nieuws

‘Breed overlegorgaan voor duurzame bouw’

bouwbreed

Over een week houdt mag.arch. Peter Schmid, hoogleraar afbouwtechniek, zijn afscheidsrede aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hij staat bekend als de aartsvader van het duurzame bouwen in Nederland. “Ik beveel een overlegorgaan aan, van bedrijfsleven en overheid, met het oog op een verdere duurzame ontwikkeling in de bouw”, stelt hij voor.

“Menselijke tekortkomingen en belangen zijn het eigenlijke obstakel. Daardoor worden de aandachtspunten van het Handvest van de Aarde niet naar de praktijk van de bouw vertaald. Er is een klein aantal partners dat de macht heeft. De grote aannemingsmaatschappijen en grote handelaren en producenten van bouwmaterialen. Zij zitten ook in de ontwikkelingslanden. Noch daar, noch in ons eigen land wordt een ommezwaai naar het duurzaam bouwen gemaakt. Er wordt niet gedeeld met de ontwikkelingslanden en ook hier is men niet van plan de zaken te veranderen. De machthebbers houden vast aan de markt zoals hij bestaat. Politieke en economische belangen belemmeren de ontwikkeling van het duurzaam bouwen.”

Heel eenvoudig

Peter Schmid noemt geen namen, maar het is duidelijk op welke ondernemingen hij doelt. Hij vindt ook de inzet van de overheid onvoldoende. “Er zou een overlegorgaan moeten komen, een raad voor duurzaamheid in de bouw. Overheid en bedrijfsleven zouden moeten samenwerken aan het in de praktijk brengen van de geboden van het Handvest van de Aarde. Het eerste milieubeleidsplan, dat was briljant, maar daarna is er weinig meer van gekomen”, vindt Schmid. Hij betreurt het, dat de machthebbers de voortgang van het duurzaam bouwen frustreren. “Ik stel voor om het duurzaam bouwen succesievelijk en planmatig verder te ontwikkelen. Niet morgen dus, maar op termijn. Maar ook dat gebeurt niet. Behalve door enkele kleine ondernemingen, maar dat haalt niets uit. Toch is het eigenlijk heel eenvoudig, het staat bijvoorbeeld allemaal op de drie bladzijden van het Handvest van de Aarde.”

Geen wanhoop

Voordat hij hoogleraar afbouwtechniek werd, ontwierp Peter Schmid hightech gebouwen voor de procesindustrie. “Toen ik de thematiek van de duurzaamheid leerde kennen, besloot ik dat het noodzakelijk was het duurzaam bouwen te ontwikkelen. Ik heb daar altijd met veel enthousiasme aan gewerkt. Tijd voor wanhoop heb ik nooit gehad. Ik ga nu wel met pensioen, maar samen met mijn vrouw heb ik RED opgericht, voluit ‘Research Education Design in Art, Science and Technology for Sustainable Development and Peace’. Onze eerste opdracht was een multimedia cd-rom over duurzaam bouwen voor Technologie voor een Duurzame Ontwikkeling (TDO). Ook begeleid ik de komende vijf jaar nog promovendi en blijf ik voorlopig verbonden aan het Vredescentrum in Eindhoven.” Peter Schmid is bovendien intensief betrokken bij de voorbereidingen van het internationale symposium ‘Beyond Sustainability’. Dat vindt op 28 en 29 september plaats in het Auditorium van de Technische Universiteit.

Nogal een karwei

“Ik heb het Handvest van de Aarde in een eerdere versie gezien. Het is een vervolg op Agenda 21 van de conferentie van de Verenigde Naties in Rio de Janeiro in 1992. Het Conseil International du Batiment heeft wel een boekje uitgegeven, gebaseerd op Rio, daar staat eigenlijk hetzelfde in over duurzaam bouwen. Ik heb een voorstel gedaan voor een werkgroep om de uitgangspunten verder uit te werken. Dat is echter niet aangenomen. Er zijn belanghebbenden die de verdere ontwikkeling tegenhouden.” Schmid vindt de huidige versie van het Handvest van de Aarde mooi sluitend, helder en duidelijk. Hij is op 29 juni door Michael Gorbatsjov aan koningin Beatrix aangeboden en zal in 2002 door de Verenigde Naties worden bekrachtigd. “Eigenlijk is het merkwaardig, dat we na enkele eeuwen van enorme technologische ontwikkelingen nu voor zulke enorme ethische en spirituele problemen staan. Het is nogal een karwei voor de mensheid.”

Geen geweld

“Wie zich bezighouden met de relatie tussen het Handvest van de Aarde en de bouw, met de vertaling van de ethische beginselen naar de bouw? Binnen de discipline moet ik helaas naar mijzelf verwijzen. Er zijn wel onderzoekers en ontwerpers die het duurzaam bouwen een impuls geven, maar het leidt niet tot een werkelijke ommezwaai. Er blijft niets anders over dan het doen van voorstellen. Verzoeken is al te veel aandringen, pressie uitoefenen is niet mijn stijl, want geweld levert geweld op. Dat leidt niet tot iets vruchtbaars.” In zijn afscheidsrede zal Schmid opnieuw een voorstel doen. “Ik denk dat de bouw gebruik moet gaan maken van de gehele snelgroeiende biomassa. Voorbeelden zijn stro, graan, mais, olifantsgras en zonnebloemen. Het materiaal is stevig en het bevat al stoffen die als lijm functioneren. Daar kun je met de hand of mechanisch goede bouwpanelen van maken. Waarschijnlijk kun je er zonder draagstructuur tot drie verdiepingen mee bouwen.”

Het lijkt meer op een intreerede dan op een afscheid. Peter Schmid zal aan het duurzaam bouwen blijven werken.

Het Handvest van de Aarde is te vinden op Internet onder de domeinnaam http://www.earthcharter.org

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels