nieuws

Bouw werkt als een spin met spierballen

bouwbreed

“Het duurt niet lang meer voordat bijvoorbeeld Ikea een compleet huis in haar catalogus aanbiedt”, voorspelt minister Jorritsma van Economische Zaken. Zij waarschuwt de bouwwereld te eindigen op doodspoor als de branche blijft weigeren in te spelen op de vragersmarkt.

“De tijd is voorbij dat de bouw de associatie wekt met hard werken en spierballen. Deze eeuw staat in het teken van de processen en ICT, ook voor de bouw.” Met deze uitspraken reageerde de minister op het rapport ‘Bouwen op kennis’ van de adviesraad voor wetenschaps- en technologiebeleid dat zij maandag in ontvangst nam.

De sector heeft inderdaad de neiging zich af te sluiten voor nieuwe ontwikkelingen en denkt tot in lengte van dagen op de oude voet door te gaan. Nog steeds stelt de bouw zichzelf gerust met de gedachte dat een gebouw altijd uit stenen bestaat en een weg uit asfalt. Het bestaansrecht van de aannemer zal derhalve nooit in het geding komen.

Het zal ongetwijfeld kloppen dat de bouw altijd een rol blijft spelen in het eindproces en de uitvoering. Het aandeel van de bouwer in het proces ervoor holt echter langzaam maar zeker uit. De krenten in de pap, de extraatjes, de stappen in processen en ontwikkeling gaan steeds vaker naar andere partijen dan de aannemerij.

“Het lijkt alsof het goed gaat: orderportefeuilles zijn goed gevuld en de heipalen zijn niet aan te slepen. Voorheen waren aannemers druk bezig onderaannemers uit te persen. Momenteel zijn de rollen omgedraaid”, aldus Jorritsma. De minister kan putten uit eigen ervaring aangezien ze is getrouwd met een aannemer.

De bewindsvrouwe signaleert dat de overheid uitgebreid discussieert over nieuwe contractvormen en innovatief aanbesteden, maar de traditionele aanbiederskant daar nog maar mondjesmaat op inspeelt. Steeds minder vaak zal een gemeente accepteren dat het centrum jaren overhoop ligt vanwege bouwactiviteiten.

Het aanbesteden met een bestek heeft z’n langste tijd gehad voorspelt de minister. Publiek-private samenwerking en het investeringsbudget stedelijke vernieuwing brengen complete projecten op de markt die onuitvoerbaar zijn voor een discipline. De minister merkt daarbij op dat infra-bouwers beter samenwerken dan hun collega’s in meer individualistische woning- en utiliteitsbouw.

In de woningbouw beperkt de aannemer zich tot het bouwen van een huis. De kans om een graantje mee te pikken aan de inrichting en afwerking laat zij lopen. Gamma, Hans Verkerk, Beter Bed en Intratuin zijn er groot door geworden.

Het is niet de eerste keer dat de bouw een waarschuwing krijgt. Dit najaar kregen managers tijdens een receptie van het ministerie van Vrom het kinderboekje: ‘De spin die het te druk had’. Dit was de manier van staatssecretaris Remkes om zijn waarschuwing kracht bij te zetten. De spin werkt aan haar web en laat alle kansen om samen met anderen te werken lopen omdat ze het te druk heeft. Het einde van het verhaal is dat een uil de spin verschalkt.

De verleiding voor een huizenkoper is groot als bij een nieuwbouwhuis ook de inrichting van bijvoorbeeld voor- en achtertuin wordt aangeboden. Voor een x-bedrag krijgt de bewoner een keurig gazonnetje en gestraat terras in plaats van weken modder. De bouwer is gewend op te leveren met drie stoeptegels en een berg aarde.

Uitgerekend Jan des Bouvrie heeft in Almere een aantal huizen ontworpen en bood meteen aan de inrichting te doen. Een idee waar aannemers niet eens op komen. Zij morren al omdat staatssecretaris Remkes erop hamert dat de klant maatwerk wil en de consument meer keuzevrijheid verdient.

Iets wat andere sectoren allang doorhebben en waar zij ook op inspelen. Een vertaalslag die de bouw tot nu toe weigert te maken. Het is een kwestie van tijd dat bouwbedrijven door de feiten wordt achterhaald. Ikea zal de eerste complete woning aanbieden in haar catalogus. De inrichting is flexibel en de inrichting kan per kamer worden meegeleverd. De koper hoeft alleen de sleutel in het slot te steken en kan wonen.

Ill.: Eric Carle, ‘De spin die het te druk had’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels