nieuws

Bijlmerrapport laat geen politiek bloed vloeien

bouwbreed

Nog een nachtje slapen en het lang verwachte rapport van de parlementaire enquetecommissie Bijlmerramp verschijnt. Het belooft een onrustige nacht te worden voor een aantal ministers uit het tweede paarse kabinet, omdat eigenlijk al vast staat dat ze er in de eindrapportage flink van langs krijgen. Grote vraag is daarom hoe de regering zal reageren op de beschadiging van bewindslieden.

Daarover is al veel gespeculeerd. Vast staat dat de ministers Jorritsma en Borst vanaf morgen flink onder vuur komen te liggen. Tijdens de verhoren van de enquetecommissie kwam duidelijk naar voren dat Jorritsma te weinig heeft ondernomen om feiten omtrent het ongeluk met de El Al-Boeing te achterhalen. Minister Borst heeft vooral energie gestoken in het tegenhouden van onderzoek naar de gezondheid van Bijlmerbewoners.

Behalve Jorritsma en Borst ligt ook premier Kok onder vuur. Weliswaar redde hij zich met verve uit het verhoor, maar hij kon toch niet maskeren dat hij heeft nagelaten op te treden toen zijn ploeg ministers faalde. Nooit heeft hij een coordinerende rol op zich genomen, nooit nodigde hij de betrokken ministers uit in zijn torentje om zaken af te stemmen. Zo kon het gebeuren dat iedereen maar wat deed.

Kok heeft zich verdedigd door te zeggen dat geen parlementslid hem ooit vroeg zich met de kwestie te bemoeien. Dat kan wel zo zijn, maar het is geen excuus. Een coach die ziet dat zijn team faalt, moet ingrijpen.

Grote vraag is nu dus of het falen van bewindslieden tot gevolg heeft dat ze moeten aftreden. Die kans wordt in Den Haag erg klein geacht. De val van Jorritsma en Borst, beiden vice-premier voor respectievelijk VVD en D66, zou onherroepelijk leiden tot een kabinetscrisis. De kans dat premier Kok dan wordt meegesleurd is groot en dat kan politiek Den Haag niet hebben op een moment dat oorlog wordt gevoerd rond Kosovo.

De verwachting is dat een Kamermeerderheid de falende bewindslieden op de vingers tikt en maatregelen worden afgesproken om herhaling te voorkomen. Als de enquete iets heeft duidelijk gemaakt, is het wel dat bij dit soort grote kwesties de verantwoordelijke bewindslieden geregeld moeten overleggen en er een coordinator moet zijn die stuurt.

Ministers mogen nooit meer de kans krijgen aan te modderen en moeten elkaar op scherp zetten, of het parlement nu lastige vragen stelt of niet. Want een conclusie is ook dat het grootste deel van het parlement aanvankelijk heeft zitten pitten. Door zaken te bagatelliseren, konden de bewindslieden gemakkelijk wegkomen en werd PvdA-Kamerlid Van Gijzel toch een beetje een roepende in de woestijn. Hem is geregeld gevraagd wanneer hij nu eens zou ophouden met zijn stemmingmakerij.

Kortom, de Bijlmerenquete heeft aangetoond dat heel politiek Den Haag bij zichzelf te rade moet gaan. Uit die conclusie zal, oorlog of geen oorlog, geen politiek bloed vloeien. Daarvoor zijn er teveel schuldigen en was het vergrijp te gering. Want de enquetecommissie heeft niet aangetoond dat ministers moedwillig informatie achterhielden en dus een loopje namen met de parlementaire democratie. Hen kan hooguit laksheid worden verweten.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels