nieuws

Retentiebekken scheelt slok op rivier

bouwbreed

Nederland is eigenlijk maar een kunstmatig landje, vindt staatssecretaris De Vries van Verkeer en Waterstaat. “Bedenk maar eens wat er gebeurt als de gemalen 24 uur stilstaan. Maar op een of andere manier denkt niemand daar over na.”

Het resultaat zal na een tijdje zijn dat de helft onder water loopt. Nu het Deltaplan Grote Rivieren voor 85 procent is afgerond, ebt de belangstelling weg. “Mensen zijn de ondergelopen A2 en dreigende dijkdoorbraken vergeten.” Stilzitten en afwachten bevalt de staatssecretaris allerminst. Ze verwacht veel van de commissie Tielrooij die in augustus met aanbevelingen komt voor de lange termijn. Vooruitlopend kijkt de overheid naar de mogelijkheden om water meer de vrije loop te geven. Het aanwijzen van retentiebekkens en uiterwaarden zijn daarvan onderdelen.

Inundatiegebied

Om de Rijn binnen de perken te houden, betaalt Nederland 21,2 miljoen gulden mee aan een Duits project net over de grens. De kosten voor het hele project bedragen 46 miljoen gulden. De Nederlandse pers reisde deze week per trein met de staatssecretaris mee om Bislicher Insel met eigen ogen te bekijken. Tussen de dorpjes Wesel en Xanten richten de aannemers Züblin en Jac. Rijk een inundatiegebied in. Een diepwand van 1200 meter en een dijk van 3000 meter kunnen 50 miljoen kubieke meter Rijnwater binnen de perken houden. Het ene moment rijden we nog door groene weilanden met honderden Siberische ganzen, het volgende moment doemt een modderige zandvlakte op met een enorme sleuvengrijper. Deze machine grijpt tot dertig meter diep in de grond. Dat is nodig om de diepwand te maken. Deze wordt aangebracht na een zogenoemde bentonietspoeling. Dezelfde techniek is ook toegepast in Hardinxveld-Giessendam en komt eveneens van pas bij het boren van de HSL-tunnel onder het Groene Hart.

Funest

Aannemer Züblin heeft de opdracht via een Europese aanbesteding binnengehaald. De Zeeuwse bouwer Jac. Rijk neemt in onderaanneming de dijk voor zijn rekening. Met twaalf machines en evenveel mensen heeft hij een jaar werk om de 600.000 kubieke meter grond te verplaatsen. Directeur A. Rijk vindt het een machtig mooi project, maar is minder te spreken over het regenachtige weer. “Funest, want dan kan de grond niet inklinken en dat is nu juist wel nodig.” De diepwand voorkomt dat het grondwater onder het dijklichaam doorsijpelt. Dat zou een potentieel gevaar zijn voor de fundering van de huizen van de 13.000 bewoners van het gebied. De paar huizen die voor de wand in het retentiebekken blijven, staat een verzakking van 2,5 meter te wachten. De eigenaren mogen er blijven wonen, maar zijn wel schadeloos gesteld. Over een jaar moet het hele project zijn afgerond en krijgt de natuur weer vrij spel. De Rijn kabbelt nu rustig binnen zijn oevers, maar zowel in 1993 als 1995 heeft de kracht van het water zich laten gelden. De schade was enorm, alleen de stad Keulen zat al met een rekening van een miljard mark als gevolg van de wateroverlast. Het project Bislicher Insel kan bij stijging van de waterspiegel 50 miljoen kubieke meter opvangen. Daarnaast zijn in Noordrijn-Westfalen nog tien projecten gepland. Het effect van alle retentiegebieden is dat het Rijnwater zo’n 30 centimeter kan worden verlaagd. Dat klinkt heel weinig voor wie weet dat het water op dit moment iedere dag tachtig centimeter stijgt door de regenval. Het kan echter op een kritisch moment wel net het verschil zijn tussen een dijkdoorbraak of niet. In 1995 stond het peil bij Lobith op de recordhoogte van 16,4 meter boven NAP. Rijkswaterstaat begint zich zorgen te maken als het water bij Lobith tot veertien meter stijgt en bij vijftien meter komt er permanent toezicht. In de vorige eeuw is het peil tien keer boven de vijftien meter geweest, waarvan vijf keer in de afgelopen twintig jaar. “Het water moet op een of andere manier toch allemaal door Nederland naar zee. Eindeloos ophogen van dijken is geen oplossing”, vindt de staatssecretaris. “Het water verdient de ruimte, maar wel op plekken waar we het in de gaten kunnen houden.” Nederland moet steeds meer investeren in de waterhuishouding. Naast geld, zal ruimte nodig zijn voor het water. De Vries waarschuwt dat het gevaar voor hoog water niet vanzelf verdwijnt. “Het is onverstandig daarmee te wachten totdat het water ons letterlijk aan de lippen staat.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels