nieuws

Bouw VS kan niet meer om gehandicapten heen

bouwbreed

washington – Sinds 1991 moeten alle nieuw gebouwde huizen, kantoren en openbare gebouwen in de Verenigde Staten toegankelijk zijn voor gehandicapten. Maar onderzoeken van regeringsinstanties en organisaties van gehandicapten hebben uitgewezen dat erg weinig projectontwikkelaars en architecten zich aan de wet houden.

De ‘Americans with Diasabilities Act’ (ADA) stelt dat in meergezinshuizen alle wooneenheden op de begane grond en alle openbare ruimten toegankelijk moeten zijn voor mensen die rolstoelen of andere hulpmiddelen gebruiken.

Maar onderzoeken wijzen uit, dat de regels weinig worden nageleefd. In Chicago bleek bijvoorbeeld dat van elke vijftig woonhuizen gebouwd sinds 1991, 49 de wet hadden overtreden. In Baltimore waren in driekwart van de nieuwe flatgebouwen geen maatregelen genomen om aan de voorschriften te voldoen. Elders in de Verenigde Staten schommelden de percentages overtredingen tussen 75 en 50 procent.

Architecten en projectontwikkelaars zeggen dat zij niet van de nieuwe voorschriften op de hoogte waren. De ADA werd wel in 1991 met veel fanfare aangenomen, maar de politici hadden in hun haast om een goede beurt te maken bij de invaliden en gehandicapten, vergeten om te bepalen dat plaatselijke autoriteiten de voorschriften van de wet op moesten nemen in de bouwverordeningen of naleving van de nieuwe wet moesten controleren. Daardoor konden architecten en projectontwikkelaars aanvoeren dat zij van niets wisten omdat hun bouwtekeningen goedgekeurd werden door plaatselijke autoriteiten, zelfs als zij in strijd waren met de ‘invalidenwet’.

Critici vinden dat maar een uitvlucht. Zij wijzen erop dat iedereen de wet hoort te kennen. Plaatselijke groepen van actieve gehandicapten zeggen dat architecten en projectontwikkelaars nauwelijks geinteresseerd waren als zij pogingen ondernamen hen op de wet te wijzen.

Wakker

Maar de situatie begint te veranderen. Amerikanen lopen snel naar de rechter als zij een misstand zien en het aantal processen ingediend door invaliden of organisaties voor gehandicapten neemt toe. Deze activiteiten hebben de bouwwereld wakker geschut. Een organisatie in Baltimore meldde bijvoorbeeld dat voordat er actief geprocedeerd werd, ze de grootste moeite hadden om architecten te trekken voor speciale voorlichtingsbijeenkomsten over de ADA. Nu zitten de klasjes vol.

De meeste van dergelijke processen eindigen voordat ze een echte rechtszaak worden. De eigenaars van flatgebouwen en architecten geven meestal toe en beloven veranderingen aan te brengen. Zij kunnen immers weinig doen. Of een gebouw wel dan niet aan de voorschriften voor toegankelijkheid voldoet, is redelijk objectief te bepalen door een serie eenvoudige metingen. De meeste protesterenden nemen er verder genoegen mee dat een gebouw wordt aangepast, zij eisen meestal niet dat het volledig wordt afgebroken en herbouwd.

Maar dergelijke schikkingen zijn niet goedkoop, omdat er meestal ingrijpende veranderingen moeten worden aangebracht. Die houden onder meer in: het aanleggen van meer parkeerplaatsen bij het gebouw voor auto’s van gehandicapten, het weghalen van traptreden in de weg van de parkeerplaats naar het gebouw, het bouwen van opritten voor rolstoelen om de voordeur te bereiken, het vervangen van te nauwe deuren in de wooneenheden waar rolstoelen niet door kunnen en het maken van extra ruimte in keukens en badkamers zodat daar een rolstoel in kan.

Men schat dat het voldoen aan de wettelijke regels voor de bouw van een nieuw flatgebouw ongeveer 1 procent extra zal kosten. Later aanpassen kan meer dan 6 procent aan de prijs van het gebouw toevoegen.

De bepalingen van de ADA kunnen overigens soms tot overbodige uitgaven leiden. Tot voor kort doken er in de Amerikaanse nieuwsmedia met enige regelmaat verhalen op van uiterst bureaucratische toepassingen van de wet. Er zijn bijvoorbeeld voor veel geld opritten gemaakt voor de voordeuren van een aantal postkantoren. Terwijl plaatselijke invaliden al jaren gewoon via de achterdeur het postkantoor binnenreden en geen klachten hadden.

Gebouwen zonder toerit: een doorn in het oog van gehandicapten in een rolstoel. Willen zij het gebouw ingaan, dan zijn ze afhankelijk van begeleiders of behulpzame omstanders. Foto: archief ANP

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels