nieuws

Rekeningrijden een dure grap

bouwbreed

Er zijn maar weinig producten die beter verkopen als ze duurder worden. Meestal is het omgekeerde het geval. Zeker als iets flink duurder wordt. Autorijden onttrekt zich hier niet aan. Er mag nogal wat rek zitten in de prijs, op enig moment wordt het te duur.

De hele discussie over rekeningrijden is eigenlijk overbodig. Vast staat dat het werkt om files te bestrijden. Wat we alleen nog niet weten is bij welke prijs het werkt. En ook is niet duidelijk welke gevolgen dan optreden.

Ruim dertig jaar geleden schreef ik mijn doctoraalscriptie. Het onderwerp betrof de uitgaven en de kosten van wegen. Het vergaande cijfermateriaal had betrekking op Nederland. Een aantal problemen dat thans kenmerkend is voor het gebruik van auto’s werd toen reeds in de literatuur gesignaleerd. Ook door politieke partijen. Bijvoorbeeld in een rapport van de Teldersstichting, de denktank van de VVD.

Er werd gewag gemaakt van een in auto’s te installeren apparaatje, dat signalen van buiten kon opvangen. Dit apparaatje zou dienst kunnen doen om kosten in rekening te brengen voor het berijden van bepaalde wegen. Variatie naar tijdstip was natuurlijk mogelijk. Doel van de operatie zou kunnen zijn het weggebruik via het in rekening brengen van kosten te beinvloeden.

Als dit geen rekeningrijden is. Als ik de discussie goed gevolgd heb, staat de VVD vandaag niet te trappelen om rekeningrijden in te voeren. Daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Het heeft een zekere willekeur. De effecten zijn niet nauwkeurig te voorspellen en alternatieven blijken lang niet altijd aanwezig. Het enige dat vast staat is, dat het gebruik van de auto op bepaalde tijdstippen duurder wordt.

Rekeningrijden kan zich niet in de sympathie van de ANWB verheugen. De nationale wielrijdersvereniging is een actie gestart om de invoering tegen te houden. Veertig economen hebben zich gestoord aan de ANWB. Zij geven minister Netelenbos een steuntje in de rug door zich voor rekeningrijden uit te spreken. In Noorwegen en Singapore werkt het, dus waarom in Nederland niet.

Woordvoerder professor Rietveld verklaarde desgevraagd positieve effecten voor de doorstroming van het verkeer te verwachten. Vooral het niet-woon/werkverkeer zou eieren voor zijn geld kiezen.

Daarmee ontstaat ruimte om de files ongedaan te maken of in elk geval te verminderen.

De logica van dit laatste ontgaat me. De incidentele weggebruiker zou wel eens eerder bereid kunnen zijn te betalen.

Ik ben nieuwsgierig of minister Netelenbos de haar steunende economen in het debat als getuigen zal aanhalen. Mocht dit het geval zijn dan rijst de vraag wat zij met de opvatting van de economen – die tegen de Betuwelijn zijn – doet. Toegegeven, dat waren er lang geen veertig en dat zou in de politiek kunnen meewegen.

Overigens, dat apparaatje uit het rapport van de Teldersstichting was ook bedoeld om de automobilist te belasten naar gelang het gebruik van het wegennet.

Een laag bedrag aan motorrijtuigenbelasting als bijdrage in de kosten voor het beschikbaar zijn van het wegennet. Een soort vastrecht dus. Verder betalen per kilometer. Uitstekende gedachten, maar weinig origineel. Voor het in zwang kwam om de (hoge) accijns op motorbrandstof in relatie te brengen met de zorg voor het milieu, was het een vorm van betalen per kilometer.

Kennelijk willen we een hoge prijs per kilometer betalen. Gevreesd mag worden, dat we ook bereid zijn veel te betalen voor passages in het kader van rekening rijden. Als we minister Netelenbos op haar woord mogen geloven, maakt het ook niet veel uit. De inkomsten uit rekeningrijden geeft de overheid terug aan de burger. Naar ik aanneem aan de burgers die betalen. De verkeersdeelnemers rond Amsterdam zullen hun centen toch niet zien verdwijnen naar burgers in delen van het land waar je ongestoord rijden kunt.

Om effect te bereiken denk ik dat rekeningrijders een hoge prijs gaan betalen. Meer dan de vijf gulden per passage waarover nu gesproken wordt. Het wordt een dure grap.

Adri Buur

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels