nieuws

Opknapbeurt maakt Schatzenburg als ‘oud’ Monumentaal landgoedhuis in Friese Dronrijp interieurparadijs

bouwbreed Premium

dronrijp – Het monumentale landgoed Huis Schatzenburg bij Dronrijp (Friesland) heeft in de voorbije maanden van binnen een ingrijpende restauratie en verbouwing ondergaan. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan deze klus, waarmee naar schatting ruim een miljoen gulden is gemoeid. De eigenaar van Huis Schatzenburg, de stichting Gasthuis Vredenhof, heeft het gebouw grotendeels in oude stijl laten terugbrengen. Dat vergde veel historisch onderzoek.

De geschiedenis van Huis Schatzenburg begint in 1735. Toen liet de adellijke familie Huber het landgoed bouwen voor eigen bewoning. In latere jaren verwisselde Schatzenburg een paar maal van eigenaar.

“De laatste Huber die het gebouw bewoonde, was Ulrich Herman Huber. Vanwege zijn patriottische opvattingen moest hij op een gegeven moment echter naar Frankrijk vluchten. Huis Schatzenburg werd daarna door de staat verbeurd verklaard”, zo vertelt voogd Willem van Bijma van de stichting Gasthuis Vredenhof.

Voogd

Hij is zelf een nazaat van de Huber-familie. Namens de stichting houdt hij nu – samen met zijn neef Willem Poerink – als voogd het toezicht op Huis Schatzenburg.

“De adellijke A. Questius werd in de 19e eeuw de nieuwe eigenaar van Schatzenburg. Na zijn dood liet hij het gebouw en de bijbehorende landerijen na aan de stichting Gasthuis Vredenhof. Deze stichting was in 1750 door Alida Agnes Huber in het leven geroepen om het tehuis Vredenhof op te zetten, bestemd voor oudere, alleenstaande vrouwen van christelijke huize. Dankzij de nalatenschap van Questius kreeg de stichting ineens meer financiele armslag en werd er door hen nog een tweede tehuis, Nieuw-Vredenhof, bijgebouwd in Dronrijp.

Vandaag de dag worden deze twee gebouwen van de stichting bewoond door jonge, alleenstaande vrouwen. Het in stand houden van de twee gasthuizen is het hoofddoel van onze stichting”, zegt Van Bijma.

Buitenhuis

Questius had Huis Schatzenburg tot aan het eind van de vorige eeuw permanent bewoond. Daarna werd de stichting eigenaar en sindsdien heeft het gebouw nog slechts een tijdelijke woonfunctie. (Familie)leden van de stichting gebruik(t)en Schatzenburg geregeld als luxe buitenhuis om er een weekend of voor langere perioden te verpozen. Zo verblijft voogd Van Bijma er bijvoorbeeld jaarlijks tijdens de kerstdagen en met de jaarwisseling. Een beheerdersechtpaar woont in een deel van het gebouw, zodat er dag en nacht toezicht is op Schatzenburg.

Onder de eerdere voogden van Schatzenburg hadden in de voorbije jaren diverse malen verbouwingswerkzaamheden plaatsgevonden (de laatste was in 1984). Bij gebrek aan voldoende geld van de stichting was dat op diverse plekken echter ten koste van de authenticiteit gegaan”, vertel Van Bijma. “Zo waren er her en der gipsplaten op de muren en plafonds aangebracht of had men oude balken weggewerkt met een zachtboardplafond. Ook de oorspronkelijke verflagen bleken bedekt te zijn met modernere, andere kleuren. Een ander voorbeeld was het zink op het dak van Schatzenburg. Dat bleek jaren geleden door de stichting te zijn verkocht om zo geld op tafel te krijgen om de twee gasthuizen goed te kunnen onderhouden. Op het dak van Schatzenburg was mastiek aangebracht.”

Omdat de stichting Gasthuis Vredenhof er momenteel financieel beter voor staat dan ooit, werd vorig jaar besloten om Huis Schatzenburg van binnen volledig in oude stijl terug te brengen. “We wilden het meteen dan ook goed doen. Met behulp van een bouwhistorisch onderzoeksbureau en een – in kleurenonderzoek gespecialiseerde – ingenieur is eerst getracht om zoveel mogelijk gegevens over de oorspronkelijke bouw en het kleurengebruik boven water te krijgen. Omdat het archief van Huis Schatzenburg ooit bij een brand is vernietigd, hadden we namelijk nauwelijks historische gegevens over het gebouw tot onze beschikking”, zegt Van Bijma.

Samen met Six Architects uit Zeist en architect Bosch van Drakestein uit Utrecht werd vervolgens door de stichting het definitieve restauratieplan gemaakt. Bouwbedrijf De Vries startte in maart van dit jaar als hoofdaannemer met de klus. Het uit twee grote kamers en circa dertien kleinere ruimten bestaande Schatzenburg werd eerst door hen tot op het bot toe uitgekleed. Alle materiaal haalden ze van de muren en de plafonds, terwijl er ook enkele tussenwanden werden gesloopt.

Tijdens de werkzaamheden kwamen zeer verrassende feiten aan het licht. “Zo hebben we ontdekt dat Huis Schatzenburg in de 18e eeuw door middel van cascobouw tot stand is gekomen. Alle binnenmuren blijken namelijk los van de buitenmuren te zitten. Verder blijken houten planken op de vloer hier en daar zeer ingenieus te zijn gelegd. Ook kwam er een oude laag goudleerbehang te voorschijn. Dat zijn toch bijzondere ontdekkingen”, zegt Van Bijma.

Huis Schatzenburg heeft nu bijna weer de grandeur van weleer. Zo zijn onder meer de fraaie balken plafonds zichtbaar geworden, er is veel stucwerk verricht, leidingen (voorheen duidelijk zichtbaar) blijken nu keurig weggewerkt achter hout en zelfs het zink is weer terug op het dak. Schilders zijn inmiddels bezig met de ‘finishing touch’. Er is voor uiteenlopende (authentieke) kleuren gekozen, waaronder vele kilo’s smalt. “Smalt is vandaag de dag bijna nergens meer te krijgen, omdat het nauwelijks meer wordt gebruikt. De verf is een mengsel waarin onder meer gemalen halfedelsteen zit verwerkt. Uiteindelijk hebben we smalt uit Duitsland vandaan moeten halen. De verf heeft een prachtig diepe kleur”, zegt Van Bijma.

Tijdsperioden

“In Huis Schatzenburg komen verschillende tijdsperioden naar voren. Zo is een van de vertrekken ingericht zoals het was in de tijd van Lodewijk XIV. Daar hebben we een enorm druk bloemerig behang aangebracht dat bijna pijn aan de ogen doet, maar wel uitstraling heeft. Een ander vertrek heeft brokaat op de muren gekregen, speciaal geweven in Frankrijk.

“Al met al zijn we erg tevreden over het eindresultaat”, zegt hij. Voor de jaarwisseling is Huis Schatzenburg hopelijk weer volledig ingericht. Zo kan het monumentale gebouw weer jaren vooruit.”

Een deel van de kamers wordt voorzien van zeer luxueuze stoffering.

Foto’s:

Alex J. de Haan

Het karakteristieke landgoedhuis Schatzenburg.

Reageer op dit artikel