nieuws

Grondbezitter betaalt mee aan voorzieningen

bouwbreed

den haag – Het is noodzakelijk in te grijpen op de grondmarkt om openbare voorzieningen te financieren. Grondeigenaren moeten verplicht meebetalen aan infrastructuur, groen, bouwrijp maken, planontwikkeling, planschade en milieutechnische maatregelen.

Dat adviseert de VROM-Raad aan minister Pronk van Ruimtelijke Ordening. Het adviesorgaan presenteerde gisteren het rapport ‘Het instrument geslepen’. Bij het realiseren van nieuwbouwprojecten blijkt het voor gemeenten steeds lastiger om de kosten voor openbare voorzieningen te verhalen. E. Brinkman, voorzitter van de werkgroep van de VROM-raad, schetst dat ontwikkelaars met name weigeren mee te betalen aan groenprojecten en infrastructuur. In de praktijk betekent dit dat uit geldgebrek voorzieningen worden geschrapt of maar ten dele worden uitgevoerd.

De VROM-Raad adviseert echter in de Wet ruimtelijke ordening (WRO) vast te leggen, dat gemeenten die kosten kunnen verhalen op de grondeigenaren. Deze vorm van grondheffing zou in de overeenkomst voor de grondexploitatie moeten komen. Ook de zogenoemde ‘freeriders’, zoals Oostveen op Leidsche Rijn, zouden dan volledig moeten meebetalen. Als ze dat weigeren, kan de gemeente zonder veel moeite onteigenen.

Profiteren

Daarnaast beveelt de Raad aan om een tegenhanger van planschade in te voeren. Wie een hoge flat voor zijn deur krijgt, heeft recht op een vergoeding. De raad vindt dat wie onevenredig profiteert van bijvoorbeeld een nieuwe weg of station, ook moet meebetalen aan die voorzieningen. Het is aan de rechter te bepalen wat redelijk is in de praktijk.

De VROM-Raad doet verder een aantal concrete adviezen op het gebied van de ruimtelijke ordening. Zo zouden Rijk en provincie zelf het recht moeten krijgen bestemmingen te bepalen. Daarbij hoort in de ogen van de Raad een variant van de Wet voorkeursrecht gemeenten (WVG). Dat betekent minder rompslomp bij projecten zoals hogesnelheidslijnen en vliegvelden. Echter, om te voorkomen dat het land wordt overdekt met papieren plannen, mag een hogere overheid alleen claimen als zij daar ook geld voor vrijmaakt.

Bovendien gebruiken gemeenten veel te vaak artikel 19 uit de WRO om vergunningen te verlenen. Hierdoor ontstaat een ‘hapsnap’ praktijk. Een simpeler toetingskader in de vorm van een beheersverordening zou dit kunnen voorkomen. Met de invoering van zo’n verordening hoeft dan niet voor elk bouwplan een wijziging van het bestemmingsplan plaats te vinden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels