nieuws

Drijvend tentoonstellingsgebouw loopt vast

bouwbreed

Het verslepen van het eerste drijvende utiliteitsgebouw vanuit Hoorn naar IJburg leek even te mislukken. Het object met een diepgang van 1,10 meter had vorige week nog 5 centimeter speling tot de bodem. Maar Rijkswaterstaat gooide roet in het eten. Op 1 oktober wordt het IJsselmeer op het 30 centimeter lagere winterpeil gebracht. Het leidde tot een hoop sleepgeweld om de zaak los te trekken, alvorens de vertraagde reis naar Amsterdam kon worden aangevangen.

Het was spannend, maar het gebouw van 10 bij 40 meter en een gewicht van 520.000 kilogram wérd uit de modder gesleept. Als de poging niet gelukt zou zijn, had tot het voorjaar gewacht moeten worden, als Rijkswaterstaat het waterpeil weer 30 centimeter laat stijgen. E. Rus, uitvoerder van Ooms Bouwmaatschappij BV, was ervan overtuigd dat het waterpeil pas halverwege oktober verlaagd zou worden. Echter, afgelopen vrijdag startte Rijkswaterstaat al met spuien. Na spoedoverleg wilde Rijkswaterstaat, mede vanwege het rustige weer, wel wachten tot maandagmorgen. Maar dan zou vanaf 11.00 uur het spuien beginnen en daarmee het zakken van het water. Voor E. Rus blijft het spannend: “Eigenlijk is het voor ons continu zoiets van ‘als eerst maar de drie onderdelen van het gebouw zonder problemen in het water liggen’ en dan ‘als het gebouw eerst maar eens van de kant af is’ en nu is het ‘als we eerst maar eens veilig in IJburg aankomen’. We hadden afgesproken het gebouw te slepen bij maximaal windkracht 3. Vandaag is het windkracht 5, maar we gokken erop dat het goed gaat.” Naar verwachting neemt de wind in de loop van de dag af, maar door tegenwind en golfslag is de snelheid slechts 4 kilometer per uur in plaats van de 10 kilometer waarop was gerekend. Een ander probleem bij harde wind is de hogere golfslag, waardoor schade zou kunnen ontstaan. Het transport bestaat uit een duw- sleepcombinatie. Bij een gering scharen kan de boeg van de duwboot het gebouw makkelijk beschadigen.

Systeem

Attika Architecten uit Amsterdam maakte het ontwerp als onderdeel van een groep van drie drijvende gebouwen, bestaande uit een torengebouw, een auditorium en een bezoekers- en informatiecentrum voor de toekomstige 45.000 bewoners van IJburg. Het gebouw is volgens een Canadees systeem gebouwd. Volgens architect Rop van Loenhout berust het principe van de fundering op een ‘omgekeerde schoenendoos.’ Van Loenhout: “Het geheel drijft op grote blokken polystyreen. Om het isolatiemateriaal is een betonnen doos gemaakt van minimaal 8 en maximaal 18 centimeter dik. Dat beton dient om het polystyreen te beschermen. Het beton is gewapend om de trekkrachten tijdens de tewaterlating te overleven.” Op de vraag waarom de bestaande techniek van betonnen bakken – zoals bij woonarken wordt toegepast – niet voldoet, antwoordt Van Loenhout: “De stabiliteit bij het Canadese systeem is veel groter. Het drijfvermogen neemt toe wanneer het gebouw de neiging heeft om te hellen.” Het gebouw heeft bijna een slordige uitstraling door toepassing van ruwe materialen en het niet verhullen van constructieve elementen. Van Loenhout: “Het was juist onze opzet om een gebouw te ontwerpen waarbij bezoekers kunnen zien hoe de constructie in elkaar zit. Als alle spanten, trekstangen en spaanderplaten weggewerkt of afgewerkt zijn, kan de bezoeker nog niet zien hoe de drijvende gebouwen in elkaar zitten. Bovendien is het een tijdelijk gebouw, dat als tentoonstellingsgebouw slechts vijftien jaar mee moet gaan. Door niet alles te schilderen of af werken, zijn alle materialen geschikt voor hergebruik.”

Hout

Op enkele hardhouten kozijnen en deuren na, is gebruik gemaakt van onbehandeld douglas. Problemen met houtrot zijn niet te verwachten, aldus Van Loenhout, omdat de dimensionering zo is dat nat hout goed kan drogen. Bovendien heeft hij alle vertrouwen in het toegepaste douglashout omdat hiermee veel ervaring is opgedaan in Canada, in gebieden met een klimaat dat nog natter is dan het Nederlandse.

Projectgegevens

Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam

Architect: Attika Architecten, Amsterdam

Aannemer en ontwikkelaar van het project: Ooms Bouwmaatschappij BV, onderdeel van Ooms Avenhorn Holding BV, Avenhorn

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels