nieuws

Twee eeuwen rekenen geen garantie voor juiste raming

bouwbreed

Minister Netelenbos meldt het in een interview in Cobouw enigszins bits: Rijkswaterstaat heeft twee eeuwen lang goed gerekend dus de ramingen voor de grote projecten kunnen niet anders dan juist zijn. Voor haar staat de conclusie dan vast: de aannemers rekenen te hoge prijzen. Alsof de wereld twee eeuwen heeft stilgestaan.

Nog niet zo lang geleden was het leven van Rijkswaterstaat en van de aannemers simpel. Eerstgenoemde kwam met een bestek op de markt en aannemers gingen rekenen op basis van de opgegeven hoeveelheden materialen. Iedereen was gelukkig.

Tegenwoordig is het leven ingewikkelder. De projecten zijn groter en complexer. Grote opdrachtgevers willen eerst eens de markt consulteren en dat kost domweg geld. Nieuwe aanbestedingsvormen steken de kop op zoals alliantie-overeenkomsten, design en construct en design-build-(finance)-operate-transfer. Geschat wordt dat de kosten daarvan oplopen tot twee procent van de totale kosten.

De nieuwe aanbestedingsvormen hebben alle een ding gemeen: het risico wordt in toenemende mate bij de aannemer gelegd. Daar hangt uiteraard een prijskaartje aan. Dat is logisch omdat overschrijdingen heel vaak voorkomen. Ze kwamen ook vroeger, toen het leven nog simpel was, veel voor. Het verschil is dat overschrijdingen destijds simpel werden weggeschreven door Rijkswaterstaat. Slechts fijnproevers konden daarvan nog iets terugvinden in de overheidsstukken.

Naarmate meer met vaste prijzen wordt gewerkt en het risico bij de aannemer ligt, zal die de te verwachten overschrijding domweg moeten incalculeren. Hij kan niet anders. Bij een magere marge van twee procent tikt een overschrijding van enkele miljoenen al enorm in de cijfers door. En op aanbestedingen van rond een miljard, zoals de kavels van de HSL-Zuid, is een dergelijke overschrijding absoluut niet denkbeeldig.

Niet voor niets wordt er vanuit de bouw gezegd dat als er kritiek is op de prijzen er eerst maar eens gesproken moet worden over de risicoverdeling en op basis daarvan pas over de prijs. Zolang Rijkswaterstaat doorgaat met ramingen gebaseerd op de traditionele risicoverdeling, is de ervaring van twee eeuwen goed rekenen geen garantie voor de juistheid van de uitkomsten. De schuld daarvan terugschuiven naar de bouw getuigt van weinig werkelijkheidszin.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels