nieuws

Minder schoon water naar rioolzuivering Rioolsysteem met VIS-buis en gecompartimenteerde put gereed voor praktijk

bouwbreed Premium

nijmegen – Ingenieur Ronald Visser van Haskoning Ingenieurs- en Architectenbureau heeft in samenwerking met een aantal betonfabrikanten een nieuw rioolsysteem ontwikkeld. Het systeem kan worden gezien als een verbetering van het reeds verbeterd gescheiden stelsel. Hierin wordt het regenwater niet alleen separaat van het vuile water afgevoerd, maar binnen deze afvoer vindt nog eens een extra scheiding plaats tussen de zogenaamde first-flush en de latere aanvoer van schoon regenwater. Het systeem is inmiddels voor de markt toepasbaar.

“De ontwikkeling van dit rioolsysteem komt voort uit de richtlijnen omtrent de Wet verontreinigingen oppervlaktewateren, waarin wordt gesteld dat vuiluitworp drastisch moet worden verminderd. In die zin past het systeem uitstekend in het kader van het waterketenbeheer”, stelt Ronald Visser.

Het vuilinsluitend rioolsysteem omvat rioolbuizen en rioolputten. Beide worden verdeeld in twee compartimenten met als doel de aanvoer van het (afval)water al bij de bron te scheiden, waardoor uiteindelijk zo min mogelijk schoon regenwater naar de rioolwaterzuivering wordt afgevoerd. Tevens zal zo weinig mogelijk vuil water overstorten.

Haskoning ontwikkelde hiervoor de zogenaamde VIS-buis; een vuilinsluitende rioolbuis, die het water al bij de bron scheidt en over twee verschillende ‘stromen’ afvoert.

De VIS-buis bestaat uit twee boven elkaar gelegen compartimenten, gerangschikt binnen een betonnen buisprofiel (een ei-buis of druppelbuis). Per buislengte van 2,40 meter staan beide segmenten met elkaar in verbinding door middel van een opening. De hemelwaterafvoer wordt aangesloten op het bovenste segment. Het afvalwater wordt (bij een gemengd stelsel) via de controleput geloosd in het onderste segment. In het gescheiden stelsel wordt het eerste vervuilde regenwater, de first-flush, via het onderste segment afgevoerd.

Nieuwe put

“In geval van de aanvoer van regen stroomt het eerste regenwater met het aanwezige straatvuil via het wegdek af naar de straatkolken, waarna het in het bovenste compartiment van de VIS-buis wordt geloosd. Vervolgens stroomt deze zogenaamde first-flush, relatief vuil regenwater, via de openingen naar het onderste segment”, verklaart Visser het systeem. “Wanneer dit onderste segment zich helemaal heeft gevuld”, zo vervolgt hij, “wordt het verdere, relatief schone regenwater via het bovenste segment afgevoerd. De clou van dit systeem is dat bij grote aanvoer van regenwater het vuile water onder in de buis niet wordt omgewoeld en wordt vermengd met het schone regenwater. Bovendien kan de inhoud van het bovenste segment, het schone regenwater extern overstorten op het oppervlaktewater, terwijl het vuile water bij het gemengde stelsel en/of de first-flush in het gescheiden stelsel via het gemaal naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt gepompt.”

“Maar”, zo vervolgt Visser, “net als bij het verbeterd gescheiden rioolsysteem blijft er na het overstorten nog relatief veel schoon water in het stelsel achter, dat zonder extra maatregelen juist weer zou worden verpompt naar de rioolwaterzuivering. En dat is wat we juist willen tegengaan. Om beide stromen optimaal te blijven scheiden, moest het scheidingsprincipe volledig worden doorgezet. In samenspraak met de betonfabrikant zijn er nu ook putten ontwikkeld met een binnen- en een buitenput. Het vuile water (dit kan de DWA-afvoer in een gemengd stelsel zijn, maar ook de first-flush in de buis van de RWA-afvoer in het gescheiden stelsel), wordt via het ondersegment naar de binnenput gevoerd en loopt vervolgens in het vrij-verval-systeem via het ondersegment van de volgende buis verder. Het schone water in het bovenste segment komt uit in de buitenput en wordt op deze wijze verder via het bovensegment van de volgende buis afgevoerd. Wanneer de beide afvoerstromen bij een gemaal komen, kan de afvoer van het vuile water worden verpompt naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie.

Bij overstort wordt het schone water uit het bovenste segment geloosd op het oppervlaktewater. Het water dat dan nog in het systeem achterblijft, kan dan worden weggepompt, eventueel eveneens naar het oppervlaktewater, maar er zijn ook situaties mogelijk waar het water wordt toegepast in een grijswatercircuit, bij het doorspoelen van sloten of als waswater.

Extra pomp

“Door het plaatsen van een extra pomp bij het gemaal wordt een situatie gecreeerd dat het verbeterd gescheiden stelsel nog eens een keer extra verbeterd, omdat ook het achtergebleven regenwater kan worden weggepompt en niet zoals in het oude systeem alsnog naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt verpompt’, zegt Visser.

Hoewel het systeem sinds vorig jaar geoptimaliseerd en toepasbaar is, is het tot op heden nog nergens in de praktijk toegepast. Visser: “Het is duurder dan de reguliere systemen van een gemengd of een gescheiden stelsel. Bovendien kan het principe alleen worden toegepast in ei-buizen of druppelbuizen, die beide duurder zijn dan een gewone ronde buis.”

In dit geval gaan er dus financiele belangen van meer partijen meespelen. De gemeente enerzijds, die de riolering aanlegt en dus de duurdere investering moet doen, en het waterschap anderzijds dat verantwoordelijk is voor het waterbeheer en er belang bij heeft dat een overstort zo schoon mogelijk is. Maar daarbij, benadrukt Visser, moet niet worden vergeten “dat men met dit systeem geen dure bergbezinkbassins meer hoeft aan te leggen of uitbreidingen aan rioolwaterzuiveringsinstallaties hoeft te realiseren.”

Het is dus van belang dat de partijen elkaar kunnen vinden in de discussie over wie wat financiert. Hoewel het systeem vooral interessant is in nieuwe projecten _ je vervangt niet zomaar een bestaand systeem _ is het ook toepasbaar in bestaande situaties van bijvoorbeeld een gemengd stelsel.

Extra aanvoer

“Daarbij valt te denken aan een situatie waar een transportriool van een gemengd systeem wordt vervangen door een VIS-buis”, schetst Visser een voorbeeld. “Onder normale omstandigheden wordt het vuile water verzameld in de put en via het onderste compartiment van de VIS-transportbuis naar het gemaal vervoerd.

Bij extra aanvoer door regenwater en de kans op overstort, zal dit onderste segment, doordat het hydraulisch transport via het bovenste segment plaatsvindt, niet door het regenwater worden omgewoeld. Daardoor gaat dus geen vuil water overstorten. “Doordat dit regenwater vooral via het bovenste compartiment wordt afgevoerd, zal het water ter plaatse van de overstort aanzienlijk schoner zijn dan bij een buis zonder compartimenten.”

Inmiddels hebben verschillende gemeenten al grote belangstelling getoond voor het systeem. “Wij wachten met spanning op de eerste gemeente die het systeem daadwerkelijk gaat uitvoeren’, zegt Visser.

Zeer onlangs ontving hij voor zijn nieuwe systeem een eervolle vermelding tijdens de 13de RIONED-Dag in Utrecht.

Principeschets van twee mogelijke VIS-buis typen. De rechter is buis is een druppelbuis, de linker een ei-buis.

Illustraties: Haskoning

Bovenaanzicht en doorsnede van een gecompartimenteerde rioolput ten behoeve van het verbeterd gescheiden rioolsysteem. Regenwater en ‘first-flush’ worden apart afgevoerd.

Reageer op dit artikel