nieuws

Liever een strenger Bouwbesluit dan dit Overal moet regeldruk omlaag, behalve waar sprake is van concurrentie

bouwbreed

De hele bouwregelgeving – met alles erop en eraan – beslaat 25.000 pagina’s. Iedereen, Remkes voorop, klaagt over regeldruk. Maar voorlopig neemt het aantal regels niet af. Integendeel. Het Bouwbesluit lijkt wel een sneeuwbal.

Vijfentwintigduizend bladzijden! Zo dik is het elektronische Bouwbesluit ConsultatieSysteem BRIS. Moeilijk toegankelijk, ware het niet dat de computer de gebruiker te hulp schiet zijn weg te vinden in het doolhof van Woningwet, Bouwbesluit, eerste- en tweedelijns normen, kwaliteitsverklaringen, Nationale Beoordelingsrichtlijnen (BRL’s), Handleiding gelijkwaardigheid, Brandveiligheid, gemeentelijke bouwverordeningen, Besluit meldingsplichtige bouwwerken, Asbestverwijderingsbesluit, en alle op de publieke regelgeving betrekking hebbende jurisprudentie.

Op papier is het een nachtmerrie, maar op cd is de bouwregelgeving redelijk te overzien. Via zoekbomen en trefwoorden krijgt de gebruiker toegang tot alle gewenste informatie. Alles voorzien van toelichting en logisch en inzichtelijk met elkaar verbonden. “BRIS is het enige informatiesysteem over het Bouwbesluit dat nog op orde is”, zegt Kees Gouwens, managing director van TNO Bouw. Helaas heeft de bouw weinig affiniteit met computers, Internet en ICT-systemen. De mogelijkheden die er zijn worden niet of onvoldoende benut. Het Bouwbesluit is geen eenvoudige kost, maar men maakt het zich ook niet gemakkelijker.

Dilemma

“Wat heb je nu weer voor me bedacht?”, krijgt ‘Mister Bouwbesluit’ Nico Scholten, eveneens van TNO Bouw, twee keer per jaar te horen als hij bij zijn buren – architect – op verjaarsvisite komt. “De gedachte achter de deregulering is tegenovergesteld aan wat je ziet gebeuren. Blijkbaar weten we het proces van toenemende regelgeving niet te keren”, zoekt Gouwens naar een verklaring. “Dat geldt voor de hele bouwkolom. Overal moet de regeldruk omlaag. Behalve waar de concurrentie aan de orde is. Dat moet goed geregeld worden.”

De bouw staat voor een dilemma. Tegenover de roep om deregulering staat het voornemen de hele periferie van regels in een boekje, te weten het Bouwbesluit, onder te brengen. Het een valt niet met het ander te combineren. De vraag is of de bouwkolom dit ook werkelijk wil. “Want zodra je roept ‘ik wil van een paar regels af'”, vertelt Scholten, “protesteert de andere helft van de markt ‘laat ze er alsjeblieft in staan; anders moet ik het zelf in private contracten regelen’.”

Waar bouwers en ontwerpers zich aan storen, is de wildgroei van keurmerken en convenanten. Met elke plus- of tweesterrenwoning die consumentenorganisaties bedenken, krijgt de bouw er regels bij. “Dat vinden bouwers heel hinderlijk. Het liefst hebben ze helemaal geen convenanten. Desnoods maken we het Bouwbesluit ietsje strenger dan nu, daar betalen we dan voor, maar dan weten we met z’n allen waar we aan toe zijn”, vertolkt Scholten de behoefte aan duidelijkheid. Verzucht: “Het is een voortdurend bewegende schietschijf. Er is nooit rust aan het front.”

Gouwens vult aan: “En de bouw krijgt er geen gulden meer voor. Een architect wordt geacht een nieuw stelsel van regels te kennen en toe te passen, maar zijn honorarium verandert niet. Het werk blijft in de wereld, maar het levert niks op. Dat is een slechte.”

Ingewikkelde regelgeving is onvermijdelijk, meent zelfstandig Bouwbesluitadviseur Henk van Zeeland. “De hele samenleving, Remkes voorop, moet begrijpen dat bouwen de toepassing is van hoogwaardige technologie. Daar horen nu eenmaal ingewikkelde dingen bij.” Ergerlijk vindt hij de campagnes van bouwmarkten die de boodschap verspreiden dat bouwen zo simpel is. “Als je niks kan, kun je altijd nog de bouw in. Zo fout die benadering.”

Begrip

Voor een goed begrip van de aard van het probleem onderscheidt Van Zeeland basisregels, toevoegingen en verwijzingen. “De echte voorschriften voor de woningbouw staan op 39 kantjes. Wie denkt dat hij met het Bouwbesluit alles weet, vergist zich. Daarnaast krijg je al die toevoegingen en verwijzingen naar normen. Je bent 160 uur bezig om het allemaal een keer door te lezen. Tommel wilde ook duurzaam bouwen aan het Bouwbesluit plakken. Iedereen roept ‘de regelgeving moet minder worden’, terwijl iedereen ziet aankomen dat het meer wordt.”

Alle herzieningen zijn inmiddels net zo dik als het Bouwbesluit zelf. “Het is een zoekplaatje geworden, daar zijn we het wel over eens. Voortschrijdend inzicht is een zegen, maar het brengt onvermijdelijk nieuwe regels met zich mee.” Van Zeeland geeft het voorbeeld van een verf die schimmelgevoelig bleek te zijn. “We wisten niet dat schimmelvorming ook aan de verf kan liggen. Bleek niet genormaliseerd te zijn. ‘Doe maar een norm’, zou ik denken. ‘Maar dan wordt het weer zo dik’, roept een ander. Kan ik er wat aan doen? Zestig procent van alle geschillen bij huurcommissies heeft te maken met schimmel. Dat betekent huurverlaging. Gezien de huurderving zou ik Aedes adviseren een keertje flink te lappen voor een goeie norm. Ben je eindelijk van het gedonder af.”

Normen

Van de achthonderd NNI-bouwnormen staan er maar veertig in het Bouwbesluit. “Dat zijn de eerstelijns normen, rechtstreeks aangestuurd. De handtekening van Beatrix staat eronder”, accentueert Van Zeeland de importantie. “Daarachter zit een NPR, een praktijkvoorbeeld, die naar allerlei andere normen verwijst. Indirect hebben tweehonderd normen een relatie met het Bouwbesluit. Dus slechts een kwart van het totaal. De rest zijn privaatrechtelijke normen.”

Het criterium dik of dun doet er volgens Van Zeeland niet toe. “Bouwregelgeving moet gewoon goed zijn. Goed toegankelijk. Ik moet vlot kunnen vinden wat ik wil weten. Het wordt irritant als de modale beroepsuitoefenaar te vaak het gevoel heeft dat hij het eigenlijk niet weet; dat hij het niet kan vinden. Als te vaak discussies ontstaan over de interpretatie, deugt er iets niet. Dan moeten we er eens goed naar kijken. Kan best zijn dat de conclusie is: het kan niet simpeler, maar we moeten het beter uitleggen.”

‘Het is een

constant bewegende schietschijf’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels