nieuws

Megafusie van banken forceert doorbraak naar nieuwe dimensies

bouwbreed Premium

Bij het megahuwelijk tussen de Deutsche Bank en de Dresdner Bank moet gewaakt worden voor goede kwaliteitscontrole op de toezichthouders.

Het aanstaande olifantenhuwelijk van de Deutsche Bank met de Dresdner Bank brengt Duitsland bij zinnen. De beoogde samensmelting per 1 juli dit jaar stampt ’s werelds grootste kredietinstituut uit de grond. Op de balans van het nieuwe concern staat de som van 2700 miljard gulden. Dat bedrag met twaalf nullen is vijf keer zo hoog als de staatsbegroting van Duitsland.

Verdrongen door verbazing, nationale trots en economisch enthousiasme, mopperen de vakbonden over de dreigende teloorgang van zestienduizend arbeidsplaatsen. De voorlopige schade valt nog mee, gezien de bijna 143.000 medewerkers die bij beide banken op de loonlijst staan. De Deutsche Angestellten-Gewerkschaft verwacht op langere termijn het verlies van een slordige 48.000 arbeidsplaatsen.

Sterker nog dan de zwarte conto’s van oud-kanselier Helmut Kohl en zijn christen-democratische partij CDU, maakt de megafusie duidelijk hoe in Duitsland de belangen verstrikt zijn. Niet de aartsvijanden Deutsche en Dresdner Bank zelf hebben de aanzet gegeven tot de samenbundeling. Gangmaker is de altijd op de achtergrond functionerende Munchener verzekeringsmaatschappij Allianz. In het kielzog veranderen de kredietrelaties van de Heidelberger Zement, Philipp Holzmann maar ook Bilfinger + Berger, Dyckerhof en Buderus.

De sleutelrol van de Allianz vloeit voort uit de invloed die de verzekeraar uitoefent bij beide banken. De Beieren beschikken over vijf procent aandelen van de Deutsche Bank en zijn voor 21,7 procent eigenaar van de Dresdner. Omgekeerd nemen beide banken voor respectievelijk zeven en tien procent deel in de verzekeringsmaatschappij.

De Allianz wil zijn aandeel in nieuwe bank – waarvoor de merknaam Europa-Bank gereserveerd is – terugbrengen tot onder de vijf procent en zich concentreren op kernactiviteiten. Wel houdt de verzekeraar met 49 procent van de aandelen een stevige vinger in de pap bij de nieuwe Bank 24 waarin de Deutsche en Dresdner hun activiteiten voor kleine klanten en particulieren bundelen. Daardoor krijgt de Allianz via de lokale filialen een goede toegang tot tien miljoen klanten. Tevens schuiven de banken de beheerder van 95 miljard gulden vermogen DWS, de Italiaanse investeringsmaatschappij Finanza en Futuro en de Deutsche Herold naar de Beierse verzekeringsmaatschappij. Met een bedrag van 1650 miljard gulden stoomt de verzekeraar op tot de op vier na grootste vermogensbeheerder ter wereld. Als binnen drie jaar de Bank 24 jaar naar de beurs gebracht wordt gaan de kassa’s voor de Allianz andermaal rinkelen.

Voor directeur Ernst Breuer van de Deutsche Bank betekent de fusie met de oude rivaal Dresdner Bank het einde van de oude NV Duitsland. Aan de talrijke ondoorzichtige – vanuit het buitenland bekritiseerde – vervlechtingen komt wat hem betreft een einde. Waarom ook niet, want uit het schoon schip maken vloeit groot financieel voordeel voort. Wie via de beurs de aandeelhouders bespeelt, is verplicht transparantie te bieden.

“De sensationele fusie markeert een economisch-maatschappelijke ommekeer zoals Duitsland die voor het laatst aan het einde van de negentiende eeuw beleefd”, stelt de Frankfurter Rundschau. “Toen de Deutsche en Dresdner Bank zo’n 130 jaar geleden ontstonden, heerste een pionierstijd waarin vorstendommen fuseerden en de naamloze vennootschappen als paddestoelen uit de grond schoten. Er moest kapitaal gemobiliseerd worden om grote projecten zoals spoorwegen en staalfabrieken te financieren.”

De destijds gevestigde structuren functioneren tot op de dag van vandaag, maar komen in een geheel nieuw daglicht door de toepassing van nieuwe communicatietechnieken, verbeterde logistiek en het verschuiven van gunstige locaties om te produceren.

“De ironie van de geschiedenis is dat uitgerekend twee instituten uit de oude pionierstijd – conservatieve regenten van de huidige economie – met hun fusie de aanzet geven tot een golf van veranderingen”, constateert de Frankfurter.

De Duitse media en politiek achten de megafusie van Deutsche en Dresdner Bank onontkoombaar en wenselijk. Zowel bondskanselier Gerhard Schroder als het oppositieblok CDU/CSU haasten zich om te waarschuwen voor koudwatervrees. De samensmelting markeert voor Duitsland een doorstart naar grote op internationalisering gerichte veranderingen.

De bouwbranche wordt rechtstreeks getroffen door de megafusie. De Dresdner Bank beschikt over een kwart van de aandelen Bilfinger + Berger, beheert 15,4 procent Dyckerhoff en is voor 4,4 procent eigenaar van Buderus. De Deutsche Bank bepaalt op het moment de regie bij de naar redding snakkende bouwreus Philipp Holzmann. Bij de Heidelberger Zement tekenen de banken gezamenlijk voor een kleine dertig procent van het ingebrachte kapitaal.

Hoe de nieuwe reuzen van het globaliseringstijdperk doeltreffend gecontroleerd kunnen worden is een nog onbeantwoorde vraag. De affaire Philipp Holzmann laat zien dat leden van directies, raden van commissarissen, accountantsbureau’s en ondernemingsraden persoonlijk zowel als collectief in hun taken schromelijk te kort kunnen schieten. Gezien de steeds grotere belangen die in het geding zijn, verdient de kwaliteitscontrole op de toezichthouders ook drastisch verbetering.

De Duitse bankfusie betekent een einde aan oude gevestigde structuren een quote van 2 regels

Reageer op dit artikel