nieuws

Genant bod van verkeerde partner

bouwbreed

In plaats van in te gaan op het bod van ABN Amro op Bouwfonds kunnen de aandeelhoudende gemeenten beter kiezen voor samenvoeging met hun woningcorporaties, meent ir. R. Strijland. Zo kan de herstructurering van na-oorlogse wijken beter worden aangepakt.

Wat is een bedrijf waard met 1,3 miljard eigen vermogen, een hypotheekportefeuille van vijfentwintig miljard, een stabiele jaarlijkse winst van circa tweehonderd miljoen en veertigduizend nog te bouwen koopwoningen op de plank? Drie miljard? Vier miljard? Het is niet zozeer de hoogte van het bod van ABN Amro voor het gemeentelijk kroonjuweel Bouwfonds, maar het zijn de voorwaarden die zo genant zijn: de aandelen worden pas over een periode van vijf jaar afgerekend maar de winst wordt wel vanaf het eerste jaar volledig aan ABN Amro uitgekeerd (omdat het volledig economisch eigendom wordt verworven). De jaarwinst kan zo mooi worden gebruikt om de aandelen op te kopen. In die vijf jaar wil ABN Amro wel graag profijt trekken van het goedkoop geld lenen op de kapitaalmarkt omdat Bouwfonds vooralsnog gemeentelijk bedrijf blijft.

De Raad van Bestuur van Bouwfonds moet wel erg van ABN Amro houden om een dergelijk bod aan de gemeenten te durven presenteren. Het rookgordijn is de Europese ambitie. Een procent van de omzet haalt Bouwfonds uit haar Europese activiteiten, en dan zijn dat vaak nog activiteiten die door bijvoorbeeld MAB zijn geentameerd en via Bouwfonds worden gefinancierd. Om die omzet opeens als strategisch te bestempelen en daar je groei op te baseren, is niet echt reeel. Bouwen blijft local business, eenvoudig omdat een van de belangrijkste productiefactoren, het grondbezit, altijd lokaal wordt bepaald. Alleen als je echt iets hebt toe te voegen, zoals bijvoorbeeld Multivastgoed of de MAB, dan zijn Europese ambities geloofwaardig. Het hypotheeksysteem van Bouwfonds – de winstmaker – is typisch Nederlands en heeft Europees gezien geen toegevoegde waarde. Elk land kent zijn eigen specifieke woningfinanciering.

Het gaat ABN Amro dan ook primair om die Nederlandse hypotheekportefeuille, de nog te bouwen Nederlandse koopwoningen en het vijf jaar lang goedkoop geld lenen via ABN Amro Bouwfonds Nederlandse Gemeenten NV zoals het bedrijf gaat heten. De Bank Nederlandse Gemeenten wordt gepaaid doordat ABN Amro belooft de eerste vijf jaar de kapitaalstromen via deze bank te leiden: verdienen die ook nog wat en wordt oppositie vermeden.

Wat moeten gemeenten doen? Ga je voor het geld, dan zeg je tegen ABN Amro: vier miljard en op 1 januari aanstaande afrekenen graag. Boter bij de vis. En anders tenderen: als de aanleg van een stoeptegel al Europees moet worden aanbesteed, dan is verkoop van je kroonjuweel niet een kwestie van ondershandse verkoop aan de bank.

Ga je voor strategie dan besef je als gemeente:

ù dat de herstructurering van de 2,4 miljoen corporatiehuurwoningen het komend decennium je voornaamste zorg zal zijn;

ù dat het hypotheekbedrijf van Bouwfonds voor de verkoop van die huurwoningen aan de huurders belangrijk is;

ù dat het woningbedrijf van Bouwfonds voor de herontwikkeling van te slopen woningen belangrijk is;

ù en dat het grondbedrijf van Bouwfonds voor de exploitatie strategisch is.

Elke wethouder belt zijn lokale corporatie en verkoopt zijn aandeeltjes voor zeshonderd gulden per stuk. Dat kunnen de meeste corporaties best wel trekken. Die 2,7 miljard wordt op die wijze keurig bij elkaar gesprokkeld.

Een dergelijke samenvoeging is veel logischer dan die Europese avontuurtjes. Bouwfonds opereert al veel met corporaties, van de Amsterdamse IJ-oevers tot Helmond. Een dergelijke samenvoeging geeft het Rijk maximale garanties dat de miljarden overheidsgeld welke nog in de herstructurering gepompt gaan worden ook succesvol zullen worden besteed. Als voorzitter van de Raad van Commissarissen van Bouwfonds mag Hans Wiegel dit verkoopproces leiden. Hoe zou hij dit bod van ABN Amro in zijn zo plastisch taalgebruik kwalificeren? Potverteren en feestvieren op kosten van de overheid?

Ir. Rene Strijland is projectontwikkelaar te Amsterdam

‘Gemeenten moeten Bouwfonds verkopen aan corporaties’

‘Bouwfonds topman Hakstege (r) moet wel erg van ABN Amro topman Groenink houden dat hij dit bod aan gemeenten presenteert.’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels