nieuws

Haagse schoorstenen krimpen vijf meter per dag

bouwbreed

Met een snelheid van vijf meter per dag worden de honderd meter hoge schoorstenen van de voormalige Haagse vuilverbranding gesloopt. Dat gebeurt met een bijzondere Duitse robot, wat veiliger leek dan ze te laten springen.

Het springplan was klaar, de geotechnische onderzoeken waren positief en omwonenden waren al voorgelicht. Het zou het Haagse spektakel worden van het jaar; een soort ver-laat millenniumvuurwerk, strak geregisseerd door een professioneel pr-bureau. Maar toen stond deze zomer de tramtunnel plotseling weer blank en kregen de gemeentelijke politici het benauwd. Daar heeft het althans alle schijn van. Want een paar dagen nadat de damwand in de tramtunnel bezweek, was de optie om de twee schoorstenen van de voormalige vuilverbranding op te blazen, ineens van de baan. Het lijkt erop dat de Haagse bestuurders geen zin hadden in nog een debacle. Hoe klein het risico ook was, volgens de onderzoekers van TNO, GeoDelft en anderen.

Hydraulisch

Dus werd een plan gemaakt om de 101 meter lange pijpen, die veertig jaar de skyline van Den Haag bepaalden, af te knabbelen met hydraulische vergruizers. Niet vanuit een immense draadkraan, want dat is ook niet zonder gevaar, maar met een speciale robot. Onderaannemer Ooms Ittner beschikt over enkele van dergelijke robots, die de schoorstenen van bovenaf wegknagen. Het Duitse bedrijf ontwerpt, bouwt en onderhoudt schoorstenen en breekt ze na gebruik ook weer af. Het is actief in de complete levenscyclus van schoorstenen; in metselwerk, beton en staal. Met subsidie van de Duitse overheid, die met name in Oost-Duitsland kampt met een enorm ‘park’ aan bouwvallige schoorstenen, ontwikkelde Ooms Ittner een paar jaar terug de robot. Het apparaat was tot nog toe niet op Nederlandse bodem actief. Ooms Ittner had eerder al de binnenmantel van verontreinigde hittebestendige chamottestenen verwijderd en had de Haagse schoorstenen jarenlang in onderhoud.

Misleidend

Robot blijkt een beetje een misleidende term voor het apparaat dat de eerste van de twee schoorstenen inmiddels tot vijfentwintig meter heeft teruggebracht. Het apparaat gaat namelijk niet zijn eigen gang, maar wordt door twee mensen bediend. Eén bestuurt de knijpkop, die het beton vergruist, en de hydraulische poten die de robot dragen. De ander brandt zonodig de wapening door en verricht hand- en spandiensten. Beiden doen hun werk vanaf het platform op de acht poten waarmee de robot steunt op de bovenrand van de toren. Die poten zijn intrekbaar en ter hoogte van de ingetrokken poot knabbelt de robot zo’n tachtig centimeter beton weg. Daarna wordt de poot weer uitgeschoven, draait de giek waaraan de knijpkop hangt een slag, wordt de volgende poot ingetrokken en kan er weer vergruisd worden. Zo knaagt de robot, al rondjes draaiend, zichzelf een weg naar het maaiveld. Het puin valt grotendeels via de schacht naar beneden en wordt daar verwijderd met een kleine wiellader.

Rupskraan

Zodra de pijpen nog maar tien meter hoog zijn, neemt hoofdaannemer Knijnenburg het werk over. Het Haagse sloopbedrijf onttakelde ook de complete vuilverbranding, een specialistisch karwei waarbij alles zorgvuldig uit elkaar gepeuterd moest worden om gescheiden te kunnen afvoeren. Het laatste stukje van de schoorstenen gaat Knijnenburg te lijf met een rupskraan met hydraulische vergruizer. Dat is uiteindelijk voordeliger dan verder gaan met de robot. Ooms Ittner kan die dan inzetten op de volgende pijp. Beide schoorstenen moeten op deze manier voor het eind van dit jaar zijn afgebroken. De zware betonnen funderingsring wordt waarschijnlijk tot een meter beneden maaiveld verwijderd. Chemisch afval Twintig centimeter beton met een binnenmantel van chamottestenen. Daaruit bestonden de 101 meter hoge schoorstenen aan de Haagse Gaslaan. De chamottestenen waren eerder al verwijderd. Ruim dertig jaar blootgesteld aan rookgassen met een temperatuur van 250øC vol verontreinigingen moesten ze als chemisch afval gescheiden worden afgevoerd. Of er nu gesprongen werd of niet. De stenen werden met pneumatische hamers weggebroken vanuit een bakje dat hing aan een kruis dat op de kop van de schoorsteen werd gelegd. Vanuit dezelfde constructie werd het asbest verwijderd dat ter plekke van de royale dilatatievoegen in het metselwerk de constructieve betonnen buitenwand beschermde tegen sterke temperatuurschommelingen. De robot leunt met acht beweegbare poten op de schoorsteen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels