nieuws

Referendum

bouwbreed

Het correctief referendum is de splijtzwam geworden voor het tweede kabinet Kok. D66 accepteert het niet dat een VVD-senator in de Eerste Kamer tegen de grondwetswijziging stemde en de volksraadpleging van de politieke kaart veegde. Dat D66 het moeilijk heeft met deze zet is begrijpelijk. De partij streeft al sinds de oprichting naar politieke vernieuwing. Het referendum is daarom een halszaak. Voor Wiegel geldt het omgekeerde. Hij is al dertig jaar tegen een volksraadpleging en weigerde zijn principe te verloochenen.

De cruciale vraag is of een kabinetscrisis terecht is. De feiten op een rijtje zettend, kun je niet anders dan concluderen dat het wetsvoorstel zo’n zware consequentie niet waard is. Het correctief referendum, zoals het uiteindelijk in de Eerste Kamer belandde, blijkt een monstrum. Het is onwaarschijnlijk dat het de eerste tien jaar ooit uit de kast zou zijn gehaald.

Als de burger door middel van een volksraadpleging een aangenomen wet had willen torpederen, had hij wel heel erg hoge drempels moeten nemen. Volgens het plan moeten eerst 40.000 medestanders worden gevonden om een verzoek in te dienen en 600.000 om ook daadwerkelijk een referendum te kunnen houden. Vervolgens zou ten minste dertig procent van het electoraat (op dit moment 3,5 miljoen kiezers) tegen moeten stemmen. Het zijn aantallen die de burger bij voorbaat de moed in de schoenen doen zinken. Het blijft daarom onbegrijpelijk dat de coalitie dit als bestuurlijke vernieuwing durfden te presenteren.

Het is de VVD die lange tijd dwarslag en de drempels steeds hoger legde. Door toedoen van deze partij is het voorstel een gedrocht geworden. De PvdA en D66 hebben zich dit laten aanleunen, maar hadden er eigenlijk al veel eerder een kwestie van moeten maken. Dat was het ze niet waard. Snel wilden ze het beperkte resultaat nog even door de oude Eerste Kamer jassen, omdat het in de senaat in nieuwe samenstelling geen enkele kans zou maken. Het vertrouwen in het regeerakkoord bleek vervolgens een misrekening. Daarvoor was de politieke steun ook in de huidige senaat te gering.

Het is triest dat als gevolg van deze miskleun Nederland nu geruime tijd zonder regering zit en plannen, die ook in het belang zijn van de bouw, moeten worden uitgesteld. Dat is niet alleen op het conto te schrijven van de VVD of D66, alledrie de regeringspartijen hebben er schuld aan.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels