nieuws

Ondanks pech renovatie Sluis op schema

bouwbreed

nieuwegein – De renovatie van het sluizencomplex in Vreeswijk (Nieuwegein) vordert. Ondanks de vertraging door de overvloedige regenval van de afgelopen maanden en enkele technische tegenvallers verwacht projectleider Ben Pasman het karwei op 11 september te kunnen opleveren. “We moeten wel, want dan is het groot feest hier in het dorp.”

De renovatie van het monumentale sluizencomplex is een project van de Nederlands-Belgische aannemerscombinatie Hussen-Smet in opdracht van het Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden. Voor een bedrag van acht miljoen gulden voorziet de aannemerscombinatie, die eerder samenwerkte bij het herstel van de middeleeuwse bruggen over de Utrechtse Oudegracht, de binnen- en buitenkolk van de ‘oude sluis’ van een nieuwe fundering en kademuren.

Dat is hard nodig, omdat de houten fundering uit de negentiende eeuw grotendeels was weggerot. “Grote delen van de kademuren hingen alleen nog vast aan de wortels van de bomen rond de sluis”, zegt Pasman. “De situatie was levensgevaarlijk. De boel kon zo naar beneden komen.”

Als eerste moest er een nieuwe fundering komen. Om schade aan het sluizencomplex – dat in oorsprong dateert uit de veertiende eeuw – te voorkomen, werd gekozen voor een methode waarbij rond de kolken 360 gaten werden geboord van tien meter diep. In de gaten werd grout geinjecteerd en een wapening aangebracht. Zo ontstond geleidelijk een nieuwe, stevige betonnen fundering.

Utrechts plat

Daarna begon het herstel van de aangetaste en gescheurde kolkmuren. De negentiende-eeuwse muren, opgebouwd uit bakstenen van het type ‘Utrechts plat’, verkeerden in goede staat. Maar de voorzetmuur, die vermoedelijk vlak na de oorlog voor de oorspronkelijke wanden werd geplaatst, moest grotendeels opnieuw worden opgebouwd.

“Restauratie van de oorspronkelijke kademuren zou te duur worden”, zegt Pasman. “Utrechts plat is zeldzaam en niet meer te betalen. Daarom hebben we besloten waar nodig een nieuwe voorzetmuur aan te brengen en waar mogelijk de oude voorzetmuur te herstellen. Die muur bestond uit fabrieksstenen uit begin van de eeuw. We hebben een nieuwe steen kunnen vinden die er sterk op lijkt. Over een tijdje zie je geen enkel verschil meer.”

Inmiddels is de binnenkolk vrijwel gereed. Over enkele weken kunnen de damwanden weg en als ook de natuurstenen ornamenten in oude staat zijn teruggebracht, ziet de sluis er weer uit om door een ringetje te halen.

Het werk aan de buitenkolk moet nog goed op gang komen, maar is veel minder ingrijpend. “De buitenkolk verkeert in redelijke staat. Met de fundering is weinig mis. Alleen het metselwerk is hier en daar aangetast”, aldus Pasman.

Technisch en organisatorisch heeft de renovatie de aannemerscombinatie de nodige hoofdbrekens gekost, aldus Pasman. De houten fundering onder de muren van de binnenkolk bleek veel ernstiger aangetast dan gedacht. “De oude sluis in Vreeswijk fungeert als spuisluis voor de stad Utrecht. Met grote kracht stroomt jaar in jaar uit zuurstofrijk Lekwater langs de fundamenten en de muren. Daardoor zijn de houten funderingspalen grotendeels weggerot en bleef slechts een holle ruimte over. Om de groutpalen te kunnen boren moesten we de holtes eerst opvullen met een demmer.”

Resten

De damwanden voor het werkgebied moesten worden gedrukt, omdat trillen teveel hinder zou veroorzaken voor de omgeving. Maar er lagen, zo bleek, ballastblokken in de weg, die moesten worden verwijderd. Bovendien stuitten de aannemers op houten resten van de sluis die eeuwen eerder op ongeveer dezelfde plaats heeft gestaan. Ook deze overblijfselen moesten eerst worden opgeruimd.

De aan- en afvoer van materieel en materiaal was een ander probleem. “Eerst wilden we alles per vrachtwagen aan- en afvoeren, maar dat konden we mensen in Vreeswijk bij nader inzien niet aandoen. Vooral de aanvoer van grout en retourspecie, dagelijks zo’n 45 kubieke meter, zou te veel verkeersoverlast hebben veroorzaakt. Daarom hebben we alles over water aangevoerd.”

Als gevolg van de overvloedige regenval van het afgelopen jaar heeft het renovatieproject fikse vertraging opgelopen. Zestig werkdagen gingen verloren, maar volgens Pasman is de achterstand vrijwel ingehaald en is het project op tijd klaar. “We zijn dat ook aan de bevolking verplicht, want we veroorzaken toch behoorlijk wat overlast. Klagen hebben de omwonenden nooit gedaan. Ze zijn veel te blij dat er na jaren eindelijk iets gebeurt aan de sluis. Het is wel een leuke ervaring. Ik heb nooit eerder meegemaakt dat mensen bij zo’n ingrijpend werk stonden te juichen dat we kwamen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels