nieuws

‘Dialoog met verleden moet terug in ontwerp’

bouwbreed

utrecht – “De ruimtelijke ordening in Nederland is de laatste decennia te veel bepaald door ingenieurs en projectontwikkelaars en te weinig door cultuurhistorici en architecten. De aandacht ging uit naar voorwaarden en techniek en niet naar de eigen identiteit van het gebied waar de ingreep werd gepleegd. We zijn vergeten het verleden via nieuwe ontwikkelingsplannen door te vertellen.”

Dit zei staatssecretaris Van der Ploeg van Cultuur bij de presentatie van de Nota Belvedere. Met dit beleidsstuk wil het Kabinet een kentering teweegbrengen. Het is de bedoeling dat cultuurhistorische waarden weer uitgangspunt vormen voor nieuwe ontwerpen. Bij de ruimtelijke inrichting van Nederland moet het verhaal van vroeger weer worden doorverteld.

“Nu is de situatie zo dat Nederland bestaat uit vele postzegels die op elkaar lijken en die geen band hebben met elkaar of andere gebieden van het land. De samenhang moet terugkeren, juist door gebruik te maken van de eigen identiteit van gebieden. Die identiteit ligt voor het oprapen, want elke vierkante meter van Nederland is door mensenhanden gemaakt”, aldus Van der Ploeg.

De staatssecretaris meent dat een totale mentaliteitsverandering nodig is om van de ruimtelijke ordening in Nederland weer iets te maken. De nota Belvedere kan daarvoor volgens hem een goede basis zijn. Hierin worden onder meer 74 waardevolle gebieden in Nederland omschreven. Ook worden 105 steden genoemd die uit cultuurhistorisch oogpunt belangrijk zijn en is een kaart gemaakt van Nederland waarop de cultuurhistorische waarden van gebieden zijn weergegeven.

Cruciaal

Van der Ploeg pleitte ervoor dat plannenmakers en cultuurhistorici nauw gaan samenwerken. “De dialoog tussen het verleden en de toekomst moet terug in het ontwerp. Dat betekent dus niet dat er vanaf vandaag niks meer mag. Dat is het allerlaatste wat we bedoelen.”

Cultuurhistorische waarden staan volgens de staatssecretaris hoog op de agenda van het Kabinet. Omdat minister Pronk van VROM was verhinderd, zei Van der Ploeg namens hem dat het een cruciaal onderwerp zal worden in de Vijfde Nota voor de Ruimtelijke Ordening, waarin het toekomstige ruimtelijke-ordeningsbeleid wordt geschetst. Om het belang van de cultuurhistorie nog eens te benadrukken, citeerde hij de schrijver Cees Nooteboom: “Wij kunnen ons nooit zo-veel toekomst voorstellen als we verleden hebben”.

De Nota Belvedere (Italiaans voor ‘mooi uitzicht’) is inmiddels aangeboden aan de Tweede Kamer. Het Kabinet stelt er in voor volgend jaar 11 miljoen gulden extra uit te trekken om de doelstellingen te verwezenlijken. Het geld is bedoeld om belemmeringen weg te nemen en komt beschikbaar naast de normale subsidies. In 2003 zal het bedrag zijn opgelopen tot 18 miljoen gulden. Daarvan gaat 3 miljoen naar de planvorming voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het Kabinet heeft deze historische verdedigingslijn aangewezen als rijksvoorbeeldproject. Om die reden had de presentatie van de Nota Belvedere ook plaats in Fort Rhijnauwen bij Utrecht, het grootste fort van de linie.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels