nieuws

Leidingtunnel op lange termijn concurrerend

bouwbreed Premium

utrecht – Leidingtunnels zijn op lange termijn voordeliger dan afzonderlijk via sleuven ondergronds gebrachte kabels en leidingen. Dat viel te beluisteren tijdens het no-dig symposium dat donderdag werd gehouden in de jaarbeurs in Utrecht .

Tunnels waar de kabels en leidingen van verschillende bedrijven doorlopen, hebben in Nederland nog niet echt vaste voet aan de grond. Meestal wordt voor elke pijp en elke kabel apart gegraven. Gemeenten mogen al in hun handen klappen wanneer meerdere bundels binnen tegelijkertijd onder de grond worden gebracht. Veel te vaak wordt de straat opgebroken nadat het plaveisel nog maar net ligt, omdat verschillende projecten slecht werden afgestemd.

Dat is niet de onvermijdelijke bouwpraktijk, vertelde ir. W. de Groot van gemeentewerken Rotterdam tijdens het no-digsymposium in Utrecht. In Londen werd in 1866 al de eerste integrale ledingtunnel aangelegd; in 1892 volgde Hamburg, in 1935 Moskou en daarna ging het snel. Maar Nederland keek lang de kat uit de boom. Er ligt inmiddels een leidingtunnel tussen de haven van Antwerpen en Rotterdam; recent werd er een onder de Oude Maas gelegd en er liggen een aantal kleintjes in industriegebieden en universiteitswijken, maar die mogen geen naam hebben. Vorig jaar nog strandden de plannen voor een leidingtunnel onder de Westerschelde jammerlijk, toen de prijs na inschrijving veel te hoog uitpakte. Grote vraag is meestal: wie betaalt zo’n dure leidingtunnel? En waar ligt het omslagpunt dat tunnel-poolen voordeliger is dan allemaal afzonderlijk sleuven graven?

Omslagpunt

De Groot rekende het de aanwezigen op het symposium voor. Hij ging uit van een leidingtunnel van 500 meter door een binnenstad, waar stadsverwarming, rioolpersleiding, gasleiding, waterleiding, elektra-, telefoon en televisiekabels doorheen lopen.

Rekening houdend met het feit dat leidingen gemiddeld eens in de twintig jaar meten rijzen in verband met verzakken van de bodem, pakte het .Het omslagpunt ligt bij een kostenfactor iets onder de 2,5. De praktijk leert dat in grote binnensteden graafwerkzaamheden de kostenfactor 3 bedraagt; met andere woorden: graafwerkzaamheden en straatopbrekingen, zijn drie keer zo duur als in buitenwijken. Geinteresseerden kunnen De Groots rekenwerk nalezen in het rapport Integrale Leidingtunnels deel 2 van de NSTT.

Gevaar

De invoering van leidingtunnels wordt deels ook belemmerd door de overtuiging dat er geen gas en elektriciteitsleidingen door dezelfde tunnel mogen lopen. Maar ook daar heeft de Nederlandse Vereniging voor Sleufloze Technieken en Toepassingen, NSTT, op gestudeerd en die angst blijkt ongegrond. Het risico dat zich een incident voordoet waarbij beide leidingen beschadigd worden en een explosie plaats vindt, is 2,6 x 10-12. Royaal minder dan het risico bij twee afzonderlijk ingegraven leidingen en veel lager dan de maatschappelijk geaccepteerde risico’s die iedereen dagelijks in het verkeer loopt.

Technisch zijn er verder weinig problemen met leidingtunnels. Het voordeligst is de tunnel in de cut and cover, maar als de overlast op het maaiveld die dat met zich meebrengt ongewenst is, kunnen moderne boortechnieken uitkomst bieden.

Water

Vormt water in verkeerstunnels geen groot probleem, bij de gesloten leidingentunnels is dat volgens De Groot wel het geval. Er vindt immers nauwelijks ventilatie plaats en corrosie en verwering van de buizen ligt op de loer. Daarom moeten leidingentunnels volgens De Groot liefst opgebouwd zijn uit buizen en niet uit segmenten. Bij segmententunnels wordt de afdichting immers gevormd door rubber, die door de aanliggende segementen wordt aangedrukt. Bij zetting van de grond verandert maar al te gemakkelijk. Bij buistunnels garandeert de rolring ook bij zetting van de bodem de waterdichtheid van de constructie.

Dat is alleen maximaal mogelijk bij geringe diameters en lengtes van hooguit een kilometer. Langere tunnels kunnen niet door de grond geperst worden en moeten dus uit segmenten worden opgebouwd. Dat was ook de bedoeling bij de 5,5 kilometer lange leidingentunnel onder de Westerschelde die vorig jaar na de aanbesteding sneuvelde.

Directeur J. van den Berg van Raadgevend Ingenieursbureau Lievense, maakte de symposiumdeelnemers deelgenoot van de perikelen rond dat project. Bij aanbesteding leverde een prijs op van 190 miljoen gulden, waar de financiering op dat moment niet verder kwam dan 125 miljoen. Van den Berg hekelde de afwachtende houding van de industrie die niet bereid was verder te kijken. De leidingbehoefte in de komende tijd, met twee belangrijke havens aan weerszijden van de Westerschelde, acht Van den Berg enorm. Ook de banken hadden wat van den Berg betreft wel wat toeschietelijker mogen zijn.

Wachten

Langer wachten was voor de belangrijkste gebruiker van de tunnel, Delta nutsbedrijven niet mogelijk; de hoogspanningsleiding gaat nu mee door de verkeerstunnel in aanbouw, de noodzakelijke uitbreidingen van de waterleidingen vinden over het land plaats.

Het meest concrete plan voor leidingtunnels dat nog Nederland nog kent is dat van de gemeente Maastricht. Die heeft plannen om met een leidingtunnel de binnenstad in de toekomst te vrijwaren van hinderlijke en kostbare wegopbrekingen.

De NSTT kijkt volgens Van den Berg ook reikhalzend uit naar de overheid. Die heeft namelijk beloofd dit jaar te komen met beleid op het gebied van de infrastructuur van leidingen.

De grote vraag is in veel gevallen:

wie betaalt zo’n dure leidingtunnel?

Reageer op dit artikel