nieuws

Zwaluwstaart overbodig, hout vooral niet te snel slopen

bouwbreed Premium

delft – Oude houtconstructies hoeven niet zo snel te worden gesloopt als algemeen wordt gedacht. De sterkte van de houtverbindingen neemt namelijk niet lineair af, maar blijft tot het einde van de levensduur vrijwel constant. En bij het storten van beton op een houten vloer kun je de zwaluwstaartplaten weglaten. Het beton werkt samen met de balken, de vloerdelen dienen als verloren bekisting.

Deze verrassende uitspraken komen van Jan-Willem van de Kuilen en Mario van der Linden, beiden werkzaam bij TNO Bouw in Rijswijk. Zij promoveerden gisteren aan de Technische Universiteit Delft, Van de Kuilen op het langeduurgedrag van houtverbindingen, Van der Linden op samengestelde balken van hout en beton.

“De staalplaten kun je weglaten. We hebben vier verbindingsmiddelen tussen het beton en de houten balken beproefd, schroeven, nagelplaten, wapeningsstaven in een betonnen nok en betonnen deuvels in LVL-plaat (gelijmd gelamineerd fineer, red.)”, licht Van der Linden toe. “Je kunt de meest simpele rekenregels toepassen. Bij standaardbouwhout en constructiehout zit je met de voorschriften van de TGB Hout altijd goed. De buigtreksterkte en de elasticiteitsmodulus van het hout en de verschuiving en sterkte van de verbindingsmiddelen zijn bepalend. Er moet wel een wapeningsnet in de betonplaat, tegen de krimp. Ook is het belangrijk om koudebruggen te voorkomen. Op de houten vloerdelen komt een folie, om de naden af te dichten”, legt hij uit.

Triest voorbeeld

Volgens de promovendi is de renovatie van het pakhuis Afrika in Rotterdam “een triest voorbeeld van hoe het niet moet. Alle vloerdelen zijn gesloopt, een deel van de gevel is verwijderd, de constructie moest extra worden gestut. Alleen de kolommen en de balken bleven over. Daarna zijn prefab betonnen kanaalplaatvloeren gelegd. In plaats daarvan had beton gestort kunnen worden op de oude houten vloeren.”

Van de Kuilen heeft aangetoond, dat de sterkte van houtverbindingen in de loop der tijd niet afneemt. In plaats daarvan blijkt de sterkte gelijk te blijven tot tegen het eind van de levensduur. Kort voor het bezwijken neemt de sterkte snel af. “Uit proeven blijkt, dat de fase van plastische vervorming niet wordt bereikt. Voor die tijd bezwijkt de verbinding. We kunnen daarom op een andere manier gaan rekenen. Oude houtconstructies hoeven dan vaak niet te worden gesloopt. Dat geldt ook voor houten paalfunderingen, als ze niet aangetast zijn”, zegt Van de Kuilen.

Fundamenteel

Dankzij het werk van de promovendi kunnen sterkte, vervorming en restlevensduur van houten constructies nauwkeuriger dan voorheen worden voorspeld. “Het onderzoek gaat verder. Een deel van ons werk komt zeker in de voorschriften. Het is een uitdaging deze resultaten in de praktijk ingevoerd te krijgen. Volgend jaar komen we met een handboek voor het onderhoud van houtconstructies.”

De constructieve combinatie van beton en hout is niet nieuw. In 1922 zijn er al patenten op aangevraagd. In de Verenigde Staten en Nieuw Zeeland zijn bruggen van hout met beton gebouwd. “In het Oostblok werden ook vloeren van beton op houten balken uitgevoerd. Maar er is nooit fundamenteel onderzoek naar gedaan. Wij hebben nu voldoende nauwkeurige modellen om er in de praktijk mee aan de slag te gaan”, aldus Van der Linden. Hetzelfde geldt voor het werk van Van de Kuilen. Er waren wel indicaties, maar geen onderzoek naar de langeduursterkte van houtverbindingen.

‘Er moet wel een wapeningsnet in de betonplaat’

Reageer op dit artikel