nieuws

‘Baksteen ingebed in cultuur, dat verandert niet’

bouwbreed

Terca Baksteen BV in Zaltbommel zoekt naar mogelijkheden om het werk van de metselaar te verlichten. De fabriek verwacht echter niet, dat de baksteen als zodanig zal verdwijnen. “Baksteen is ingebed in de cultuur, dat verandert niet zomaar”, zegt directeur W. Meinders.

Hij citeert daarmee architect ir. Sjoerd Soeters die sprak tijdens het congres dat Terca organiseerde ter gelegenheid van de opening van het nieuwe hoofdkantoor. Terca werkt aan de ontwikkeling van geprefabriceerde geveldelen, die bijvoorbeeld kunnen worden opgehangen. Daarmee speelt de industrie in op het groeiende tekort aan metselaars en de vraag naar betere arbeidsomstandigheden. “De discussie was interessant, maar heeft ons niet tot nieuwe inzichten gebracht”, zegt Meinders. Soeters, die met zijn uitspraak het dichtst bij de strategie van de fabriek zit, stelt eveneens dat geen nieuw inzicht uit het congres naar voren is gekomen. “Ik vind baksteen vooral fraai, omdat het product alleen maar mooier wordt naarmate het ouder wordt”, verklaart Soeters. “De bestaande bakstenen voldoen het best”, zegt hij, “met nu en dan een kleine aanpassing. Als je dat wilt veranderen, willen alle architecten zelf een product ontwikkelen. Dat werkt toch niet.”

Romantiek

Prof.ir. Jan Brouwer, architect en voorzitter van de BNA, vindt dat op het baksteencongres de romantiek wel erg sterk is benadrukt. “Ik heb niets tegen op de sfeer en de kleur van baksteen, maar geredeneerd vanuit IFD (industrieel, flexibel en demontabel bouwen – red.) en duurzaam bouwen zou je toch een ander product moeten ontwikkelen. Stenen stapelen is niet de toekomst”, meent Brouwer. Hij pleitte voor de ontwikkeling van keramische producten van heel andere formaten, die worden gemonteerd in plaats van gemetseld. Als voorbeeld geeft hij een systeem, dat de architect Renzo Piano heeft toegepast voor het hoofdkantoor van Daimler Benz in Berlijn. “Het was wel dapper van Terca om ook tegenstanders van baksteen metselwerk uit te nodigen”, vindt Brouwer. De meest uitgesproken tegenstander bleek prof. dr.ing. A.C.J. Eekhout van Octatube uit Delft. Volgens hem staat het helemaal niet vast, dat de volgende generatie Nederlanders baksteen als vanzelfsprekende bouwsteen zal zien.

Hellend en scheluw

Terwijl in Zuid-Europa de ontwikkeling van nieuwe keramische producten voortschrijdt, houdt Nederland het dus vooral bij de traditionele baksteen. De fabrikanten zien niet het product zelf, maar vooral de verwerking als een bedreiging. “Wij zijn niet de eerste generatie die bouwt”, stelde architect T.M. Rau. Dat is waar, maar de laatste generatie vakkundige metselaars is wel aan het verdwijnen. Rau pleit voor aanpassing aan de historische omgeving en hergebruik van metselstenen. In zijn ontwerpen komen ook hellende en scheluwe gemetselde gevels voor. “Veel metselaars hebben die ervaring niet meer. Ik doe dan voor hoe het moet. Pas dan keert de liefde voor het ambacht terug”, merkte Rau op. Op dit moment valt nog niet te zeggen, of de het traditionele metselwerk het zal winnen van nieuwe keramische producten. Terca verwacht de markt te kunnen behouden door het metselen van de bouwplaats naar de fabriek te verplaatsen. Een ingrijpende productontwikkeling is dat nog niet.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels