nieuws

Burgemeester Houten in projectontwikkeling

bouwbreed

Op een bijna verdedigende toon begint Houtens burgemeester mr. Aat de Jonge uiteen te zetten, waarom hij op 47-jarige leeftijd en na veertien burgemeestersjaren overstapt naar het bedrijfsleven. Per 1 november wordt hij commercieel directeur van projectontwikkelaar Woningbouw Centraal Nederland, twee later later algemeen directeur. Maar voor Cobouw hoeft hij zich helemaal niet te verdedigen, we vragen gewoon uitleg waarom hij van een boeiend en geslaagd Vinex-project vertrekt naar een bedrijf. Het grote geld?

Hij zucht er even van: “Ik kom uit een familie met veel publieke en maatschappelijke ambtsdragers. Deze overstap was een schok voor mij. En van buitenaf wordt er ook wel vreemd tegenaan gekeken, merk ik. ” Het is ook opmerkelijk, want slechts hoogst zelden maken burgemeesters zo’n stap? Wethouders wat vaker, hogere ambtenaren ook wel. In uw geval: u bent een goede burgemeester, bevordering naar een grotere plaats had toch gekund?

Inleveren

De Jonge: “Nee, dat had niet gekund. Ik had graag naar een grotere gemeente gewild, zelfs een met criminaliteit, werkloosheid en beroepsvoetbal, wat we in Houten allemaal niet hebben. Maar zo’n promotie is niet weggelegd voor een CDA’er. Het aantal burgemeesters daalt, het CDA ook en moet dus posten inleveren. Ik heb gepeild en geen mogelijkheid gevonden. Van de andere kant heb ik altijd liefde gehad voor bouwen en cultuurhistorie, en de kwaliteit daarin. Zakelijk management en mensen motiveren boeit me ook. Als iemand uit de private sector mij dan vraagt, dan denk ik: waarom niet? Ik leef dezelfde liefdes uit op een andere plek.”

En het grote geld?

De Jonge: “Ja, die bijklank krijgt het al gauw, van materialisme. Inderdaad, het scheelt wel wat, maar niet onredelijk. Ik vind namelijk uit ervaring dat een burgemeester (behalve van de grote steden) niet wordt beloond naar een redelijke prijs-prestatieverhouding. Let wel: niet dat ik hier te weinig verdien, maar het klopt niet met de kwaliteit en de werkdruk. Burgemeester is een 24-uursbaan als je al je taken goed doet: manager van een bedrijf, de portefeuille, het voorzitterschap, en de klassieke burgervader zijn die altijd voor iedereen aanspreekbaar is. Nee, burgemeesters krijgen geen loon naar werken. Trouwens, ik zeg zo vaak tegen mensen, ook medewerkers: kijk eens om je heen, verander eens – en dan zou ik dat mezelf verbieden? Raar.” Zit er een come-back in naar het openbaar bestuur of de politiek?

De Jonge na enige aarzeling: “Nee, ik ambieer de politiek en het openbaar bestuur niet meer.” Woningbouw Centraal Nederland is een ambitieus bedrijf, voortgekomen uit woningcorporaties. In de Vinex- locatie Houten-Zuid bouwt WCN zo’n honderd woningen, allemaal bijzondere projecten, waaronder 22 villa’s van rond 1,2 miljoen. Voorts gaat WCN zich vestigen in Kasteel Heemstede in Houten, dat door die bestemming na een verwoestende brand herbouwd en gerestaureerd kon worden. Houten en WCN hebben dus in de burgemeesterskamer heel wat deals gesloten. Is De Jonge op die manier ‘weggekaapt’ door WCN? De Jonge: “Algemeen directeur Geert Ensingh van WCN heeft me afgelopen mei gevraagd, toen waren alle zaken al rond, die trouwens voor het grootste deel door de vakwethouder zijn geregeld. Natuurlijk was er sprake van geven en nemen op onderdelen met al die projecten, maar mijn positie was daar geen onderdeel van. Het is zuiver gegaan. Maar ik begrijp bij nader inzien ook wel, dat het opvalt als een bedrijf hier komt onderhandelen en uiteindelijk mij meeneemt. Zoiets vinden ze in het bedrijfsleven eigenlijk ongepast, geloof ik. Tja, het zij zo, het is fatsoenlijk gegaan.”

Cynici zeggen wel eens, dat Houten de enige geslaagde Vinex-locatie

is van Nederland. Op de een of andere manier ziet het er gezellig uit, de oude dorpskern leeft, er is geen sprake van de vervreemding in newtowns en slaapsteden. Hoe komt dat? De Jonge: “Het stedenbouwkundig ontwerp moet voldoen aan de basiswensen van de bewoners: veiligheid, contacten, oriëntatie. Groei van karakter en identiteit moeten ingebouwde mogelijkheden zijn. De mensen zelf moeten dat maken, langzaam. Kijk, in newtowns willen de mensen eerst hun tuintje inrichten, de hobbyzolder timmeren, op sportclub. Pas veel later gaan ze zich met publieke zaken bemoeien. Die moet je dus als bestuur al van te voren hebben geregeld. Houten heeft goede verbindingen, de trein komt er dwars doorheen en stopt alsmaar. Was dat niet zo geweest, dan hadden we dat moeten regelen. Kijk naar Bilbao, Barcelona; daar worden eerst die dingen aangelegd, en dan komen de mensen pas.” Hij zegt het niet, maar bedoelt: dat is in Leidsche Rijn niet gebeurd.

Trots

“Een ander aspect is dat newtowns, Vinex-locaties, een hart moeten hebben. Iets moois, iets monumentaals, iets waar de bewoners trots op zijn. Houten heeft niet voor niets een spectaculaire brandweerkazerne gebouwd, waar de oude mannetjes met hun neuzen platgedrukt tegen de ramen staan te kijken. Tegelijk is het echt heel moeilijk dergelijke elementen te verwezenlijken. Houten had in het begin van de uitbreiding een raad met tien CDA’ers, drie anderen en een wethouder die de zaken deed. De grond deed vijf gulden per vierkante meter. Nu is het bestuurlijk complexer, de raad is politiek versplinterd, en er is de grote invloed van ‘import’.”

Conservatief

Die nieuwkomers zijn gek genoeg vaak heel conservatief, die willen er geen echt stadje van maken maar willen het dorpse behouden. Geen hoogbouw bijvoorbeeld, terwijl die toch karakteristieke kwaliteit kan leveren mits voorzichtig en mooi gedaan.” En dan komt het hoge woord eruit: “En dan blijft het allemaal ‘gewoon’. Daar heb ik grote moeite mee. Voor mij is gewoon niet genoeg. Veel dingen mogen gewoon zijn, maar soms moet je iets buitengewoons doen.” Helemaal per ongeluk, lijkt het, maar uit het hart heeft De Jonge daarmee zijn overstap verklaard.

‘Veel mag gewoon zijn, maar soms moet je ook iets buitengewoons doen’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels