nieuws

Diepzee bouwen in avontuurlijk Wageningen

bouwbreed

wageningen – Het is bepaald een avontuur om midden in de Gelderse Vallei een diepzee te willen nabootsen. Het Maritime Research Institute Netherlands (Marin) verzocht NBM-Amstelland Bouw en Infra die klus te klaren. De aannemer was daar zeer toe bereid en inmiddels is de bouw van de offshoretank zover gevorderd dat de zogenaamde drieduizend meter diepte er ligt.

Het enige, dat van dit sterke staaltje onderwaterbouwen zichtbaar is, is een bovenwaterschacht, die als een monster van Loch Ness uit de modderige bouwput uit de diepte opduikt. De bouwvakkers graven nu het bassin uit, waar de minder diepe delen van de oceaan worden gesimuleerd. Dankzij een beweegbare vloer kunnen de onderzoekers van Marin die diepte naar believen regelen.

Marin heeft wereldfaam verworven met zijn onderzoek naar de invloed van de beweging van water en wind op zeeschepen en offshore platforms. Honderd miljoen gulden investeert het instituut om te moderniseren. Daarbij hoort de bouw van een nieuwe zeetank en, het spectaculaire deel, de bouw van een offshore tank, met daarin weer een put, die een diepte van 3000 meter nabootst. Zo’n put is een noodzaak sinds de platforms op steeds grotere diepte naar olie te boren. Wat doet zoveel diepte water met het platform, wil Marin weten.

Voor de aannemer ligt de vraag iets anders: wat doet zoveel diepte met het bouwplan? Of zoals ingenieur M.M.F. Tonino zegt: “Je weet nooit zeker wat je achttien meter onder de grond tegenkomt. We hebben grondanalyses gemaakt en daarop ons werkplan bedacht. Maar toen we met de palen de grond ingingen, bleek de samenstelling van het zand compacter dan uit de analyse was gebleken.”

De schade bleef beperkt tot tijdverlies. Tonino is projectleider van Albouw BBM, een van de twee werkmaatschappijen van de NBM Amstelland, die in Wageningen werken. De ander is Dirk Verstoep.

Diepschacht

De bouw van het offshore bassin begon met het diepste gedeelte, de put van dertig meter diep en vijf meter breed. De diepschacht is op het maaiveld gestort en bestaat uit twee betonnen ringen, die op elkaar zijn gestapeld en gekoppeld. Deze schachtringen zijn op diepte gebracht door de grond eronder weg te spuiten en af te pompen met een toyo-pomp, zodat de schacht door zijn eigen gewicht naar beneden zakte. De buitenzijde van de pomp is geinjecteerd met bentoniet, zodat de wrijvingskracht verminderde. Daarna is een vloer van onderwaterbeton gestort. Wanneer het offshorebassin klaar is wordt deze bovenste ring verwijderd. Hij diende slechts om de onderste – de eigenlijke – schacht precies op diepte aan te kunnen brengen.

In een rechthoek van 45 bij 50 meter om deze diepzeeput heen, is inmiddels ook al een palenwand neergezet en binnen in de kuip zijn trekpalen aangebracht. Om net als bij de diepschacht, verzekerd te zijn van de goede diepte heeft de aannemer gekozen voor combi-buis-boorpalen. Dat gebeurde ook weer vanaf het maaiveld en trillingsvrij. Dat laatste was van groot belang, vertelt Tonino, omdat onmiddellijk naast deze bouwput de huidige zeegangstank van Marin nog in gebruik is. Het mocht niet gebeuren dat het evenwicht in die tank door de nieuwbouw in gevaar kwam. Om dezelfde reden heeft de aannemer palen met een diameter van 900 millimeter gebruikt: de palenwand dient ook als grondkerende constructie en wordt in een later stadium van leeuwankers voorzien. Het gaat er om tijdens de bouwperiode de zijwaartse druk te bedwingen en, wederom, te voorkomen dat de grond onder de nu gebruikte zeegangstank in beweging komt. “Die grond mag maximaal drie millimeter zakken”, weet Tonino.

Op dit moment graven de mannen van Albouw BBM de bouwput uit .Dat gebeurt middels een natte methode. Daarna gaat de werkvloer van onderwaterbeton er in, wordt de kuip leeggepompt en komt er een constructievloer van gewapend beton in. Dan kunnen de betonwanden tegen de paalwanden gestort worden en volgt er weer een bijzonder deel van de uitvoering: het aanbrengen van de beweegbare vloer met drijfvermogen.

Breedplaten

Om de beweegbare vloer te kunnen bedienen moeten er leidingen en systemen op de ondervloer aangebracht worden. Dat gebeurt voor de beweegbare vloer gemaakt wordt. Ter bescherming worden de leidingen daarom bedolven onder een zandlaag. Op die zandlaag ligt de onderste vloer van een sandwichconstructie. Daarop worden de wandjes gestort, waar de bovenvloer op moet liggen. Die wordt gemaakt van zogenaamde breedplaten, die als verloren bekisting dienen. De uitvoering is in lytag-beton. Dat heeft een lager soortelijk gewicht dan gewoon beton en dat komt het drijfvermogen van de vloer ten goede. Daarnaast bepalen de vier ‘kamers’ het drijfvermogen van de vloer. Als het bassin met water wordt gevuld en de vloer gaat drijven, dan kan de zandlaag van de bodem worden weggezogen.

Pompenkamers

Maar daarvoor moet het water eerst naar deze zee gedragen worden. Daartoe worden pompenkamers op drie niveaus aangelegd met elk twee stromingskanalen. Wie van dit deel van het werk de bouwtekeningen wil lezen, moet graag en goed kunnen puzzelen. “Er bestaat geen twijfel aan de deugdelijkheid van het ontwerp”, zegt Tonino, “maar soms lijkt het of de kanalen kris en kras, schots en scheef door elkaar heen lopen. Dat komt onder meer omdat ze naar verschillende niveaus gaan en bovendien verlopen ze nog van rond naar vierkant.

Het vergt veel denkwerk om de volgorde van de bekisting goed op rij te krijgen. We maken gebruik van een driedimensionaal programma om voldoende ruimtelijk inzicht te krijgen en tekenaars en uitvoerders zijn steeds met elkaar in gesprek om de uitvoering maar helder voor ogen te krijgen.”

Als ook dit deel is uitgevoerd – en de oceaan onder dak gebracht, maar over dat deel van het werk praat niemand – dan kan de kraan open.

Dat wordt ongetwijfeld een spannend moment. Dan blijkt of de mannen van Duikers Combinatie Nederland geen lekkages over het hoofd hebben gezien, of de pompen van Nijhuis voldoende water leveren.

Een schematische tekening van de offshore tank met in het midden de dertig meter diepe put.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels