nieuws

Kwaliteit bouw onder druk door ‘prijsbrekers’

bouwbreed

Ondanks de hoogconjunctuur staat de kwaliteit van de bouw onder druk. Door het optreden van ‘prijsbrekers’ en fragmentatie van opdracht en uitvoering zijn kwaliteitssystemen niet voldoende, stelt P.G. de Wit. Hij pleit voor een gedragscode voor de bouw.

De Betonvereniging heeft kortgeleden haar verontrusting uitgesproken over de kwaliteit van de dienstverlening van ontwerpers en constructeurs. Uitgeklede opdrachten, krappe planningen, te kleine marges en prijsconcurrentie leiden ertoe, aldus de Betonvereniging, dat het imago van de constructeurs in een negatieve spiraal komt.

Merkwaardig in deze tijd van hoogconjunctuur dat de kwaliteit onder druk staat door prijsconcurrentie. Hoe kan dat?

We zien dat door de toepassing van Europese aanbestedingsregels voor diensten er in de regel een veel groter aantal aanbieders is dat aan de prekwalificatie-eisen voldoet dan voorheen het geval was. Toen werden veelal twee of drie partijen door opdrachtgevers uitgenodigd tot het doen van een aanbieding. De praktijk van de laatste jaren wijst uit dat veelal een ‘prijsbreker’ om welke reden dan ook – leegloop of inbreken in een nieuwe marktsector – de opdracht verwerft tegen een te lage prijs.

In de private markt opereren projectontwikkelaars met een groot talent voor prijsconcurrentie, hetgeen meestal leidt tot een onvolledige opdracht en/of een te lage prijs.

Bij de uitvoering van werken worden de taken van directievoerder en toezichthouder soms door de opdrachtgever uitgehold. Bovendien wordt hun werk soms nog bemoeilijkt door een slechte kwaliteit van bestekken en tekeningen.

Fragmentatie

Design/construct-contracten en het aanwezig zijn van gecertificeerde kwaliteitssystemen zouden de panacee zijn, het wondermiddel, zodat opdrachtgevers rustig kunnen gaan slapen. De praktijk is echter heel anders!

Te jonge krachten met te weinig ontwerpervaring worden ingezet op plekken die een grotere kennis en ervaring vereisen. Dat leidt uiteindelijk tot ontevredenheid bij opdrachtgevers.

Onvolledigheid van aanbestedingsdocumenten en onvoldoende uitgewerkte ontwerpen resulteren in conflicten over de gewenste kwaliteit en meerwerkkosten.

Een andere zogenaamde kostenbesparing bij de uitvoering wordt soms gezocht in fragmentatie van directievoering en toezicht, verdeeld tussen opdrachtgever, adviseur en de aannemer met het vigerende kwaliteitssysteem.

Het uitvoerend bouwen bestaat grotendeels uit scherp inkopen bij leveranciers en de vele onderaannemers en het aansturen van het steeds ingewikkelder wordende logistieke proces van leveranties, montage en afwerking.

Gedragscode

Allen die goed ingevoerd zijn in de bouw, weten dat er nog (te) veel mis gaat. Dat kan leiden tot te lage kwaliteit, extra kosten en ontevredenheid bij de gebruiker. Daarom is de noodkreet van de Betonvereniging mij uit het hart gegrepen. Die roept de leden op met voorstellen te komen om de positie van de ontwerpsector te versterken.

Ik zou dat willen verbreden. Het gaat niet alleen om de ontwerpsector, maar om samenspraak met het uitvoerende bedrijfsleven en vooral de opdrachtgevers.

Opdrachtgevers dienen hun ervaringen bekend te maken. Omdat ‘wie betaalt bepaalt’ zijn zij bij uitstek de geschikte partij – daarbij ook de hand in eigen boezem stekend – om kwaliteitsverbetering in het bouwproces af te dwingen.

Het ware te wensen dat deze samenspraak zou kunnen leiden tot een gedragscode voor de bouwsector. Onderschreven door opdrachtgevers, adviseurs en aannemerij kan zo’n code echt leiden tot kwaliteitsverbetering zonder kostenverhoging.

P.G. de Wit,

Algemeen Directeur De Weger Architecten- en Ingenieursbureau BV te Rotterdam

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels