nieuws

Bilbao dankzij Guggenheim merkartikel Museum nu ook in trek als decor voor speelfilms en videoclips

bouwbreed

bilbao – Het door architect Frank Gehry ontworpen Guggenheim Museum in de Baskische havenstad Bilbao blijkt meer dan een aantrekkelijk gebouw te zijn: het is een goudmijn. Niet alleen loopt het storm voor de kunst, ook het gebouw zelf genereert miljoenen nu de zilverkleurige contouren steeds meer in trek zijn als decor voor speelfilms, videoclips, modefotografie en reclamefilmpjes.

Hoogtepunt in deze belangstelling voor wat de Spanjaarden ‘guggenheimmania’ noemen, waren eerder dit jaar de eerste opnamen voor de nieuwe James-Bondfilm. Die begonnen met een rustige wandeling in de regen van geheim agent 007 langs het museum en eindigden met een wilde achtervolging door het centrum.

Burgemeester Josu Ortuondo is dan ook een tevreden mens. Na alle kritiek die er kwam op de miljoeneninvesteringen in de aanloop naar het Guggenheim-project is er nu uitsluitend lof en waardering. “Toen we een jaar of tien geleden gingen praten hoe we de stad moesten veranderen, heb ik vanaf het eerste begin gezegd dat Bilbao een merkartikel moest worden. Want we willen meer dan alleen maar attractief zijn. Wij willen dat de naam van de stad wordt herkend als een teken van kwaliteit op gebied van cultuur en design. Daarom hebben we gekozen voor architecten als Frank Gehry, Norman Foster en Santiago Calatrava. En ook voor onze toekomstige projecten zoeken we weer de beste architecten.”

Visitekaartje

Het museum van Frank Gehry is nu het visitekaartje van de stad geworden dat de hele wereld rondgaat. De zilveren scheepswanden van het museum staan afgebeeld op briefpapier, op folders van de gemeente, op borden die in Baskenland naar het museum verwijzen en dienen nu dus ook als decor voor filmopnamen. Zelfs de grootste optimisten hadden niet kunnen denken dat een gebouw zoveel invloed zou kunnen hebben op een nieuw, modern imago van een veranderende stad die daarvoor amper op de kaart voorkwam. Niet voor niets zijn er in Barcelona en Madrid al stemmen opgegaan om ook te investeren in zo’n spraakmakend project nu blijkt dat alleen Guggenheim al tien procent meer toerisme genereert in de stad.

Congressen

Maar niet alleen in het toerisme is het Guggenheim-effect meetbaar. De verwachting is dat dit jaar 825.000 bezoekers de museumingang zullen passeren. Dat levert de Baskische fiscus (Baskenland heeft een zelfstandig fiscaal systeem) extra inkomsten ter waarde van 3 miljard peseta’s (40 miljoen gulden) op.

De horeca- en hotelsector kan het amper bijbenen. Nu ook het congres- annex concertgebouw Euskalduna (dichtbij het Guggenheim Museum) is geopend, is Bilbao enorm in trek voor congressen. Dat betekent dat menig keer het bordje vol moet orden opgehangen. Nieuwbouwplannen voor meer hotels zijn al in de maak. Dat het bedrijfsleven in het algemeen grote interesse heeft om gevestigd te willen zijn in Bilbao, blijkt ook uit het aantal nieuwe bedrijven dat vorig jaar van start ging in de havenstad. Dat waren er 2542, die een gezamenlijke startwaarde vertegenwoordigden van 452 miljoen euro (bijna een miljard gulden).

Achtergrond

Bilbao gaat dan ook als een volwaardig merkartikel over de wereld. Meer nog dan het Manneke Pis van Brussel, de Eiffeltoren van Parijs of het operagebouw van Sidney is Guggenheim Bilbao een metafoor geworden voor toekomst, kunst en kwaliteit. De golvende, futuristische museumwanden van Gehry zijn inmiddels al door 25 bedrijven gebruikt als achtergrond om hun producten te etaleren voor de kijker thuis of in de bioscoop. Bovendien laat elke toerist die Bilbao aandoet zich fotograferen voor Puppy, de metershoge hond voor het museum. Getooid met bloemen, want het is een kunstwerk van Jeff Koons.

“Vroeger was Bilbao een ijzerfabriek, nu is de stad een fabriek van ideeen, kunst en kennis”, zegt burgemeester Ortuondo met lichte trots. Dat nieuwe imago is overigens niet alleen te danken aan Gehry en Guggenheim. Het museum maakt deel uit van een ingrijpende reconstructie van de binnenstad van Bilbao, die gepaard gaat met miljoeneninvesteringen in de dienstensector, het schoonmaken van de rivier Nervion, het aanleggen van wandelpromenades aan de oever van de rivier, het inmiddels in gebruik genomen Euskalduna-gebouw, een metrolijn (ontwerp van Foster) een brug van Calatrava, vernieuwing van het vliegveld en uitbreiding van de haven.

Een eerste vereiste voor zo’n ingrijpend veranderingsproces is volgens Ortuondo ‘dat je moet begrijpen wat een stad is: een ruimte waar plek moet zijn voor economische en humane ontwikkelingen. In die ruimte moet je mogelijkheden en kansen scheppen voor iedereen’. De burgemeester wijst daarbij op het feit dat de 21ste eeuw in aantocht is. “Iedereen praat over globaliseringsprocessen. Grenzen verdwijnen. Staten worden minder staat. We zijn druk doende nieuwe ruimtes te creeren. In die nieuwe ruimtes wordt de stad het referentiepunt bij uitstek. Nu al woont 80 procent van de Europese bevolking in de stad. Steden gaan onderling concurreren met elkaar. Bedrijven die bewust aan de toekomst denken, kiezen met zorg de stad van vestiging uit waarmee ze geidentificeerd willen worden’.

Jaloers

Dat nu is de verdienste van Bilbao, ook al zijn er nog heel wat jaren te gaan alvorens alle projecten gerealiseerd zullen zijn. Maar het begin is er. “Nu al bellen ze me uit alle uithoeken van de wereld om te vragen hoe we dat in Bilbao voor elkaar hebben gekregen. Iedereen is jaloers op de wijze waarop wij een complete stad van koers hebben veranderd”, aldus Ortuando. Telefoontjes komen er ook met grote regelmaat binnen bij het Guggenheim Museum met de vraag of het gebouw mag worden gebruikt voor filmopnamen. Maar op de meeste aanvragen wordt afwijzend gereageerd, omdat het geinteresseerde bedrijf niet kan voldoen aan de kwaliteitseisen die Guggenheim stelt.

Bovendien kost toestemming om te mogen filmen geld. Een videoclip komt dat al gauw op een bedrag van 10 miljoen peseta’s (133.000 gulden). Voor een popgroep als Simple Minds of een zangeres als Mariah Carey was dat geen enkel probleem. Voor Guggenheim ook niet, want in het vorige boekjaar bracht deze publiciteit 163 miljoen peseta’s (ruim 2,1 miljoen gulden) in het laatje. Inmiddels hebben de producers ook de metro van Bilbao gevonden als een ideale spot voor filmopnamen. Vooral de stations en de opvallende in- en uitgangen zoals Norman Foster die ontwierp, doen het goed. Daar liggen de kosten wat lager: ongeveer 1 miljoen peseta’s (13.350 gulden) per opname.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels