nieuws

‘Grond-, weg- en waterbouw te afwachtend’

bouwbreed

Binnen gww-projecten worden zeer veel gegevens uitgewisseld. Een paar krabbeltjes op de achterkant van een sigarendoos volstaan allang niet meer. De wens om die uitwisseling te automatiseren wordt steeds groter, maar sectorbrede afspraken daarover ontbreken vooralsnog in de gww. CROW ondersteunt het maken van dergelijke uniforme afspraken. De standaardisatie-kar wordt onder anderen getrokken door Paul Jansen, projectleider regelgeving.

“In de gww is elk project een samenwerkingsproject. Verschillende partijen, met verschillende belangen, moeten samenwerken. Automatisering kan daarbij een hulpmiddel zijn, maar eerst moeten de gebruikers met elkaar bepalen wat ze willen. Pas dan kunnen ze met een eisenpakket naar een automatiseringsbedrijf stappen.”

“Automatiseerders worden nu ook al regelmatig ingeschakeld, maar in de praktijk komt het er vaak op neer dat die de losse eindjes aan elkaar knopen en processen gladstrijken die niet lekker verlopen. Want de gebruikte programma’s blijken een ander formaat te hebben, de fasering en opbouw verschilt, noem maar op. IT’ers kunnen veel. Toch zou het slimmer zijn het proces om te keren en alleen te automatiseren wat je als branche zelf echt nodig vindt. Van standaardprogramma’s gebruik je misschien vijf procent, terwijl je de overige 95 procent wel betaalt. En je zult altijd zien dat dingen die je ook graag wilt, net niet kunnen.”

Vindt u de vraagkant te afwachtend? Laat de gww-sector de informatie- en communicatietechnologie gelaten over zich heen komen?

“Dat denk ik wel. Niet omdat de partijen gemakzuchtig zijn, maar het is gewoon moeilijk ze zo te mobiliseren dat ze tot een eenduidige vraag komen. De gww-sector is vrij afwachtend vergeleken met bijvoorbeeld de procesindustrie, scheepsbouw en auto-industrie. Bij de ontwikkeling van software voor bestekken is zo’n duidelijke vraag wel goed gelukt. Maar de RAW had al jarenlang een goede systematiek op papier toen we daarmee begonnen. We konden daarom duidelijke eisen aan de software stellen.”

“De geautomatiseerde RAW is al een kleine vijftien jaar in gebruik. Sindsdien wordt het onderhouden en geactualiseerd. CROW stuurt dat aan. Met enige regelmaat wordt de inhoud van de RAW-standaard vernieuwd. Ook zijn er aanpassingen geweest in verband met het overstappen op andere computersystemen. In 1984 werkten we nog op een pc van twintigduizend gulden met een 10 MB harde schijf.”

Tekeningen uitwisselen

RAW is een bekend voorbeeld. Welke aspecten vragen nu dringend om standaardisatie?

“Het uitwisselen van tekeningen bijvoorbeeld. Je stuit daarbij meteen op de vraag wat een tekening is. Iedereen heeft daar een ander idee over. Wat moet een tekening bevatten en wat niet? Waar staat wat? Welke symbolen gebruik je, welke kleuren? Het overzenden zelf is in feite simpel, maar de computer moet de informatie in een digitale tekening wel ‘begrijpen’. Als je geen afspraken maakt, gebeurt de uitwisseling op de manier van degene die de informatie vastlegt. En dan gaat het mis, want de partijen gebruiken verschillende hulpmiddelen, de software sluit niet op elkaar aan en er worden twee pakketten gebruikt om hetzelfde te doen. Dit gebeurt niet alleen bij tekeningen. Ook als je technische informatie uitwisselt, een begroting verzendt of vergunninggevens.

Er kan dus veel mis gaan. Nog even en de tekening wordt weer bij voorkeur in een envelop verzonden.

“Nee dat gebeurt niet, want gww-projecten worden steeds complexer. Dat automatisering in de sector nuttig is, staat niet ter discussie. Ze bevordert het efficient werken, levert kostenbesparingen op en maakt inzichtelijk waar de verantwoordelijkheden liggen. Natuurlijk wordt nog vaak een tekening in een envelop verzonden. Een papieren versie ondersteunt het werk. Maar de informatie zelf stuur je zoveel mogelijk als bestand, want de ander moet er gelijk mee aan de slag kunnen.”

Kostenramingen

“Een ander voorbeeld is het maken van kostenramingen in de gww-sector. Je krijgt van iemand een raming en je kijkt of die klopt. Maar de tijd schrijdt voort, onderdelen veranderen en je weet meer details. Dus je wilt de calculatie bijstellen. Dat kun je niet, want je hebt geen flauw idee waar de getallen op gebaseerd zijn, wat onvoorzien is en wat niet.

Het zou handig zijn wanneer iedereen hetzelfde zou denken over het maken van een kostenraming en dezelfde gereedschappen zou gebruiken. De opbouw is dan gelijk, de juiste onderdelen worden gedetailleerd, en als dat niet kan, staat op de afgesproken plek wat er nog moet worden uitgewerkt. Gegevens vind je dan niet overal tussen weggestopt. Vorig jaar zijn we begonnen met de werkgroep Standaardsystematiek Kostenramingen. Rond de zomer komen we daarover met een publicatie (nr. 137-red.). Zulke afspraken kun je ook maken voor het opdelen van een project in verwerkbare brokken.”

Pas nu het over automatisering gaat, wordt veel meer over standaardiseren nagedacht. Dat was toch ook in een eerder stadium handig geweest?

“Klopt. Maar eerder wilde de markt er nog niet aan. Nu zijn de randvoorwaarden gunstig. De markt wil in geintegreerde samenwerkingsverbanden afspraken maken. Ze wil in een eerder stadium kosten kunnen berekenen. Daarbij wordt tegenwoordig in het algemeen het belang van automatiseren duidelijker gevoeld en er zijn misschien nog wel meer redenen. Daarom vinden pogingen om te standaardiseren nu wel gehoor.”

En hier komt CROW in beeld?

“Als we een probleem onderkennen, proberen we een initiatiefgroep te formeren van verschillende bloedgroepen uit de gww-branche. We leggen hen het probleem voor met de vraag een plan van aanpak te maken om de kwestie op te lossen. CROW bedenkt zo’n oplossing niet zelf. Wij proberen wel de partijen aan tafel te krijgen en ze te ondersteunen in het maken van goede afspraken.”

“CROW neemt samen met onze collega-organisatie CUR deel aan het platform VISI, het project ‘Voorwaarden scheppen voor invoeren van standaardisatie ICT in de gww-sector’ dat anderhalf jaar geleden is begonnen. VISI komt voort uit het investeringsprogramma ‘Land Water Milieu Informatietechnologie’ (LWI). Het pakt de problematiek aan vanuit het standpunt van de bedrijfsvoering. In dit project werken overheden, ingenieursbureaus, bouwbedrijven, brancheorganisaties, kennisinstituten en IT-bedrijven samen aan de verbetering van hun communicatie. VISI is de koepel _ het abstractere niveau _ waaronder onderwerpen als tekeningen uitwisselen, kostenramingen en vergunningen bepalen komen te hangen. Het initiatief voor dit project kwam uit de organisaties zelf. Als er producten uitkomen, zullen wij namens de projectgroep het beheer op ons nemen. Steeds is er uitbouw, verbetering en vernieuwing. Wat er eenmaal is moet je blijven onderhouden.”

Marieke Sjerps

Wat is het CROW?

CROW is het nationale kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur, gevestigd in Ede. Het ‘Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de grond- water en wegenbouw en de Verkeerstechniek’ is een non-profitorganisatie waarin overheid en bedrijfsleven samenwerken vanuit gemeenschappelijke belangen bij ontwerp, aanleg en beheer van wegen, verkeer- en vervoersvoorzieningen.

IT-projecten van CROW

Hieronder volgen een paar voorbeelden van CROW-projecten waaruit automatisering voortvloeit. De ontwikkeling van software is voor CROW overigens geen kernproduct:

Geautomatiseerd kennissysteem wegontwerp

In overleg met Rijkswaterstaat wordt onderzocht of een expertsysteem wegontwerp mogelijk is als opvolger van het RIZOS (Richtlijnen Zoeksysteem) op basis van de ROA (Richtlijnen Ontwerp Autosnelwegen) en RONA (Richtlijnen Ontwerp Niet-Autosnelwegen). Het systeem dient ter ondersteuning van de ontwerper.

Project RAW2000

CROW werkt aan juridische en administratieve kaders voor nieuwe, geintegreerde samenwerkingsconcepten, ofwel een geaccepteerd (nieuw) stelsel bepalingen voor de bouw. De toepassing daarvan zal evenals de traditionele RAW-systematiek computerondersteund gebeuren met door derden te ontwikkelen sofware.

Herziening nomenclatuur

De Nomenclatuur van Weg en Verkeer worden herzien, in navolging van ‘Van A-nummer tot Zweepmast’ (publicatie 91) waarmee het gedeelte van het wegontwerp al is herzien. De gehele herziening wordt gebundeld in een publicatie uitgegeven (planning begin 2000), ondersteund door een cd-rom.

‘IT’ers kunnen veel. Toch zou het slimmer zijn het proces

om te keren en alleen te automatiseren wat je als branche zelf echt nodig vindt.’

‘Dat automatisering in de sector nuttig is, staat niet ter discussie. Ze bevordert het efficient werken, levert kostenbesparingen op en maakt inzichtelijk waar de verantwoordelijkheden liggen’

[Bijfschrift cartoon ‘pijlen schietende mannetjes’]

Informatiestroom rond VISI

[kadertekst]

[Illustraties:

als nog een foto van Paul Jansen gewenst is, bel Crow: 0318 620410]

De originele jpeg’s van de gefaxte cartoons kunnen via mij of direct opgevraagd worden bij Henk Schaap, Gobar, 0252 422985. Wel in het bijschrift vermelden: ‘

Afkomstig uit het branche-brede VISI-project.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels