nieuws

Over twee miljard beslis je niet op een achternamiddag

bouwbreed

Moet de Tweede Kamer een subsidie van ruim 2 miljard gulden voor de aanleg van de Noord-Zuidlijn in Amsterdam behandelen als een hamerstuk, of is hier een pittige, inhoudelijke discussie op zijn plaats? Minister Netelenbos had afgelopen week het liefst gezien dat de politici op een achternamiddag akkoord waren gegaan met de uitgave van het geld. Terecht stak een kleine meerderheid, bestaande uit CDA, VVD, SP en de kleine Christelijke fracties, daar een stokje voor.

Op zich had minister Netelenbos gelijk met haar opmerking dat de Tweede Kamer niet helemaal vrij meer is in haar handelen. In 1995 heeft de rijksoverheid immers Vinex-contracten gesloten met de gemeente Amsterdam, waarvan de de nieuwe metrolijn deel uitmaakt. Dat er een Noord-Zuidlijn moet komen staat dus vast. Maar, daarmee is nog niet vastgelegd tegen welke prijs.

Een kritische benadering van de Amsterdamse plannen is wel op zijn plaats, omdat de prognoses voor de vervoerswaarden van de nieuwe metrolijn ronduit teleurstellend zijn. Weliswaar zullen de treinstellen dagelijks 200.000 passagiers vervoeren en zitten daar ruim 17.000 nieuwe gebruikers van het openbaar vervoer bij, maar dat leidt niet tot een drastische afname van het aantal auto’s in de stad. Naar verwachting zullen dagelijks slechts 600 automobilisten hun voertuig laten staan en in de metro stappen.

Vriend en vijand van de Noord-Zuidlijn zijn het er over eens dat dit een zeer teleurstellende uitkomst is. Niet voor niets praat de minister met Amsterdam om daar de proef met rekeningrijden te houden. Nu al staat vast dat het aantal automobilisten dat in de spits voor de metro kiest, veel hoger zal liggen als in de ochtendspits tol moet worden betaald bij het binnenrijden van Amsterdam. Probleem is echter dat hier sprake is van een kip-ei-situatie. Minister Netelenbos wil in 2001 met Rekeningrijden beginnen. De Noord-Zuidlijn is dan nog lang niet af. Tegenstanders van de tolheffing houden dus het sterke argument dat er geen goed alternatief is voor de auto.

Een andere manier om de vervoerscijfers gunstig te beinvloeden, is de lijn doortrekken naar Schiphol aan de ene kant en Zaanstad en Purmerend aan de andere kant. Maar daarvoor is voorlopig geen geld en de gemeentebesturen van de twee buurgemeenten staan er ook helemaal niet om te springen. Zij vrezen, zoals alle andere tegenstanders van de metrolijn, dat de overige openbaar vervoersvoorzieningen worden uitgekleed.

Kritische Kamerleden hebben heel wat vragen te stellen aan de minister. Voor het debat waren afgelopen donderdag echter amper twee uren uitgetrokken. In die korte tijdsspanne bleek de minister niet in staat de scepsis bij de meerderheid van de Kamer weg te nemen. Het pleit daarom voor haar dat ook zij inzag dat het subsidiebesluit pas na de zomer kan worden genomen.

Het lijkt overigens onwaarschijnlijk dat de Kamer de Noord-Zuidlijn dan tegenhoudt. Regeringspartij VVD zal zich vrijwel zeker over de streep laten trekken. Kamerlid Hofstra van deze fractie gaf nadrukkelijk aan niet meer dan de 1,8 miljard uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport (MIT) te willen besteden en dus niet de ruim 2 miljard.

Minister Netelenbos heeft Hofstra donderdag al het eerste duwtje inde rug gegeven door duidelijk te maken dat de extra miljoenen niet ten koste gaan van andere infrastructuur. Daar was het de VVD ook precies om te doen.

Kortom, er valt inhoudelijk nog wel het wat te bediscussieren, maar de uitkomst staat eigenlijk al wel vast. Dat wil niet zeggen dat dus de Kamer het besluit net zo goed nog deze week had kunnen nemen. Een beslissing over twee miljard gulden neem je niet op een achternamiddag.

Ron Kragten

Parlementair redacteur

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels