van Osaka. Het in achttien meter diep water aangelegde eiland rust op een bodempakket van tweehonderd meter zachte, pleistocene klei, die gemakkelijk samendrukbaar is. Draagkrachtige zandlagen zijn er nauwelijks te vinden. De bodem is voorbewerkt door plaatsing van duizenden zandpalen, waardoor het water naar boven afgevoerd zou worden. Daarna is een ringdijk aangelegd, waarbinnen een drieëndertig meter dik grondpakket is gelegd. Aanvankelijk stak het kunstmatige eiland dus zo’n vijftien meter boven de zee uit, maar na het snelle inklinken is daar nauwelijks een paar meter van over. Het hoge zettingstempo is inmiddels aanzienlijk afgenomen, maar toch nog steeds zo onrustbarend dat de Japanse experts het niet allemaal lijdzaam willen aanzien.

Wand

Deze zomer maakten ze bekend dat ze voor 540 miljoen gulden een ondergrondse, waterkerende wand gaan aanbrengen. Die moet de passagiersterminal en de ondergrondse kerosinetanks tegen grondwaterstromen beschermen. De grondwaterstromen in het eiland zijn volgens directeur internationale zaken van de luchthaven, T. Matsunami, veel sterker dan gedacht en worden sterk beïnvloed door de waterbewegingen in de baai rondom. In feite wordt een polder aangelegd binnen de polder die het eiland zelf al is. Met pompen kan de nieuwe polder worden bemalen en worden de fundamenten van terminal en opslagtanks beschermd.

Vijzels

Het fundament van die terminal, die is ontworpen door de Italiaanse architect Renzo Piano, is opmerkelijk. Omdat een flinke zetting was ingecalculeerd, is het 1,7 kilometer lange gebouw op negenhonderd vijzels geplaatst. Computers sturen die vijzels aan en zorgen dat het gebouw gelijkmatig met de omgeving meezakt, zonder te scheuren. Volgens Matsunami is de maximale uitslag van sommige vijzels inmiddels bijna bereikt. Ook de 3,7 kilometer lange brug naar het kunstmatige eiland heeft te kampen met flinke zetting. Van sommige pylonen is al wat beton afgespat. De glijopleggingen van de brug konden de zetting van de landhoofden sinds de oplevering volgens Matsunami opvangen.

Openheid

De grootste problemen met Kansai deden zich overigens al voor tijdens de bouw, toen de grond onder de voeten van de bouwers wegzakte. Toen het vliegveld in 1994 werd opgeleverd, was het eiland al bijna tien meter gezakt. In de afgelopen zes jaar is daar ‘slechts’ een meter bijgekomen. Directeur Matsunami spreekt er, als een volleerd PR-man, vrij luchtig over, maar hij spreekt tenminste. En dat is al heel wat voor een Japanner. Als reden voor zijn openheid geeft hij op dat de Japanse bouwers de uitdaging van de natuur zijn aangegaan en de buitenwereld willen laten delen in het verloop daarvan. Het bedrag dat de luchthaven heeft gereserveerd voor herstel liegt er in ieder geval niet om. Inmiddels is de bouw van de tweede fase van de luchthaven begonnen. Op een nieuw eilandje naast het eerste verrijst een tweede landingsbaan, die in 2007 in gebruik moet worden genomen. Op de planning staat ook nog een derde start- en landingsbaan, afhankelijk van de groei van de luchtvaart. De capaciteit bedraagt tot nu toe 160.000 starts en landingen per jaar.

Opvulmateriaal

In de bodem worden, net als de eerste keer, zandpalen aangebracht om het water naar boven af te voeren. De dichtheid van die palen is volgens Matsunami wat hoger dan de eerst keer: in totaal 1,2 miljoen. Bovendien zijn de bouwers van plan nu een anderhalf keer zo groot volume aan opvulmateriaal in het bassin te storten. Behalve zand van de zeebodem wordt vooral veel steenslag gebruikt, afkomstig uit de groeven in de bergen bij Osaka.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels