nieuws

Dammen moeten wildpark redden

bouwbreed Premium

In de laatste week in Kenia is het waterbeheerproject voor het Tsavo East National Park bijna afgerond. Twee soorten dammen komen in aanmerking voor verbeteren van de waterhuishouding.

Het onderzoek naar de dammen spitste zich toe op de vraag waar en hoe ze moeten worden aangelegd. De uitwerking valt in drie delen uiteen; waarom is een locatie wel of niet geschikt, kunnen dammen beter los of in serie worden aangelegd en welk ontwerp is het meest geschikt voor dit park. De vraag of een locatie al dan niet geschikt is voor de aanleg van een dam in een rivierbedding hangt af van een aantal zaken. Ten eerste is de aanwezig van een rotsformatie niet ver onder het maaiveld van belang. Deze rots dient als fundatieondergrond voor een dam. Logischerwijs betekent een dieper liggende rotslaag meer graafwerk en dus hogere kosten. Ook is de kwaliteit van de rotsformatie belangrijk. Scheuren en gaten veroorzaken ongewenste lekkage. Een goede indicatie voor de kwaliteit van de rots is de natuurlijke aanwezigheid van water. Water aan de oppervlakte is niet weggestroomd naar ondergelegen lagen en dit duidt op een goede, lees ‘slecht doorlatende’ bodem. Ook is de bereikbaarheid van belang. Met andere woorden: hoe makkelijk is de aanvoer van mensen en bouwmaterialen te realiseren.

Serie

Een volgende vraag is of één dam per riviertje volstaat, of dat beter een serie dammen kan worden aangelegd. De belangrijkste reden om voor het laatste te kiezen heeft te maken met conflicten die tussen de verschillende dieren kunnen optreden. Niet alle dieren hebben een even grote verdraagzaamheid ten opzichte van elkaar en een aantal plaatsen met water op een korte afstand geeft dieren meer rust. Gekozen is voor een ontwerp van een dam met ondoorlatende kern. Een semi-permeabele kern zou lekverliezen veroorzaken en dit is ongewenst. Door verdamping verdwijnt reeds een grote hoeveelheid water uit het reservoir achter een dam. Extra verliezen zouden in sommige gevallen droogstand kunnen veroorzaken. Een verdere uitwerking levert twee typen dammen een op. De eerste is een dam met een kern van beton, met stenen aan de benedenstroomse zijde en rode aarde aan de bovenstroomse zijde. Het tweede type is een zogenoemde causeway. Deze dam bestaat geheel uit beton en kan ook als weg worden gebruikt. Deze causeway kan worden toegepast bij kruisingen tussen wegen en de riviertjes. Zo kan in één klap de bereikbaarheid worden verbeterd en een waterreservoir worden gecreëerd. De mogelijkheden voor het toepassen van grondwaterdammen zullen in de toekomst verder moeten worden onderzocht. Voordeel is dat verdampingsverliezen drastisch worden beperkt. Echter, dieren hebben oppervlaktewater nodig om te kunnen drinken en dat verdwijnt juist bij een grondwaterdam.

Praktisch werk in Kenia Het Tsavo East National Park, gelegen in het zuidoosten van Kenia tussen Nairobi en Mombasa, kampt met een groot waterhuishoudingsprobleem. Over het algemeen heerst in het park grote droogte en wanneer het regent wordt het water niet vastgehouden. De beheerder van het park heeft al proeven gedaan, maar voor een afdoende oplossing is contact gezocht met de faculteit der Civiele Techniek van de Technische Universiteit Delft. Inmiddels is een multidisciplinaire groep van vijf studenten in Kenia in het kader van hun vierdejaars project voor Civiele Techniek. In twee maanden gaan zij evalueren, aanbevelingen doen en eventueel alternatieven aandragen. Twee van hen, Jasper Nillesen (23) en Ewout Voors (23), doen in deze krant wekelijks verslag van de vorderingen van het project. Vandaag het laatste artikel in een reeks van zeven.

Reageer op dit artikel