nieuws

Deltametropool: Randstedelijke actiegroep van bestuurlijke elite

bouwbreed Premium

Om de internationale concurrentie aan te kunnen moet de Randstad uitgroeien tot “Deltametropool”. Twaalf steden hebben zich daartoe onder die naam verenigd. De vereniging noemt zich een “generator van ideeën”. De Belgische oud-minister van binnenlandse zaken en huidige burgemeester van Leuven laakt echter het ondemocratisch gehalte van dit initiatief van een bestuurlijke elite. Het stedelijk gebied in West-Nederland moet tot een Deltametropool worden omgevormd. In Europees perspectief moet de Randstad meer eenheid en samenhang krijgen. De huidige lappendeken van dorpen, stadjes, steden en duizenden agrarische bedrijven moet uitgroeien tot een concurrerend vestigingsgebied op internationaal niveau. Tijdens de officiële presentatie van de vereniging die zich dit tot doel heeft gesteld, vorige week in Delft, plaatste een hoge Belgische gast daarbij echter de nodige kritische kanttekeningen. Twaalf steden zijn inmiddels lid, evenals enkele Kamers van Koophandel. Het bestuur van Deltametropool zou ook graag waterschappen, natuur- en milieuorganisaties en een club als de ANWB in haar gelederen verwelkomen.

Lobby De vereniging is een generator van ideeën, zegt de Amsterdamse wethouder Duco Stadig. Een platform dat denkbeelden uitdraagt en onderzoek verricht. In zekere zin is het ook een actiegroep en lobbyclub. Onder meer richting Den Haag, omdat het kabinet nog altijd te weinig oog heeft voor de concurrentiepositie van de Randstad in Europa. Maar binnen het gelobby, ligt de prioriteit bij “de macht van het goede idee” en het principe van “eendracht maakt macht”. Op politieke confrontaties is de nieuwe organisatie niet uit. Bovendien, weet Stadig te melden, is minister Pronk van VROM al een enthousiast aanhanger van de Deltametropool-gedachte. De voorzitter heeft er alle vertrouwen in dat veel van de inmiddels gelanceerde voorstellen terug te vinden zijn in de nog te verschijnen Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening. Al sluimert er ook een tikkeltje wantrouwen. Stadig: “De overheid is misschien wel geneigd onze ideeën te omarmen, maar vergeet ze weer evensnel.”

Nattigheid

Opvallend is dat het water volop ruimte krijgt in het Groene Hart. Er kan een ring van wateren om het Groene Hart komen of een netwerk van wateren dat het hele hart dooradert. Een Waterrijk dat door zijn welgekozen ligging en vorm van plassen en waterlopen een belangrijke bijdrage levert aan de inrichting van de Deltametropool. Radicale ingrepen in het waterbeheer acht de vereniging daarbij absoluut noodzakelijk voor een goede toekomstige samenhang. Want er is in de nieuw te vormen entiteit zo’n veertigduizend hectare nodig voor waterberging om de verdroging in de zomer en te grote nattigheid in de winter te verminderen. Een tweede essentieel element van het Deltametropool-concept is de versterking van het openbaar vervoer door middel van “stadshavens” waar alle soorten van vervoer samenkomen. De vereniging bekritiseert de huidige praktijk dat spoorwegstations bijna nooit aansluiten op afslagen en knooppunten van verkeerswegen. Van efficiënt vervoer en de terugdringing van de rol van de auto komt zo niets terecht. Vergaande integratie van rail- en wegvervoer, luidt de toverformule. Tussen alle stedelijke kernen binnen de metropool zou de maximale reistijd slechts drie kwartier mogen zijn. Noordelijke bestuurders en PvdA-coryfeeën als Alders en Ter Beek zullen niet enthousiast zijn over de specifiek randstedelijke benadering van partijgenoot Stadig en de zijnen. Want de vereniging heeft weinig op met de magneettrein Amsterdam-Groningen, waarover het kabinet vermoedelijk deze maand beslist. “Waar hebben we het eigenlijk over, zolang in de Randstad de viersporigheid nog niet eens is geregeld”, roepen Stadig en de Delftse stedenbouwkundige prof. Frieling, de geestelijke vader van de Deltametropool-gedachte, uit.

Elite

Als gastspreker toonde Louis Tobback, burgemeester van Leuven en ex- minister van binnenlandse zaken, zich kritisch. Hij beweert dat regiovorming à la Deltametropool geen concurrentie betekent voor België, wel voor regio’s als Zuid-Nederland, Drenthe, Friesland en het Antwerpse stadsgewest. Door stedelijke herstructurering en de ontwikkeling van nieuwe stedelijke gebieden moet de diversiteit binnen de nieuwe metropool duidelijker gestalte krijgen. Maar, waarschuwt Tobback, “we kunnen niet alles overlaten aan stedenbouwers”. Stedenbouwkundige planning heeft vaak een totalitair karakter, zo leert volgens hem de geschiedenis. De Belg wijst erop dat initiatieven als de Deltametropool niet nieuw zijn. In de regio Lille is er al langer sprake van en Maastricht werkt al jaren grensoverschrijdend samen met Luik en Aken. Een “onvermijdelijke ontwikkeling”, nu Brussel meer macht krijgt en de nationale staat aan gezag en macht inboet. Op beminnelijke wijze hield Tobback de vereniging voor, dat zij in feite een elitegroep van bestuurders is. Van een democratisch gelegitimeerde regiovorming is volgens hem geen sprake. Voordat de Deltametropool echt vaart krijgt, zal niet alleen Den Haag haar zegje moeten doen, maar zullen ook haar vijf miljoen inwoners bij de ontwikkeling betrokken moeten worden en mee moeten kunnen beslissen.

‘Pronk enthousiast aanhanger van Deltametropool’

Reageer op dit artikel