nieuws

Speurneus bepaalt contouren bouwlocaties

bouwbreed

De neus is het enige instrument dat geuren kan meten en menselijke speurneuzen het middel bij uitstek om vast te stellen of er in een gebied sprake is van objectieve geurhinder. Met dit in gedachten gaat de provincie Gelderland consequenter geurmetingen uitvoeren. Ook om contouren voor nieuwbouwlocaties te kunnen vaststellen.

Dat zegt ir. C. Valk van het raadgevend ingenieursbureau Witteveen+Bos in Deventer. Het bureau gaat voor de provincie Gelderland snuffelploegen op pad sturen, die een belangrijk element vormen in het provinciaal geurbeleid. Gelderland is volgend jaar de eerste overheid die geurhinder probeert te reguleren. Stankoverlast levert volgens de provincie jaarlijks ruim 3500 klachten op. De geurmetingen worden ook gebruikt om de bouwcontouren rondom industrieterreinen te bepalen. Een dramatisch voorbeeld waarin dat fout ging is de nieuwbouwwijk Saendelft bij Zaandam. Dat plan gaat niet door omdat het de uitbreidingsplannen van de nabijgelegen vinylfabriek Forbo dwarsboomt. De fabriek zou teveel overlast veroorzaken in de woonwijk, maar had oudere planologische rechten. Al gebouwde woningen moeten, op last van de rechter worden gesloopt.

Stanksoorten

“Het is niet de bedoeling op papier een rijtje stanksoorten vast te leggen”, vervolgt Valk. “Iedereen weet wel dat een bakkerij in de buurt iets heel anders is dan een slachterij. Het gaat erom dat de provincie weet wat mensen in werkelijkheid ervaren, zodat de totale lokale overlast beoordeeld kan worden. Tot nu toe zijn daar geen normen voor”, aldus beleidsambtenaar H. du Belois.

Snuffelneuzen

In het Deventer ingenieursbureau staat een van de vijf Nederlandse geurlaboratoria. De snuffelneuzen snuiven zowel in het laboratorium als in het veld tegen een vergoeding geuren op en bepalen gedetailleerd of die lucht lekker of juist extreem vies is. Met testen is bepaald dat de snuffelaars een reukzin hebben die gelijk is aan die van de gemiddelde Nederlander. De meeste snuffelaars zijn studenten, omdat die op afroep beschikbaar zijn. “Hele goede ruikers kunnen we niet gebruiken, want het gaat er juist om te bepalen wat in het algemeen geurhinder is. Een snuffelploeg gaat voor een opdracht naar een bedrijf. Daar bepalen de zes leden eerst in het bedrijf wat ze ruiken. Daarna lopen ze vanaf een grote afstand zigzaggend tegen de wind in terug naar het bedrijf. Bij elke stap bepalen ze of ze al wat ruiken en of dat hinderlijk is.

Hedonistische aanpak

Dit is de zogeheten hedonistische aanpak. Zo bepalen we de snuffeleenheid per uur”, legt Valk uit. Laboranten nemen in en bij het bedrijf geurmonsters door lucht in een zak te pompen. Die zak gaat in luchtdicht afgesloten vaten mee naar Deventer.

Laboratorium

De snuffelploeg neemt plaats in een volledig geurdichte ruimte. Op testdagen mogen de speurneuzen geen geparfumeerde shampoo, aftershave of deodorant dragen. Eten, drinken en roken moeten ze buiten de testruimte doen om de resultaten niet te beïnvloeden. Valk: “De leden van de snuffelploeg hangen in het laboratorium met hun neus boven twee buizen, waaruit lucht komt. Dat is de olfactometer, genoemd naar de Bulbus Olfactorius, de zenuw die geurprikkels doorgeeft aan de hersenen. Soms spuit hij neutrale lucht en soms de lucht van het bedrijf in verschillende oplossingen. Uiteindelijk komt daar een geureenheid per kubieke meter lucht uit. Door zowel in het veld als binnen te testen, komen we tot een objectieve geurdrempel.” De olfactometrie, zoals de snuffelkunde officieel heet, is geen aparte studierichting, maar een uitgesproken ervaringswetenschap. Nederland loopt voorop in het ontwikkelen van de kennis van geur en stank. Binnenkort komen er ook Europese richtlijnen voor stankoverlast, die gebaseerd zijn op de Nederlandse kennis.

Vliegtuigpersoneel

Het Deventer bedrijf test over de hele wereld. “Soms is het komisch: ik kwam eens uit Zuid-Amerika met zes tonnen waarin volgens het vliegtuigpersoneel niets dan lucht zat. En daar doe je dan nog moeilijk over ook”, aldus teamleider Lucht ing. W. Smith. ‘Een bakkerij in de buurt is heel wat anders dan een slachterij’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels