nieuws

Ziekenfondswet is risico voor zelfstandigen

bouwbreed

De nieuwe Ziekenfondswet voor zelfstandigen legt alle risico’s van een selectie bij de verzekerden en bevoordeelt de particuliere verzekeraars, aldus architect Frans Stoop. Hij ondervindt aan den

lijve dat minister Borst in de door haar toegezegde gesprekken daarover met verzekeraars niets kan afdwingen.

Het inkomen van de meeste werknemers in loondienst vertoont een gestaag klimmende lijn. Zo niet bij zelfstandigen. In veel branches fluctueert het inkomen. Zelfstandige ondernemers weten dat en houden er in hun financiele planning rekening mee. Ondernemen is _ zoals ooit ook gold voor regeren _ vooruit zien.

In de bouw bijvoorbeeld zijn enkele tienduizenden zelfstandigen werkzaam, varierend van metselaars, loodgieters en timmerlieden tot aannemers, architecten en constructiebureaus. In deze branche wisselen vette en magere jaren elkaar af met een cyclustijd van zeven tot acht jaar, waabij forse verschillen tussen vet en mager optreden. Er zijn branches met kortere cyclustijden, van drie of vier jaar.

Onder het regime van de nieuwe Ziekenfondswet betekent dat: aan het begin van de vette jaren verplicht het ziekenfonds in en zodra de magere jaren goed en wel begonnen zijn, weer verplicht in een particuliere verzekering. De toetsperiode van de belastingdienst ligt namelijk enkele jaren voor het verzekeringsjaar.

Als zuinige Nederlander en gebruik makend van de adviezen van de Consumentenbond heb ik voor mijn gezin een verzekering uitgezocht die veel “value for the money” biedt: betere dekking dan elk ziekenfonds en voor minder premie. (En dat zonder gebruik te maken van het voordeel van een eigen risico, mevrouw Borst.)

De nieuwe ZFW voor zelfstandigen dwingt mij helaas deze verzekering los te laten. Maar ik weet nu al dat ik in 2003 weer naar een particuliere verzekering zal moeten. Op dat moment krijg ik opnieuw te maken met selectie op gezondheidscriteria. Als ik in de tussentijd een hartaanval krijg of suikerziekte of een andere dure kwaal, kan ik het in 2003 wel schudden.

Zonder de gewraakte wet zou ik niet uit mijn huidige verzekering hoeven. In dat geval zou ik nooit opnieuw door een risicoselectie hoeven en zou ik met of zonder hartkwaal in 2003 nog steeds bij dezelfde goede en voordelige verzekering kunnen blijven.

Terugkeerregeling

Minister Borst overlegt weliswaar met de verzekeraars over een terugkeerregeling voor zelfstandigen die tijdelijk in het ziekenfonds moeten, maar mijn verzekeringsmaatschappij heeft nog niets van haar gehoord en is met of zonder zo’n gesprek niet van plan voor mijn polis een terugkeerregeling in te voeren. Borst kan praten wat ze wil, maar niets afdwingen.

Er zijn verzekeringen op de markt waar je eenvoudigweg niet meer in (terug) mag stappen als je ouder dan 54 bent; bijvoorbeeld de polis voor Makro-pashouders van Geove. Nog erger is het voor ondernemers die op dit moment een kwaal hebben of een echtgenoot of kind met een handicap. Wie er in slaagt om, vaak na een ellendige tijd, financieel weer een beetje overeind te krabbelen, wordt nu door de nieuwe ZFW voor zelfstandigen uit de particuliere verzekering gewipt. Als na enkele jaren het herstelde inkomen maatgevend wordt en je weer uit het ziekenfonds gezet wordt, kom je niet door de selectie van je huidige particuliere polis. Uiteraard tot financieel voordeel van de verzekeraar, die op deze wijze van een dure klant verlost is.

Er zijn in dat opzicht buitengewoon schrijnende gevallen onder mijn collega zelfstandigen. Zij zijn vaak onverzekerbaar op een nieuwe particuliere polis en raken onder de nieuwe wet hun bestaande polis kwijt, omdat ze tijdelijk in het ziekenfonds moeten.

Vrije keuze

Slechts enkele zorgverzekeraars, in het bijzonder die welke een verleden als ziekenfonds hebben, zoals bijvoorbeeld CZ, of die met een ziekenfonds gefuseerd zijn, zoals de Ohra, hebben de mogelijkheid gecreeerd om tussen hun eigen ziekenfonds- en particuliere polissen te switchen zonder selectie. Dat alleen onder de voorwaarde dat je bij dezelfde maatschappij blijft en niet te lang in het ziekenfonds hoeft te zitten. De terugkeerregeling geldt namelijk maar voor een beperkt aantal jaren. En vaak tegen bijbetaling van een forse leeftijdsvergoeding op het moment van switchen.

Bij deze verzekeraars is de particuliere polis niet bepaald scherp geprijsd en veel bijkomende kosten worden maar tot 75% vergoed.

Wil ik later zonder selectie kunnen switchen dan zou ik nu uitsluitend bij zo’n maatschappij in het ziekenfonds terecht kunnen en niet bij mijn huidige verzekeraar. De vrije keuze uit tientallen met elkaar concurrende verzekeraars is mij dus ontnomen.

De dekking gaat er bovendien fors op achteruit en het totaal van onze ziektekosten (gewoon gezin met vier kinderen) neemt met duizenden guldens per jaar toe. Alleenstaanden en zelfstandigen met een part-time bedrijf (net gestart bijvoorbeeld) worden nog erger getroffen. De wet was toch juist bedoeld om kleine zelfstandigen een steuntje in de rug te geven?

Verzekeraars die van oorsprong echte schadeverzekeraars zijn, zoals bijvoorbeeld de Nationale Nederlanden, hebben niet eens een ziekenfonds, maar alleen particuliere polissen. Zonder selectie switchen komt daar dus al helemaal niet aan de orde.

Reparatie

De minister heeft gesteld de zelfstandigen geen vrije keus te willen laten tussen wel of niet in het ziekenfonds om negatieve risico-selectie te voorkomen. Die selectie is er in omgekeerde vorm toch gekomen. Alleen zijn het nu de verzekeraars die voor grote groepen particulier verzekerden er extra momenten bij hebben gekregen dat ze mogen selecteren: wel of niet accepteren op grond van te constateren kwalen en kostenrisico’s.

De nieuwe Ziekenfondswet voor zelfstandigen is onrechtvaardig en de nadelige effecten moeten mijns inziens zo snel mogelijk gerepareerd worden.

Kamerleden, geef ons gelijke wapens: leg alsnog de keus bij de burgers en niet alleen bij de verzekeringsmaatschappijen. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

Frans Stoop is architect bij TOS architecture & sprinkler te Nijmegen

‘Verplichte overstap naar particuliere verzekering onmogelijk of duur’.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels