nieuws

Scheve staartbrug in Leeuwarden ‘markant en veilig’

bouwbreed

waddinxveen – Over de Harlinger Trekvaart bij Leeuwarden wordt een scheve staartbrug gebouwd. Bij de oplevering eind dit jaar kan het verkeer op de Slauerhoffweg gebruik maken van de ‘veilige’, ‘onderhoudsvriendelijke’ en zeker ook ‘markante’ brug die de gemeente Leeuwarden liet ontwerpen.

Het ontwerp van de scheve staartbrug is van Ingenieursbureau Van Driel Mechatronica bv in Waddinxveen. Een staartbrug is een variant op de bekende basculebrug. Kenmerkend voor de staartbrug zijn de draagarmen met een hooggelegen draaipunt van het beweegbare deel. Daardoor is geen basculekelder nodig waarin bij basculebruggen met laag draaipunt het contragewicht naar beneden kan draaien bij openen van de klep. De draaias van het beweegbare deel staat – in het horizontale vlak gezien – onder een hoek van 45 graden met de brugas. Het is daarom een ‘scheve’ staartbrug, het beweegbare deel draait zijwaarts van zowel de doorvaart als de weg. Dit brugtype is bij Van Driel Mechatronica ontwikkeld en gepatenteerd. In 1996 is een dergelijke brug in Zaanstad gebouwd. Die was met een beweegbaar deel – het val – van 9,5 bij 5 meter nog beduidend kleiner dan de brug in Leeuwarden. De totale lengte van die brug is vijftig meter. De onderbouw is van beton, het val meet vijftien bij vijftien meter en is van staal.

De brug over de Harlinger Trekvaart moest van de gemeente Leeuwarden onder meer veilig en markant zijn. Staartbruggen lenen zich volgens directeur ir. N.D. van Driel van Van Driel Mechatronica uitstekend voor esthetische vormgeving. “De brug bij Leeuwarden heeft een robuust uiterlijk en de functionaliteit komt goed tot uiting in de vormgeving. Ook in open stand valt de markante vorm op, zowel van dichtbij als van veraf. De gekozen kleurstelling ondersteunt de opbouw van het brugdek.”

De onderzijde van de brug is vlak en daarmee onderhoudsvriendelijk. Conservatieve opbouw van de draagconstructie met hoofdliggers, dwarsdragers en langsgoten is verlaten voor een opbouw met gesloten kokers. De gehele draagconstructie bestaat daarom uit de twee draagliggers die zijn opgenomen in de kokerconstructie van het wegdek.

De staartbrug is vooral veilig voor passanten over de voet- en fietspaden omdat de schaarbeweging in brugdek en leuningen ontbreken. Dat komt omdat het val bij openen direct omhoog komt. De brug is ook zeer geschikt voor afstandsbediening of volautomatische bediening. ‘Dode hoeken’ ontbreken, waardoor camera’s altijd een duidelijk beeld van de situatie kunnen geven.

Uitgekiend

De brug in Leeuwarden zal op afstand worden bediend via een glasvezelverbinding met een naburige brug. De installatie van de brug is gemakkelijk te onderhouden. De brug krijgt slechts twee hoofdlagers die worden aangedreven door twee hydraulische cilinders die werken op een uitgekiend progamma. De lagers en de aandrijving zijn eenvoudig te inspecteren. De vlakke onderkant is dat ook.

Een aantal punten hebben volgens Van Driel bij het ontwerp extra aandacht gevraagd. Het brugdek komt in geopende stand hoger dan bij andere brugtypen. Dat betekent grotere krachten in de aandrijving en op de fundering. Omdat de krachten op de onderbouw sterk geconcentreerd aangrijpen, kon de fundering toch eenvoudig blijven. Door het relatief kleine aantal onderdelen van de brug zijn ook de kosten beperkt. Dat gaf wel meerkosten voor het staal, maar die worden gecompenseerd door de eenvoud van de constructie en het ontbreken van de basculekelder. Daardoor zijn de investeringskosten met een bedrag van zeven miljoen gulden dezelfde als voor een hefbrug of een basculebrug. De onderhoudskosten zijn lager.

De brug over de Harlinger trekvaart wordt gebouwd door de bouwcombinatie ‘Staert over de feart’, met als deelnemers Ballast Nedam Noord en Bergum Staalbouw. De elektrische installatie komt van QtecQ. De hydraulische installatie van Hydropack. Van Driel Mechatronica doet behalve het ontwerp ook de bouwbegeleiding. Binnenkort zal het eerste beton worden gestort. Dat betreft de onderbouw waar het beweegbare deel op komt te rusten. Bergum Staalbouw heeft de werktekeningen gereed en staat gesteld om staal te snijden en samen te stellen tot een scheve klep.

De met zorg gekozen kleurstelling van de staartbrug in Leeuwarden ondersteunt de typische opbouw van het vlakke brugdek.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels