nieuws

Blindstroom belast rekening van verbruiker

bouwbreed

Elektrische apparatuur onttrekt nuttig en blindvermogen aan het net. Met het eerste levert een tl-balk licht en een elektromotor kracht. Het tweede bouwt magnetische velden in een elektromotor of andere spoelenstelsels op en af. Blindvermogen zorgt voor het ontstaan van blindstroom. Die levert geen arbeid, maar belast wel de stroomopwekkers, leidingnetten, trafo’s en schakelapparatuur. Daarbij belast de blindstroom de energierekening.

Blindstroom pendelt met dubbele netfrequentie heen en weer tussen de opwekker en het toestel en ijlt na op de spanning. Condensatoren nabij het toestel compenseren de blindstroom. Op die manier worden alle voorzieningen tussen opwekker en toestel ontlast, waardoor ze meer nuttige energie kunnen transporteren. De stroomleverende bedrijven dimensioneren de voorzieningen zodanig dat ze nuttig en blindvermogen kunnen transporteren. Het eerste wordt berekend door de verbruikte kilowatturen in rekening te brengen; het tweede veelal door berekening van het aantal blind-kilowatturen of door verrekening van een maximaal ter beschikking gesteld schijnbaar vermogen. Dat is de som van nuttig en blind vermogen. Het verbruik van blindvermogen kost de stroomleverancier of de afnemer geld. Steeds minder blijft blindvermogen voor de verbruiker onbelast.

Condensatoren

Condensatoren verminderen het beschikbaar gesteld vermogen of laten de kosten voor geleverde blind-kilowatturen verdwijnen. Tevens ontstaan lagere (blind)stromen in de leidingen, waardoor kleinere (warmte)verliezen in de kabels ontstaan. Zo vermindert ook de belasting van de hoogspanningstrafo’s, waardoor er meer ruimte komt voor uitbreiding of vergroting van het nuttig vermogen, zonder grote investeringen te plegen. Metingen wijzen de verhouding tussen nuttig en schijnbaar vermogen uit. De arbeidsfactor die daaruit volgt, geeft na berekening het benodigde condensatorvermogen aan. Blindstroomcompensatie vergt vaak de komst van een technisch adviseur. Energiebedrijven stellen bijvoorbeeld eisen aan de condensatorbatterij.

Resonanties

Condensatoren die op het net zijn geschakeld, vormen met de hoog/laagspanningstrafo een zogeheten LC-kring. Onder omstandigheden kan dat tot resonanties tussen het net en de condensatoren leiden. Dat probleem verdwijnt wanneer speciale condensatoren met voorgeschakelde smoorspoelen een verstemd filter vormen. Dat compenseert de veelal grote inductiviteit van dergelijke installaties en de overige inductiviteiten van het bedrijf. Verstemde filters poetsen ook de netvervuiling weg die elektronische apparatuur en verlichting veroorzaakt. Een dergelijk filter blokkeert toonfrequente stuursignalen voor onder meer boilers en straatverlichting. Zonder dit filter vormt een op het net geschakelde condensator, afhankelijk van de toonhoogte, een kortsluiting voor dit signaal en ‘zuigt’ het weg. Het bedrijf Methec in Dieren levert condensatorbatterijen van het Duitse fabrikaat Baugatz. Die bestaan onder meer uit een kortsluitvaste bekercondensator. Daarin zit een wikkel uit polypropyleenfolie met opgedampt metaal en gedeeltelijk gevuld met plantaardige olie. De fabrikant bouwt grotere eenheden tot individuele condensatoren van 5 tot 100 kVAr of tot automatisch geregelde batterijen van 20 tot 1500 kVAr. Het spanningsbereik loopt van 400 via 440 en 525 naar 600 V. Ze voldoen aan de normen VDE0560 deel 4/4a, IEC70A en VDE060 deel 5. Baugatz levert ook de genoemde filters.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels