nieuws

GSM laat je hersens niet koken

bouwbreed

den haag – Antennes en telefoons van GSM-netten schaden niet aantoonbaar de gezondheid. De computermodellen die dat concluderen zijn echter geen onweerlegbare weergave van de werkelijkheid, benadrukt dr. E. van Rongen van de Gezondheidsraad.

Alleen de warmte die mobiele telefoonsystemen ontwikkelen staat onomstotelijk vast. Die is echter zo laag dat ze hersens niet ‘aan de kook’ brengt. Een GSM-telefoon zendt een vermogen van maximaal 2 Watt uit; een magnetronoven om en nabij 750 Watt.

Schade voor de gezondheid wordt vaak genoemd in procedures tegen de montage van GSM-antennes op gebouwen. “Nu is het niet ondenkbaar dat ook allerlei andere redenen een rol spelen”, overweegt Van Rongen, “zoals het aanzien van gebouwen.” Geleidelijk aan plaatsen de aanbieders van mobiele telefonie een woud van antennes op de daken van hoge gebouwen. Niet altijd informeert de eigenaar bewoners van een flatgebouw over de installatie. Die proberen vaak de werken tegen te houden. Bijvoorbeeld door in een procedure gezondheidsaspecten aan te voeren.

Opwarming

“Onder een antenne voor mobiele telefonie wonen staat niet gelijk aan wonen in een magnetron”, stelt Van Rongen. “De antennes stralen vooral in horizontale richting uit. Minder dan een half procent van het vermogen straalt naar beneden. En dat is zo weinig dat opwarming absoluut niet voorkomt. Op een afstand van drie tot vier meter voor de antenne ligt de veldsterkte op een veilig niveau. Het gaat niet alleen om het uitgangsvermogen van een bepaalde antenne. Je moet de straling van alle bronnen bij elkaar tellen. Een lekkende magnetron kan ook meetbare veldsterktes geven. Schermen van TV’s en computers geven dergelijke straling ook af.”

In de afgelopen veertig jaar is de invloed van radiofrequente straling op levend organisme uit en te na onderzocht. Daaruit bleek dat de golven weefsel kunnen opwarmen. Dat is tevens het enige effect waarvan onomstotelijk vaststaat dat het optreedt. Erfelijke veranderingen zijn daarentegen niet aangetoond. Radiogolven stralen daarvoor te weinig energie uit. Niets wijst erop dat deze bevindingen over pakweg twintig jaar anders zullen zijn.

Telefoonantennes zenden onder een hoek van drie graden naar beneden uit. Op het moment dat de golven de grond raken is het energieniveau te verwaarlozen. “Een onafhankelijke organisatie zou dat kunnen meten”, zegt Van Rongen. TNO kijkt vooralsnog alleen naar de technische aspecten en niet naar de inwerking. De aanbieders kregen een algemene vergunning voor antennes waarvan het vermogen onder een bepaald niveau blijft. Antennes op afzonderlijke masten zijn krachtiger en vergen wel een aparte vergunning.

Binnenkort verschijnt een onderzoek naar het effect van de straling die de telefoons uitzenden. Computermodellen rekenen de warmte-opname door de verschillende weefsels in het hoofd na. Van Rongen noemt die uitermate gering. Hersens raken er niet door aan de kook. De telefoons zenden slechts een achtste van de tijd daadwerkelijk uit zodat het effectieve vermogen tot 0,25 Watt beperkt blijft. Computermodellen bevatten echter onzekerheden. “Daar komt bij dat je in een ‘levend hoofd’ geen warmte-opname kunt meten. De gebruikte kunsthoofden hebben geen bloedcirculatie en geven geen uitsluitsel over de warmte-afvoer.”

Klachten

Het telefoongebruik zou wel vagere klachten als hoofdpijn en duizeligheid veroorzaken. Onderzoek bracht die niet in verband met straling. Zweedse universitaire onderzoekers vergeleken vorig jaar gebruikers van GSM- en analoge zaktelefoons maar stelden geen verschil in klachten vast. Van Rongen: “Wellicht ook omdat er geen goede controlegroep werd gevonden. Mensen met een zaktelefoon bellen nu eenmaal meer en onder andere omstandigheden dan mensen met een gewone telefoon.”

Ook de telecomindustrie investeert aanzienlijke bedragen in wetenschappelijk onderzoek. In de Verenigde Staten en Europa begonnen vorig jaar twee grote epidemiologische studies. Die moeten uitwijzen of mobiele telefoons specifieke gezondheidsklachten veroorzaken.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels