nieuws

Levensgrote bouwvergunning voor paneeltje

bouwbreed

‘Beter een goede buur dan een verre vriend’. Maar wat is vervelender dan een slechte buur? Dat kan misschien de man uit ’s Graveland vertellen, wiens buurman de gemeente via een kort geding wilde verplichten om hem, onder bedreiging van bestuursdwang, zijn schutting te laten afbreken.

Die schutting staat nog steeds op de vrijhangende steiger boven de ‘s-Gravelandse vaart. Veel eigenaren van huizen, waarvan de achtertuin aan die vaart grenst, hebben in feite hun tuin verlengd door de bouw van een terrassteiger, die zo’n 75 centimeter boven het water hangt. De gemeente had hen laten weten dat die steigers als meldingplichtige bouwwerken werden beschouwd. Wel was er een vrijstelling van het geldende bestemmingsplan voor nodig, maar die werd door B & W van ‘s-Graveland vlot verleend met hantering van de hen bij artikel 18a van de Wet op de Ruimtelijke Ordening verleende bevoegdheid.

Op de steiger zette Beuker, zoals de ‘s-Gravelander heet, een schuttingspaneel om daarmee de erfafscheiding tussen zijn tuin en die van zijn buurman te verlengen. Voor alle zekerheid belde hij nog even het gemeentehuis op om te horen of dat zonder meer kon.

Tekening

Ja hoor, antwoordde de betrokken ambtenaar, je gaat je gang maar. Die schutting is een vergunningvrij bouwwerk en daar zullen wij niet tegen optreden.

Maar daar waren de buren het niet mee eens. Eerst schreven ze een brief om bezwaar te maken tegen dat gemeentelijke standpunt. Hun uitzicht werd belemmerd door de 1,20 meter lange schutting van nog geen twee meter hoog ! Zij hadden er kennelijk op gerekend dat er een ijzeren spijlenhekwerk van 1 meter hoog zou komen, want die stond op de tekening, die bij de melding van het te bouwen steigerterras was gevoegd.

Het bezwaarschrift ging voor advies naar de commissie voor de beroepschriften. Dat uit raadsleden bestaande college dook in de jurisprudentie en vond zowaar een uitspraak waarvan het dacht dat er in een analoog geval door de Raad van State was beslist dat zo’n afscheiding vergunningplichtig is. Weliswaar ging het daar om een afscheiding op een dakterras waarvan de rechter met zoveel woorden had gezegd dat alleen erfafscheidingen op de grond vergunningvrij kunnen zijn. Maar slim als de commissie was, vond zij daarin een motivering om de steiger-schutting niet vergunningvrij te laten zijn. Zij was toch niet gebouwd ‘op de grond’, maar op een ‘kunstwerk’ en dat is van hout en dus geen grond !

Het gemeentebestuur van dit Gooise dorp beschikt over een betere mentaliteit dan de voor jurist spelende commissie. Het besliste, in afwijking van het advies, tot ongegrondverklaring van het bezwaar. Bij die gelegenheid maakte het buren en commissie duidelijk dat het paneel weliswaar op een bouwwerk staat, maar niet op een etage van een woning. Bovendien is het duidelijk een terreinafscheiding.

De buren, gesterkt door het met hun opvatting strokende standpunt van de adviescommissie, wensten zich bij dat alleszins begrijpelijke en ook verstandige besluit van de gemeente niet neer te leggen. Op naar de rechtbank van Amsterdam voor een kort geding ! Daar stuitten zij op een al even verstandige President.

Die was niet zo gevoelig voor hun overtrokken belang bij de weigering van de gemeente om bestuursdwang toe te passen om dit ‘verfoeilijke’ schuttingpaneel te verwijderen.

Uitzonderingen

Zoals wel vaker had ook deze President behoefte om aan partijen duidelijk uit te leggen wat hier aan de hand was. Hij begon met aan te geven dat op grond van de Gemeentewet het gemeentebestuur de bevoegdheid heeft om bestuursdwang toe te passen. Die bestaat uit het doen wegnemen of in de vorige toestand herstellen van datgene wat in strijd met wettelijke bepalingen is gedaan.

Op het in de Woningwet vervatte verbod om te bouwen zonder vergunning van B & W, zijn uitzonderingen gemaakt, zo legde hij verder uit. Een daarvan is het achter de gevelrooilijn plaatsen van erf- of terreinafscheidingen, die niet hoger zijn dan 2 meter. Met de opvatting van Beuker, dat de op de steiger geplaatste schutting beschouwd kan worden als een ‘gewone’ erf- of terreinafscheiding, was de President het volledig eens. Het feit dat zij op een steiger was gebouwd, deed daar niets aan af. De steiger was immers zo aangebracht dat zij een verlengstuk van het terrein is in hetzelfde horizontale vlak, waardoor zij als het ware met het erf een geheel vormt.

Dat is dus een heel andere situatie dan die waarover de Raad van State in 1995 had beslist. Voor het plaatsen van een pergola en een erfafscheiding op een dakterras is wel een vergunning nodig. Over de vraag of hij dat een zinnige situatie vond, liet de Raad zich bij die gelegenheid niet uit. Hij wees er in 1995 alleen op, dat de wetgever nu eenmaal niet de bedoeling heeft gehad ook gevallen, waarin bovenop de bestaande bebouwing wordt gebouwd, buiten het vergunningvereiste te brengen.

Voor normale afscheidingen op balcons en (later gebouwde) aanbouwen van woningen is dat bijna net zo’n rare situatie als die ik vorige week beschreef. Daar moest de rechter constateren dat voor alle antenneschotels met een doorsnee van minder dan 1 meter een bouwvergunning nodig was, maar dat grotere schotels aan de achterkant alleen maar onder de meldingplicht vielen. Op dit moment is voor een simpel paneeltje op een dakterras, dat je belet bij de buren in de slaapkamer te kijken, een levensgrote bouwvergunning nodig, terwijl een normale dakkapel aan de achterkant slechts gemeld hoeft te worden.

Zou het, net zoals na het rechterlijk signaal over de antenneschotels, ook vijf jaren duren voordat die anomalie verdwenen is ? Of zijn ze er bij VROM inmiddels achtergekomen dat het hele Besluit Meldingplichtige Bouwwerken van 1992 beter ingetrokken kan worden? Als deregulerings-poging mag dat toch bepaald geen succes genoemd worden, maar dat hadden de wetgevingsjuristen op ons bouwministerie al kunnen weten toen ze het ontwierpen. Het uitputtend opsommen van gevallen, waarin van een vereiste wordt afgeweken, blijkt nu eenmaal in de praktijk niet te werken.

(BR 1999 p. 318)

Mr. Math Verstegen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels