nieuws

Rome: een grote bouwput van zes miljard Chaos is compleet aan vooravond van Jubileumjaar

bouwbreed

De bevolking van Rome is er al jaren aan gewend: afgesloten bruggen en straten, stoepen vol bouwmateriaal, betonwagens en vrachtauto’s die voorbijgangers onder het zand stuiven. Overal herrie: drilboren, heipalen, honderden extra verkeersagenten die snerpend fluiten. De grote schoonmaak, met 371 bouwlocaties en een budget van zes miljard gulden, moet eind december voltooid zijn. Wie gelooft dat? Correspondent Matthijs Pronker nam een kijkje in de bouwput Rome en belicht de situatie daar in drie artikelen, die vandaag en morgen in Cobouw verschijnen.

rome – Aan de vooravond van het Jubileumjaar is de chaos in Rome compleet. Het centrale station Termini ligt helemaal overhoop. Het ongemak als gevolg van de aanleg van een nieuw voorplein en de bouw van een ruime ontvangsthal, vergaderruimten en servicecentra valt nog wel te overzien. Maar organisatorisch gaat er ook veel mis: af en toe rijdt er geen trein. De ene week wordt een modern rangeersysteem geinstalleerd, dan weer moet het nieuwe spoor naar Viterbo worden geintegreerd.

De oude dieselboemel naar het noordelijk deel van Rome rijdt al maanden niet, zodat forensen urenlang in bus of auto al toeterend de ringweg verstoppen. De tien stations richting Viterbo krijgen hetzelfde uiterlijk en de sporen worden verdubbeld. Op deze wijze kan een deel van de miljoenen pelgrims buiten Rome onderdak vinden en vanuit de voorsteden toch snel in het centrum komen.

Ook het dichtbevolkte westelijke deel van de stad krijgt er drie nieuwe stations bij. Over de verpaupering rondom het centrale eind- en vertrekpunt, Termini, spreekt niemand.

Brandstof op

Op het vliegveld Fiumicino, waar volgend jaar 31 miljoen passagiers worden verwacht, is vier miljard gulden geinvesteerd in een betere scheiding van reizigers voor nationale en internationale vluchten, gigantische parkeerdaken, wandelroutes, renovatie van het verwarmings- en rioleringssysteem en een gedeeltelijke verbreding van de snelweg tussen de hoofdstad en de westelijk gelegen vluchthaven. De werkzaamheden op en rond Fiumicino bevinden zich in een vergevorderd stadium. Toch ligt ook hier soms het totale luchtverkeer plat wegens storingen. Het sterkste staaltje deed zich in oktober voor: de brandstof was op.

In de sector transport en infrastructuur blijft de ondergrondse een omstreden onderwerp. Aan een adequate verbinding tussen treinverkeer en metro A wordt gewerkt. Maar het met veel gejuich aangekondigde plan voor verlenging van Metro C (kosten 260 miljard gulden) sneuvelde. Volgens woordvoerders in het Jubileumkantoor “omdat pas in een laat stadium bleek dat er niet officieel toestemming was gevraagd”. Het plan had nooit gelanceerd mogen worden.

Voor het jaar 2000 staat nog wel een treinverbinding rondom het centrum op het programma. Pelgrims, zoals de toeristen komend jaar heten, worden op alle aankomstpunten, in de hotels en bij grote bezienswaardigheden voorzien van de nodige informatie in vier talen. Kiosken met tentdoek vormen het herkenningspunt voor de verdwaalde buitenlander.

Verbeterde tramlijnen, honderd extra bussen en elf toeristische lijnen dienen het tekort aan metroverbindingen op te vangen. Op het Jubileumkantoor klinkt het optimistisch: “Vorig jaar kwamen er ook al veertien miljoen toeristen naar Rome. We kunnen het aan.”

Staatsgelden

Op het gemeentehuis wordt een andere toon aangeslagen. De speciaal aangestelde wethouder voor het Jubileum heeft enkele grote werken bewust afgeblazen. Zijn persagent benadrukt dat ingrijpende werken als metro C in een later stadium volbracht zullen worden.

“Iedereen heeft kritiek, maar je moet toch realist blijven. Het probleem van alle bouwputten is: wanneer rollen de staatsgelden binnen? Eind 1997 kwamen de eerste budgetten los. Wat kun je doen in twee jaar? De aandacht richten op urgente zaken, de software in de bouw zal ik maar zeggen.”

De bedragen voor expliciete Jubileumwerkzaamheden zijn gesteld op zes miljard gulden. Maar de totale optelsom

ligt uiteraard hoger: spoorwegen, luchthaven, Vaticaan, allerlei instanties werken onder de vlag van het Heilig Jaar met toegevoegde eigen budgetten.

De restauratie van de Sint Pietergevel kost alleen al tien miljoen gulden. Van de 371 projecten was het terugbrengen van de oorspronkelijke travertinlaag in twee kleuren tien dagen eerder klaar dan gepland. De meeste aannemers werken tegen de tijd. Wie voor 24 december het werk niet voltooit, loopt de staatsbijdrage mis. Daardoor doen zich wantoestanden voor, die zich steeds duidelijker manifesteren.

Van de 20.000 arbeiders werkt meer dan de helft zwart. Dit kan, omdat de controle door de gemeente niet waterdicht bleek. Telkens als de officiele controleurs ergens verschenen, bleek er geen zwartwerker meer te bekennen. Een extern bureau, aangetrokken door B en W, wist na een paar ‘steekproeven’ al tientallen niet-geregistreerde arbeiders op te pikken.

Het fenomeen heeft nog een vervelende kant, zoals vlammende betogen op borden in de stad onderstrepen: het aantal doden en gewonden onder de werklieden is veel groter dan op papier. Te lange werkdagen, rommelige structuren van allerlei activiteiten die door elkaar lopen op de bouwplaats en weinig controle van hogerhand door de grote hoeveelheid projecten. Die hectische situatie eist haar tol. Op een groeiend aantal plekken in de stad wappert het groene doek voor verlaten steigers: hier heeft de bouwploeg het opgegeven. In een aantal gevallen vanwege onverwacht aangetroffen Romeinse resten.

In dat opzicht gaat de parkeergarage Gianicolo _ bestemd voor bezoekers van de Sint Pieter _ de geschiedenis in als de meest omstreden bouwlocatie uit het Jubileumjaar. De Romeinse villa van keizer Nero schijnt grotendeels verwoest te zijn bij het uitgraven van de grond. Waar op alle andere plekken de bouw ogenblikkelijk is gestaakt, uit respect voor het eeuwenoude cultuurgoed, zou uitgerekend onder de hoede van het Vaticaan een heilig graf zonder scrupules zijn verwijderd. De verontwaardiging hierover lijkt door machthebbers in de kiem gesmoord. Eerst moeten alle werken af, dan krijgt het debat een kans, met mogelijk zelfs strafmaatregelen.

Maar wat is er eigenlijk wel goed verlopen in de afgelopen twee jaar? Nagenoeg alles wat met schoonmaken en schoonheid verband houdt. Gebouwen, beelden en brugleuningen glanzen ineens zo, dat pas nu zichtbaar is hoeveel natuursteen en kunst deze stad bevat. Pleinen en kerken lijken uit de as van vervuiling herrezen.

Witte lijst

Het Piazza del Popolo, de Villa Borghese, het Colloseum, het ziekenhuis van Santa Spirito, honderden monumenten staan voor de volgende eeuw op de ‘witte lijst’. Met als aanvoerder de San Paolo, na de San Pietro de meest vermaarde basiliek.

Het interieur ondergaat een grootscheepse opknapbeurt. Oude kleuren en reliefs in plafonds en schilderingen worden teruggehaald. Buiten ligt het hele voorplein open: herbestrating en nieuwe beplanting geven dit heiligdom straks nog meer allure.

De angst. dat dergelijke werkzaamheden niet voor het kerstfeest klaar zijn, leeft. Maar Italianen staan bekend om de lange aanloop, die uiteindelijk resulteert in een slapstick-achtige sprint. Vlak voor de feestdagen maken de honderden geveldoeken plaats voor een sfeerverlichting die volgens Jubileummedewerkers zal bewijzen dat Rome 2000 een sprookje is dat echt bestaat.

Het Colosseum staat, samen met honderden andere monumenten, voor de volgende eeuw op de ‘witte lijst’.

De brug Vittoria Emanuelle II wordt 24 uur per dag met water gereinigd .

Het interieur van de San Paolo ondergaat een grootscheepse opknapbeurt.

Te lange werkdagen, rommelige structuren op de bouwplaats en weinig controle van hogerhand

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels