nieuws

Modellen regelen afvoer water en ondervangen tekort

bouwbreed

utrecht – Vijftig jaar geleden was het vrij normaal dat delen van de Randstad ’s winters drassig waren of onder water liepen. Maar die acceptatie verdween de afgelopen decennia. Moeten we weer terug naar die situatie, of kunnen we het water toch naar onze hand zetten? En hoe dan?

De Vereniging Deltametropool

– een initiatief van de vier grote steden – liet H+N+S/Iwaco de mogelijkheden onderzoeken om te komen tot een aanzienlijk groter wateroppervlak in de Randstad.

Het bureau van landschapsarchitecten kwam met twee modellen: het netwerkmodel en het ringmodel. Beide modellen regelen niet alleen de afvoer gedurende piektijden, maar ondervangen ook het watertekort in zomerperioden.

Het watertekort komt in de huidige discussies over water nauwelijks aan de orde, meent ir. L. van Nieuwenhuijze van H+N+S. “Waterbeheerders zijn gefocust op het afvoeren van water, waarvoor de waterkansenkaarten een oplossing moeten bieden. Maar het zomertekort is minstens zo dreigend. Daarvoor zijn bergingskaarten nodig. De Randstad zit bovendien nog met het probleem dat het een veengebied is.”

Moeras

We moeten ophouden met afgraven, waarschuwt Van Nieuwenhuijze. “Binnen een paar eeuwen is de vier tot acht meter dikke veenlaag verdwenen. Het ringmodel biedt een optie om het veenweidegebied te vermoerassen. De Randstad wordt een spons, omzoomd door tussenboezems. Wonen blijft mogelijk, maar wel anders. Waterwoningen en huizen op palen vormen goede alternatieven.”

In het netwerkmodel valt vooral het ingenieuze web van tussenboezems op, waarin het waterpeil sterk kan fluctueren. “We hoeven nog niet te kiezen”, stelt Van Nieuwenhuijze gerust. “We kunnen met tussenboezems beginnen, waarmee we de ring rond de Randsteden koppelen. Dat geeft ons de tijd om zorgvuldig af te wegen of we een moeras willen of een koppeling tussen de boezems.”

Ja, maar

In een eerste reactie geven Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden, Rijkswaterstaat en de provincie Noord-Holland hun mening op de twee modellen.

Ir. D. Vergunst van het Hoogheemraadschap geeft aanvankelijk een schrikreactie. “Het lijkt wel alsof er weinig meer deugt van wat we hebben gedaan. Moeten we Gods water weer over Gods akker laten vloeien?” Hij probeert niet te veel “ja, maar” te zeggen, maar ontkomt er niet aan. “Hoe zit het met de muggenplaag als gevolg van stilstaand water. Er ligt een forse claim op grond van veertigduizend hectare, terwijl er juist in de Randstad wordt gevochten om elke vierkante centimeter. “Binnen de bestaande haarvaten is nog ruimte voor extra berging. En op toelaatbare plekken zouden we moeras kunnen accepteren. Opvangbekkens – tussenboezems – zijn overigens alleen handig als ze leeg zijn.” Het hoogheemraadschap neigt naar het ringmodel.

Tekentafelgehalte

Rijkswaterstaat, bij monde van ir. P.G. Schwarz van de directie Zuid-Holland, verkiest het netwerkmodel. Hij noemt de resultaten van H+N+S “uitdagend, enthousiasmerend, maar met een iets te hoog tekentafelgehalte”. Naar zijn smaak zijn de oplossingen te veel vanuit de stad gekozen en te weinig vanuit de agrarische kant. “Terwijl een groot deel van het gebied agrarisch is.”.

Binnenkort kunnen we naar zijn zeggen de resultaten van een studie naar het malaria-risico in grootschalige natte infrastructuur verwachten. De Landbouw Universiteit Wageningen concludeerde eerder al dat dit risico zeer klein is. Het ideale klimaat ontbreekt en bovendien is in Nederland sprake van een hoog ontwikkelde samenleving en een uitstekende medische zorg.

‘Gebrek aan water in zomer

minstens zo dreigend’

Het netwerkmodel (links), met groenblauwe natuur, waarin veenweidegebieden droog blijven en de grond verder inklinkt.

In het ringmodel is het centrum van de Randstad een moeras, waarbij veengebieden onderlopen en de bodem niet verder inklinkt.

Bron: H+N+S/Iwaco

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels