nieuws

‘Je moet van tevoren bindende afspraken maken met aannemer’

bouwbreed

alkmaar – De pispot heeft drie eeuwen aan scherven gelegen, maar sinds kort ziet hij er weer uit als nieuw. Glimmend staat hij in de vitrine van het informatiezaaltje naast de archeologische opgravingen in het centrum van Alkmaar. ‘Zoete lief kom te bed’, staat er op in zwierige letters. Stadsarcheoloog Peter Bitter kijkt er verlekkerd naar. “Mooi he?”

Het zeventiende-eeuwse sanitair is niet het enige dat de Alkmaarse bodem vele eeuwen verborgen heeft gehouden. De stadsarcheoloog stuitte tot zijn verassing op maar liefst twee middeleeuwse verdedigingswerken. “Ik wist dat hier vroeger een klooster stond, maar ik had niet verwacht dat ik gedeelten van twee stadsmuren zou vinden.”

Hij wijst op een stapel roestrode bakstenen buiten het informatiezaaltje. “Die zijn van de oudste stadsmuur, gebouwd in de veertiende eeuw.” Met een hoofdknik in de richting van wat lijkt op een berg bouwafval: “En wat je daar ziet, was ook een verdedigingswerk. Dat werd tweehonderd jaar later gebouwd, in 1538.”

Zwembad

Bitter deed zijn vondsten op de plek waar vroeger een zwembad stond en waar binnenkort het nieuwe culturele centrum van van Alkmaar zal verrijzen. “We hebben er zes maanden veldwerk op zitten. Het is een van de grootste opgravingen van de laatste jaren.”

De vestingwerken werden destijds gebouwd om de stad te beschermen tegen rovers en ander tuig. De oudste stadsmuur werd in 1472 gesloopt op last van de Spaanse koning. De bevolking van Alkmaar was in opstand gekomen vanwege de hoge belastingen die moesten worden betaald.

De boosaardige Spanjaard strafte vervolgens de stad door te gebieden dat de stadsmuren moesten worden gesloopt, zodat hij bij hernieuwde opstandigheid gemakkelijker kon binnenvallen.

Hiermee sneed hij zichzelf in de vingers, glimlacht de archeoloog. “Zonder vestingwerken was de stad een gemakkelijke prooi voor roversbenden. In 1517 viel de West-Friese piratenhoofdman Grote Pier met de Zwarte Hoop de stad binnen en richtte enorme schade aan. Kort daarop liet de koning in allerijl een nieuwe stadsmuur bouwen. Daarvan is nu dus een stuk teruggevonden. We kunnen hem helaas niet in zijn geheel conserveren. Daarom halen we er een stuk uit en dat bewaren we. De rest wordt overbouwd.”

Vertraging

Aan elk bouwproject in de binnenstad van Alkmaar moet een archeologisch onderzoek vooraf gaan, vertelt Bitter. “Het levert natuurlijk vertraging op bij de bouw, maar dat is ingecalculeerd. Ik ben er altijd bij betrokken als er wat gebouwd gaat worden: vanaf de sloop tot aan de bouwput.”

Hij erkent dat veel aannemers huiverig staan tegenover archeologen, maar grote problemen heeft hij tot nu toe niet gehad.

“Je moet van tevoren bindende afspraken maken. Dan kan je nooit de planning van het bouwbedrijf in de war schoppen. De meeste sloop- en bouwaannemers uit dit gebied ken ik. We werken prettig samen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels