nieuws

W.M. Dudok met het Raadhuis in Hilversum (1924-1930)

bouwbreed

Willem Marinus Dudok (1884-1974) is alomtegenwoordig in Hilversum. Als geen andere architect in deze eeuw heeft Dudok het architectonische beeld van een stad kunnen bepalen. Als directeur Publieke Werken en als gemeente-architect is hij tussen 1915 en 1954 verantwoordelijk voor twee dozijn woonwijken, negentien markante schoolgebouwen, voor bruggen, stedenbouwkundige plannen en vele gemeentelijke gebouwen zoals het sportpark, de begraafplaats en een badhuis. De Dudok-wandelkaart telt 75 objecten.

Imposant hoogtepunt van deze bouwproductie is het raadhuis. Aanvankelijk denkt men bij de eerste plannen voor de bouw van een nieuw raadhuis in 1913 aan de bij dit soort projecten gebruikelijke prijsvraag, maar Dudok, een ambitieuze jonge architect, opgeleid aan de KMA, ontwerpt reeds in zijn eerste ambtsmaand een – overigens zeer traditioneel – raadhuis. Pas in 1924 presenteert Dudok zijn definitieve ontwerp. Hij heeft getracht ‘de nodige monumentaliteit te bereiken, maar daarbij ook een landelijk karakter te behouden.’ Wijdeveld mobiliseert de architectenwereld met een speciaal nummer van zijn tijdschrift Wendingen om de uitvoering van het raadhuis te bewerkstelligen. Tussen 1928 en 1931 komt het gebouw tot stand.

Het gebouw bestaat uit een zorgvuldige asymmetrische groepering van horizontale en verticale kubische bouwmassa’s. De horizontaliteit wordt benadrukt door de luifels, dakoverstekken, plinten, voegen en de speciale langwerpige baksteen. De toren vormt als sterk verticaal element een tegenwicht. Ook het interieur en het meubilair zijn met zorg door Dudok vormgegeven. Tussen 1989 en 1996 is het raadhuis gerestaureerd, waarbij het metselwerk van het buitenspouwblad grotendeels is vervangen. Het gebouw staat er dan ook weer spiksplinternieuw bij.

Behalve voor de gemeente Hilversum realiseert Dudok ook vele werken als particulier architect, zoals De Bijenkorf in Rotterdam (1929-1930, verwoest), het Witte Dorp in Eindhoven (1937-1938), de schouwburg van Utrecht (1937-1941) en het hoofdgebouw van Hoogovens in Velsen (1948-1951). Zijn zakelijker naoorlogse werk wordt overigens minder interessant geacht.

Dudok heeft in eigen land nooit die waardering gekregen die hem internationaal ten deel is gevallen. Hij is met Berlage en Van Eyck de enige Nederlandse architect met de RIBA-gold medal en zijn werk vindt in Engeland en Belgie in de jaren dertig veel navolging. In Nederland, Japan en Italie verschenen recent fraaie full-colour publicaties over zijn werk; een Australische kunsthistoricus publiceerde een wetenschappelijke bibliografie van Dudok. Hilversum heeft thans een eigen lokaal architectuurcentrum, het Dudok-centrum, in het gerestaureerde raadhuis aan het Dudokpark.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels