nieuws

Klein Pernis in groen historisch landschap

bouwbreed

Architect Cor Kalfsbeek is niet echt verbaasd over de toekenning van de elfde Drentse Welstandsprijs aan het gebouwencomplex voor ondergrondse gasberging in Langelo. De prijs werd uitgereikt door M. de Boer, voormalig Commissaris der Koningin in Drenthe. Volgens Kalfsbeek is sprake van een ijzersterk concept, waar de jury van de Stichting Het Drentse Welstandstoezicht niet omheen kon.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gaf opdracht voor het ontwerp van het gebouwencomplex aan het inmiddels door DAAD Architecten in Borger overgenomen Architectenburo Cor Kalfsbeek in samenwerking met het in landschapsarchitectuur gespecialiseerde Bureau Alle Hosper in Haarlem.

Het vijftig hectare metende complex onderscheidt zich van vergelijkbare bouwprojecten doordat het optimaal in het historische landschap is ingepast. Architect Cor Kalfsbeek, die zeven jaar geleden aan de wieg stond van het complexe project, ziet de prijs vooral als een waardering voor zijn werk.

Omstreden

De Drentse Welstandsprijs had dit jaar als thema de bedrijfsbebouwing. De jury van de Stichting Welstandstoezicht is binnen dat thema van mening dat de ondergrondse gasberging een prima voorbeeld is van het bevorderen van landschaps-, dorps- en stadsschoon in de provincie Drenthe.

Hoewel de bouw bij voorbaat omstreden was, heeft de architect juist dat aspect aangegrepen als centrale thema voor zijn ontwerp. Een twee meter hoog groen talud om het gehele complex heen en natuurlijke houtwallen met elzen en eiken geven het complex een groene en frisse aanblik.

“De prijs kwam voor mij niet echt als een verrassing. Een eigen draai geven aan een dermate groot project van 1,5 miljard gulden is niet gemakkelijk”, legt Cor Kalfsbeek uit. “Toch zet je soms iets neer, waarvan je meteen al denkt: dit is echt raak, hier kan niemand omheen. Dit was duidelijk zo’n project. De kunst was, met alle weerstanden die er tegen het complex bestonden, een klein Pernis neer te zetten in een groen historisch landschap. De kerstverlichting, hekwerken en camera’s, die doorgaans bij zo’n complex horen, moesten zoveel mogelijk aan het zicht worden onttrokken. Dat is optimaal gelukt.”

Van de chaos van installatieonderdelen een gebouwencomplex ontwerpen dat goed in het Drentse landschap past, was voor Kalfsbeek dan ook de centrale uitdaging.

Wild proces

“In feite ben je bezig een wild proces te ordenen in groenzones en houtwallen, die van oudsher in het Drentse landschap voorkomen. Als ik pal tegenover zo’n complex zou wonen, zou ik ook niet continu een brandende lamp voor m’n neus willen. Maar je moet wel dat hele technische proces van die installatie kunnen navoelen om met een zinnig ontwerp te kunnen komen. Dat vind ik in dit ontwerp prima geslaagd.”

Het uiteindelijke resultaat valt niet alleen op het conto van Kalfsbeek te schrijven, want toen de NAM hem in eerste instantie benaderde voor het lijvige bouwproject bleek de betrokkenheid van een landschapsarchitect geen overbodige luxe.

Samensmelting

Kalfsbeek: “Ik heb meteen aangegeven dat ik het project niet alleen kon doen en voorgesteld het in combinatie met een landschapsarchitect aan te pakken. Die combinatie met Bureau Alle Hosper heeft uiteindelijk tot een perfecte samensmelting van disciplines geleid. Ik denk dat de landschapsarchitect net zoveel invloed heeft gehad op de architectuur als andersom. Maar natuurlijk heeft de NAM als opdrachtgever ook een flinke vinger in de pap gehad.”

“Ik had nog nooit een dergelijke veeleisende opdracht gedaan”, zegt Kalfsbeek. “Ik ben heel blij dat ik samen heb mogen werken met een goede landschapsarchitect. Die heeft veel meer verstand van de historische landschappelijke context. Je moet met dit soort bouwprojecten in feite teruggroeien naar de oude situatie: van cultuur naar natuur. Ik ben, mede door het werken met een landschapsarchitect, tot de conclusie gekomen dat we het stadium van de ruilverkaveling hadden kunnen overslaan. Dat heeft veel in het historische landschap kapotgemaakt.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels