nieuws

Huis van stro in Koudum: snel en goedkoop

bouwbreed

KOUDUM – Snel te bouwen, 25 tot 50 procent goedkoper dan een houtskeletwoning, een zeer hoge isolatiewaarde met dito vochtregulatie en milieuvriendelijk. Wim Mendelts en Anne Joosse, toekomstige eigenaren van een van de eerste strohuizen in Nederland, zijn er heilig van overtuigd dat het bouwen van huizen van stro navolging krijgt.

Zo’n 26 ton tarwestro uit Groningen, omgerekend 1.300 strobaaltjes, gaan er in het gelijkvloerse huis van Wim Mendelts en Anne Joosse uit Koudum. De strobalen vormen de muren van het huis en komen onder de vloer, boven het plafond. Verder vullen ze alle holle spanten in het huis.

Mendelts is scheepsrestaurateur van beroep en woonde tot dusverre in een woonark bij zijn scheepswerf. Samen met Anne Joosse, zowel prive als zakelijk zijn partner. Ze wilden een standaard houtskeletwoning bouwen, maar hikten als kritische professionals, die dagelijks met hout werken, aan tegen de prijs-kwaliteitverhouding. Bovendien zagen ze dat veel woningen bij hun in het dorp beslagen ramen hebben, wat duidt op vochthuishoudingsproblemen.”

Op een scheepsbeurs ontmoetten ze architectenbureau Fillie en Verhoeven uit Voorburg. Dat bureau verhaalde enthousiast over de vele woningen in de Verenigde Staten en in woestijngebieden. Woningen, waar het gebruik van stro heel gewoon is.

Rondom stro

Al pratend ontstond in de loop van de afgelopen twee jaar het idee om een voor Nederland relatief nieuw bouwconcept te ontwikkelen, waarbij stro het belangrijkste bouwmateriaal vormt. In Zeeland werd vorig jaar al een strohuis gebouwd en architect Dennis Fillie kent ook een schuur en vakantiehuis van stro. Wel is het huis in Koudum voor zover bekend het eerste huis ter wereld waar rondom met stro is gewerkt, dus ook onder de vloer.

De gemeente Nijefurd en de Welstandscommissie reageerden enthousiast, zodat de vergunningen snel rond waren. Nog voor december hopen Mendelts en Joosse hun nieuwe huis wind- en waterdicht te hebben. Het definitief betrekken staat gepland voor begin volgend jaar. Momenteel zijn ze met hulp van vrienden, kennissen en een aantal geinteresseerde architecten uit het buitenland bezig met het stapelen van de stromuren.

Op een fundering staan dikke, ronde palen van zo’n 20 centimeter. Daarop rusten de zware hoofddragers (9 x 40 centimeter). De balen stro worden en tien laag hoog als wand tussen de ronde palen en als isolatie achter het plafond tussen de hoofddragers geplaatst. Ook de 150 holle spanten in de woningen zijn volgestopt met stro. Om eventueel lekvocht naar buiten te voeren wordt tussen de eerste drie lagen stro damp-open folie geplaatst.

Het plaatsen van de stromuren vergt enkele weken, omdat de strobalen rondom de raam- en deuropeningen op maat moeten worden gemaakt en ingepast. Wanneer alle muren staan, wordt het stro aangespannen met spanbanden en aan de fundering bevestigd met drie banden per strekkende meter. Dat is voor de stabiliteit. Daarnaast hebben de strobalen steun van de spanten, de dwarswanden en worden ze ook nog eens met bamboestokken aanelkaar ‘geprikt’.

Leemlaag

De binnenzijde van het huis wordt straks afgewerkt met een duimdikke leemlaag. Mendelts: “De draagkracht daarvan is groter dan van een gipsplaat. Schilderijen zijn dus geen probleem. Alleen bij zware kasten aan de muur moet je van tevoren zorgen dat je een plank achter de laag hebt zitten waarin kan worden geschroefd.”

De buitenkant wordt gestuukt met een mengsel van schelpenkalk en zand. De dakspanten zijn zo geplaatst dat het stro er precies tussen past. Daar tegenaan is houten plaatmateriaal geschroefd. Het dak zelf wordt groen: substraat met plantmateriaal. Tussen de betonbalken van de vloer zit een laag van 25 centimeter Noordzeeschelp. Daaroverheen komen strobalen, die worden afgedekt met een houten vloer.

Mendelts werkt met foutmarges van 1 millimeter per element en 1 centimeter als een diagonale lijn over de woning wordt getrokken. Dat zijn voor bouwbegrippen zeer scherpe marges. Voor scheepsrestaurateur Mendelts is het dagelijkse kost.

Brand

In tegenstelling tot wat veel mensen denken is de woning volgens Mendelts niet brandgevaarlijk. Proeven in Canada wijzen uit dat het vuur in de samengeperste strobalen voortijdig dooft. Ook muizen, graag geziene strogasten, maken weinig kans. “Ze komen nooit door het stro heen en als ze het al proberen stikken ze.”

Ook is Mendelts niet bang voor vocht, waardoor het stro kan rotten. “Voorwaarde is wel dat het stro tijdens het bouwen goed droog blijft, maar dat geldt voor alle bouwmaterialen.” Het stro wordt daarom regelmatig afgedekt met kunststofkleden, terwijl het dak ruimschoots over de strobalen heen steekt.

Afvalproduct

Architect Fillie weet zeker dat het niet om een eenmalig experiment gaat. Hij heeft inmiddels aanvragen voor het ontwerpen van stro-projecten in Wapserveen en Zutphen.

“Je hebt twee typen mensen. Het ene type ziet alleen maar nadelen zoals rotting, muizen of brandgevaar. Anderen wijzen op de voordelen. Naast milieuvriendelijkheid en de gemakkelijke bouwwijze zijn dat ook de kosten.”

Stro is goedkoop bouwmateriaal. Mendelts betaalde voor een baal stro zo’n zes gulden. Wat Fillie vooral aanspreekt is het low-techgehalte van de strowoning. “Iedereen kan ermee bouwen. Vrienden, kennissen, kinderen, iedereen kan een muur maken. En in een middag kun je al een hele wand hebben staan. Dat is een groot verschil met metselen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels