nieuws

Miljoenenschade aan kerken in rampgebied Enschede

bouwbreed Premium

“Moet je eens naar de torenspits kijken”, wijst bouwkundige ing. Cees Andriessen van de Mariaparochie omhoog. “Daar zijn in de top leien weggeslagen. Een groot brokstuk van beton is rakelings over de torenspits gescheerd. Op zo’n 40 meter hoogte. Onvoorstelbaar!”

Andriessen slaat de enorme glas- en pannenschade aan de Mariakerk nog met verbijstering gade. “We houden het schadebedrag niet binnen een miljoen gulden”, vreest hij. Glazenier Van der Wal neemt de schade op aan de glas-in-loodramen in de Mariakerk. De twee ramen van vier en zevenenhalve meter in doorsnee in de beide kopgevels zijn kapot, evenals de kleinere exemplaren in de kapelletjes en de zijbeuken. Behalve in de kerkzaal overleefden de grote, smalle boogramen in de toren de klap niet. Multiplex planken ontsieren het gemeentemonument in spé, maar het kan even niet anders. Jan Berentsen van Van der Wal neemt foto’s en noteert. Hij beleeft drukke tijden. “Ik heb afgelopen week al in drie kerken de schade opgenomen. Het is absurd. Nog nooit zoiets meegemaakt.” Intussen loopt hij langs enkele kleine glas-in-loodraampjes waar de barsten zichtbaar zijn. “Alleen reparatiewerk, trouwens”, zegt hij tussen neus en lippen door.

Oerdegelijk

Andriessen wijst de glazenspecialist de weg in de bakstenen kerk. De Mariakerk werd in 1927 gebouwd, circa 250 meter ten noordwesten van het epicentrum van het rampgebied. Kenmerkend aan de traditionalistische stijl zijn de hellende daken en de bakstenen architectuur. De zware muren zijn op de begane grond zeker 40 centimeter dik, in de toren zelfs 60 centimeter. De kolommen zijn massief. Dankzij de oerdegelijke constructie lijkt de kerk geen fundamentele schade te hebben opgelopen. Maar dat is bedrieglijk: immers seismografen in Limburg en Drenthe registreerden de drukgolf in Enschede. “Op het eerste oog zitten er geen scheuren in de muren. Maar het fundament kan even zijn verschoven. Mogelijk dat later de gevolgen van zettingen zichtbaar worden. We laten onderzoek doen.” Andriessens blik gaat weer naar het gesprongen gele glas-in-loodraam in de zuidgevel. “Glasscherven zaten zelfs om een kolom gekruld. Ongelofelijk. De twee grootste gebrandschilderde ramen hebben de oorlog overleefd, maar de explosie niet., zegt hij ontsteld. Vorige week stond de vloer blank, omdat de ramen niet snel genoeg konden worden dichtgespijkerd. Pas afgelopen donderdag kon aannemer Ter Huurne met de herstelwerkzaamheden beginnen. Berentsen raadt Andriessen aan voorzetbeglazing toe te passen. “Het zes millimeter glas conserveert de brugstaven en remt het verouderingsproces van de glas-in-loodramen.” Andriessen loopt de achtertuin in. Een grote kraan is bezig de gescheurde pannen van het dak in de lierbak te laden. “Vijfenzeventig procent van de dakpannen is verschoven en kapot. Om het interieur droog te houden, ligt dekzeil over de panlatten. De zuidoost- en zuidwestzijde heeft de meeste schade geleden, omdat daar de drukgolf vandaan kwam.”

Gaten

De Noorderkerk aan de Lasondersingel ligt nog dichter bij de kern van het rampgebied dan de Mariakerk. De noordgevel heeft de volle lading gekregen. Het driehoekige gebrandschilderde glas-in-loodraam is naar binnen gedrukt. Alle overige ramen zijn ook kapot. De gipsplaten in het plafond vertonen flinke gaten. De krachtenafdracht via de pijlers van het enige kruisribgewelf heeft op het oog uitstekend gefunctioneerd, want de muren vertonen ook hier geen scheuren. In de nevenruimten van de kerkzaal is het stucwerk kapot en komt het rietwerk tevoorschijn. Evenals in de Mariakerk moeten alle orgelpijpen worden gedemonteerd en ontdaan van glasscherven. Maar ook in dit geval is de schade te repareren. Zeker 75 procent van de dakpannen op de Mariakerk is verschoven op kapot.

Reageer op dit artikel