nieuws

Bij paal nummer vijftig gaat het plotseling mis

bouwbreed

Bijna vijftig palen lang ging het goed; toen volgde een knal. Een 21 meter lange groutinjectiepaal boorde zich donderdag in het plafond van de kelder van de Beurs van Berlage. Met verscherpte veiligheidsmaatregelen hebben aannemer Hillen & Roosen en funderingsbedrijf Smet het herstel van de fundering weer hervat.

Direct na het incident werd gedacht aan een blindganger; een niet- ontplofte granaat of bom. De grafieken die op de boorstellingen minutieus drukverloop en diepte bijhouden, gaven geen plotselinge drukverhoging te zien. Tot zestien meter diepte is keurig met vijftig bar druk grout uit de spuitlansen onderaan de boorpaal gekomen. Daaronder is de druk geheel volgens plan opgevoerd tot 250 bar. Dat levert een dikkere paalvoet op van zo’n 70 centimeter diameter. Precies waar die nodig is, in de tweede zandlaag. En dan, vijf meter dieper, is de druk ineens weg. Zomaar ineens, zonder dat vlak daarvoor de druk plotseling oploopt. De veiligheidsventielen, afgesteld op 350 bar, hebben geen krimp gegeven. “Van welke strijd is die blindganger overleverd?”, roept een van de bouwers die onmiddelijk naar de plek des onheils is gesneld. “Van de tachtigjarige oorlog soms? Het gebouw staat er al sinds 1903.”

Verstopt

Een paar uur later zijn alle scenario’s afgestreept en lijkt de meest waarschijnlijke verklaring dat de spuitlansen verstopt zijn geraakt. Die verklaring blijft over nadat de medewerkers van Smet er uiteindelijk in slagen de paal weer uit de bodem te trekken. Althans, tien van de veertien segmenten. Daaronder blijkt de gesegmenteerde buispaal op de schroefdraad bezweken. Dat strookt met resultaten van eerdere bezwijkproeven op het bedrijfsterrein van Smet. Als het overdrukventiel het laat afweten, blijkt de schroefdraad het zwakste punt. Inmiddels is het boren voorzichtig hervat. Alle buissegmenten worden vooraf zorgvuldig gecontroleerd op verontreiniging, de maximale druk waarbij het overdrukventiel eruit vliegt, is teruggebracht. Bijna zevenhonderd groutinjectiepalen worden geschroefd onder de Beurs van Berlage. Die moeten het monumentale gebouw voorgoed verankeren op de Amsterdamse bodem. Dat wordt hoog tijd, want het pand kampte al voor de oplevering in 1903 met ernstige verzakkingen. Bovendien scheert over een paar jaar de boormachine van de Noord-Zuidlijn rakelings langs de fundamenten. Aan die kant rijken de palen tot 24 meter diepte; onder de rest van het gebouw tot 22 meter. Het is de bedoeling dat het gebouw, dat jaarlijks meer dan een millimeter wegzakt, zelf op de nieuwe fundering zakt. Dat moet gebeuren voordat het boren van de Noord-Zuidlijn begint.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels