nieuws

Commissie bepleit second opinion over welstandstoezicht

bouwbreed

amsterdam – Een centraal onafhankelijk orgaan zou er moeten komen waarbij snel en niet-bureaucratisch een second opinion kan worden gevraagd over een advies van de welstandscommissies.

Ook zouden daar klachten ingediend kunnen worden naar aanleiding van het optreden van een welstandscommissie of een lid daarvan.

Dit is de meest opvallende aanbeveling van een commissie onder leiding van de directeur van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg drs. A. Asselbergs. Het rapport ‘welstand op een nieuwe leest’ is gemaakt in opdracht van de Rijksbouwmeester.

Als achterliggende reden diende het feit dat de ruimtelijke ontwikkelingen en maatschappelijke omstandigheden andere eisen stellen aan welstandstoezicht dan honderd jaar geleden.

In de afgelopen eeuw is geleidelijk een onoverzichtelijke en ondoelmatige situatie ontstaan die wordt ervaren als wildgroei. Welstandstoezicht krijgt mede daardoor steeds vaker het verwijt zich met oneigenlijke taken bezig te houden en intussen de eigenlijke taak niet naar behoren af te handelen.

Rechtszekerheid

De Commissie Asselbergs onderkent die kritiek en meent dat het welstandstoezicht inderdaad op nieuwe leest moet worden geschoeid. Kernwoorden zijn daarbij objectiviteit, inzichtelijkheid en rechtszekerheid.

De objectiviteit van de adviezen is gediend bij het opstellen van gebiedsgerichte beoordelingskaders. Zo’n kader bestaat uit een stelsel van criteria voor de stedenbouwkundige en architectonische inpassing waaraan een bouwwerk in een bepaald gebied moet voldoen.

De commissie beveelt verder aan standaardaanvragen voor kleine bouwactiviteiten te mandateren aan een ambtenaar. Daarbij gaat het dan om aanvragen voor bijvoorbeeld een dakkapel. Ook daarvoor zijn beoordelingskaders nodig. Voor middelgrote en grote bouwactiviteiten zou er vooroverleg moeten komen tussen de opdrachtgever en het welstandstoezicht met een persoon die aanspreekbaar is voor het gebied waar de opdrachtgever wil bouwen. Dit vooroverleg moet dan worden ingekaderd in het welstandsbeleid waarin de inhoudelijke uitgangspunten nauwkeurig zijn vastgelegd.

Doelstelling, zo vindt de commissie, is dat het uiteindelijke welstandadviesadvies geen verrassing kan zijn.

Versterkt

Op deze manier wordt de rol van het openbaar bestuur versterkt. Dat is immers de eerst aangewezene om het welstandsbeleid en de beoordelingskaders vast te stellen. Dat is ook hard nodig om de schijn van subjectiviteit van het welstandstoezicht weg te nemen.

Een welstandscommissie dient in elk geval niet op de stoel van de architect te gaan zitten door ontwerpactiviteiten te plegen ter correctie van plannen. De commissie vindt dat er een groot verschil is tussen een architect als beoordelaar van plannen en als ontwerper. En dat moet zo blijven.

Staatssecretaris Remkes van VROM heeft inmiddels laten weten het eens te zijn met de aanbevelingen. Na de zomer komt hij met regelgeving hierover.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels