nieuws

Bouwinvesteringen in Tsjechie en Slowakije zijn lonend

bouwbreed Premium

rijssen – In Tsjechie en Slowakije vormen kantoren en winkels een interessante groeimarkt, meldt het investeringsfonds Midden Europa Vastgoed uit Rijssen. Nederlandse investeerders kunnen daarvan profiteren, zoals ze dat ook van de toenemende woningbouw in beide landen kunnen doen. Midden Europa Vastgoed realiseert bouwprojecten in nauwe samenwerking met Tsjechische en Slowaakse ondernemingen. Deels omdat de wet dat voorschrijft, deels omdat een goede kennis van de plaatselijke omstandigheden de kans op missers verkleint.

Sinds een goed half jaar investeren dr.ir. W. Tijhuis, ing. J. Nijhuis en drs.ing P. Winkelman met dit fonds in ‘bouw’ in Tsjechie en Slowakije. Aanzet daartoe gaf in 1992 het fonds Oost-Europa Participaties, dat gelden in deze landen belegt. Dochterondernemingen in Praag en Bratislava hebben een volledige licentie om dergelijke fondsen te bedrijven. Daarna is voor Nederlandse particulieren die in Tsjechie en Slowakije wilden investeren Midden-Europese Beleggingen opgezet. Vorig jaar is daarvoor in Amsterdam een beursnotering aangevraagd.

Over belangstelling willen de drie van Midden Europa Vastgoed niet klagen. In Tsjechie gaat de interesse overigens vooral uit naar metaalbewerking. Nogal wat bedrijven besteden in dit land werk uit. Juristen in Praag lopen de bijbehorende contracten na.

Vastgoed

Mede omdat beleggers gaandeweg meer naar vastgoed vroegen, werd Midden Europa Vastgoed gevormd. De ervaring met de aandelen werkte ook in dit segment.

Begeleiding is onvermijdelijk. Buitenlanders mogen niet rechtstreeks Tsjechisch vastgoed verwerven; tussen koper en verkoper moet een Tsjechische vennootschap zitten. Die mag evenwel volledig in buitenlandse handen zijn. Zo’n bedrijf zoekt bijvoorbeeld in het kadaster na op of op het beoogde vastgoed geen hypotheek rust.

Zorgvuldigheid

Het komt echter nogal eens voor dat investeerders de zorgvuldigheid die ze in eigen land betrachten in het vroegere Oostblok laten varen.

Het fonds investeert in de ‘algemene’ bouw van bedrijfsruimten, hallen en woningen en in winkels, toeristische projecten en logistieke voorzieningen. Woningbouw maakt vaak deel uit van binnenstedelijke herstructureringsprojecten.

De belangstelling voor Tsjechie en Slowakije groeit. Niet in de laatste plaats omdat deze landen op termijn tot de EU toetreden, wat het zakendoen een solidere basis geeft. De omvang van de portefeuille geeft vooralsnog weinig reden tot klagen. Opdrachten komen veelal van beroepsmatige investeerders die structureel in Tsjechie willen zijn. Afdoende inzicht in de gang van zaken voorkomt dat plaatselijke aannemers buitenlandse beleggers teveel in rekening brengen. Die kennis komt voort uit het netwerk aan plaatselijke contacten.

Niet onbelangrijk is de inbreng van het ingenieursbureau Keramo Project uit het Tsjechische Tencin. Reeds voor de omwenteling werkten de ruim 165 medewerkers internationaal en winstgevend. Oost-Europa Participaties nam geleidelijk aan een meerderheidsbelang in het bureau, temeer omdat het over een hoog kennisniveau beschikt, dat ook in het buitenland van pas kan komen. Zeker wanneer het de rationele Nederlandse bouwmethoden toepast. Op die manier verbetert het bureau de toegang tot de internationale markt. De Nederlandse inbreng zorgt er tevens voor dat het bureau niet uitsluitend naar producten en processen kijkt maar ook aandacht aan de vermarkting besteedt.

Verder

Keramo Project biedt tevens mogelijkheden om nieuwe informatie- en communicatietechniek oftewel ICT in de praktijk uit te proberen. Dit gaat beduidend verder dan in het buitenland tekeningen laten maken voor binnenlandse opdrachtgevers. Het moet ook verder gaan, omdat een bedrijf anders alleen maar capaciteit levert en dus alleen maar op prijs kan concurreren.

Te denken valt aan ICT in het winkelbedrijf. Een toenemende verkoop via internet kan ertoe leiden dat winkeliers in zogeheten massagoed op termijn met minder vierkante meters toekunnen. Dat bepaalt mede de plaats en manier van vestiging. Twee, drie jaar geleden ging een winkelconcept zo’n vijf jaar mee; nu is twee jaar al lang. Dat stelt weer eisen aan de aanpasbaarheid.

Mensenwerk

De scheiding tussen product en proces vervaagt steeds meer. ICT is een van de hulpmiddelen die hier uitkomst kunnen bieden. Het is niet het enige, want bouwen en vastgoed blijven mensenwerk. En dat is de lijn die bedrijven vaak missen wanneer ze uitsluitend technologisch naar gegevens kijken. Genoemde aanpak vergroot het succes van bouwen over de grens. Hier ontstaan vaak fouten omdat bijvoorbeeld ontwikkelaars menen dat een beginsel dat in het ene land goed uitpakt, ook elders werkt. Zo wordt ook duidelijk of een bouwprijs realistisch is. ‘Duur’ staat niet altijd gelijk aan ‘te duur’, omdat de plaatselijke omstandigheden aparte oplossingen vereisen.

Achter

Het overgrote deel van de buitenlandse ondernemers in Tsjechie blijft in Praag. Temeer omdat daar om en nabij 15 procent van de bevolking woont.

Slowakije verloor onder het bestuur van voormalig premier Meciar aanmerkelijk aan buitenlandse belangstelling. Het zal de nieuwe regering die in oktober vorig jaar aantrad veel moeite kosten die erfenis weg te werken. De gang van zaken wijkt er in vergelijking met Tsjechie nogal af. Bijvoorbeeld omdat de financiele markt fors achterblijft doordat het land zich weinig voor het westen openstelde.

Oost-Europa Participaties kan er vooralsnog weinig meer doen dan directe belangen in een bedrijf opbouwen. In Tsjechie kan het als portfoliobelegger optreden. Tot nog toe werkt het als enig Nederlands fonds op de geschetste wijze in deze landen.

‘Lokaal inzicht voorkomt dat aannemers buitenlandse beleggers teveel vragen’

Reageer op dit artikel