nieuws

Voorbeeldig gebruik beton in gevel

bouwbreed

amsterdam – De studentenwoningen aan de Cambridgelaan op de Uithof in Utrecht zijn volgens de jury ‘strak getunneld, waardoor de kosten laag bleven’. Dat kan echter niet de enige reden zijn voor de nominatie voor de Betonprijs. Het project is meer dan alleen een voorbeeld van rationele uitvoeringstechniek.

“Ik kan niet zoveel met de motivering van de jury”, reageert ir. Rudy Uytenhaak van het gelijknamige architectenbureau in Amsterdam. “We hebben zeker slim getunneld, maar dat doe je bij ieder plan. Ik denk dat het bijzondere van deze studentenwoningen is, de combinatie van landschap en intensieve, dichte bebouwing. Er staan allemaal gebouwen los op het terrein van de Uithof, als een soort taartjes op orthogonale lijnen. Dat zou volgens het stedenbouwkundig plan van Rem Koolhaas geconcentreerder moeten. Het zou mooi zijn als het landschap tot de gebouwen oprukt. De kwaliteit bestaat uit een sterk contrast met het landschap.”

Zichtlijnen

Uytenhaak heeft vooral rekening gehouden met de zichtlijnen vanuit het landschap naar de bestaande gebouwen. “Alles wat hier gebouwd is, valt weg tegen wat er al staat.” Vanaf de weg is er eerst een blok hoogbouw, ‘de poort’, en daarachter ligt de laagbouw, ‘het dorp’.

Het is niet onbegrijpelijk dat de jury van de Betonprijs heeft gegrepen naar een motivatie vanuit de slimme tunneltechniek. Het ontwerp zelf lijkt op het eerste gezicht weinig met een voorbeeldig gebruik van de goede eigenschappen van beton te maken te hebben.

Toch had de jury de nominatie kunnen motiveren door haar waardering voor de vormgeving in beton uit te spreken. Op de plaats waar een diagonaal pad, dat bij het oorspronkelijke landschap hoort, het poortgebouw kruist, rust de constructie op een soort V- en W-vormige kolommen. Ze torderen van groot naar klein en lijken bijna te wandelen.

Ragfijn

Aan de binnenzijde van ‘de poort’ staan dunne, ter plekke gestorte betonnen kolommen. Ze ogen ragfijn ten opzichte van de massieve bekleding van de stalen bruggen. Tenslotte zijn de prefab betonnen gevels aan de buitenkant groen gekleurd, met een subtiel relief door de meegestorte dorpels boven de kozijnen.

In de loop van het gesprek met Rudy Uytenhaak komen steeds meer momenten naar voren waarop beton in dit project voorbeeldig is gebruikt. Bijvoorbeeld in het enorme verhoogde betonnen plein, of in het kleurgebruik (helder wit van binnen om het daglicht ‘binnen te halen’ en grijsgroen van buiten als een mantel in het landschap).

Het is eerder zo, dat de architect een mooie vormgeving heeft bereikt ondanks het feit dat het om een rationeel uitgevoerd, eenvoudig gebouw gaat. Uytenhaak: “Het zijn typisch studentenwoningen: veel dezelfde kamers van 3,60 meter. Daarvoor kies je uiteraard een tunnel van 7,20 meter, dat is handig, dan ben je snel boven. Het is een rationele tunneltechniek en toch is het architectonische concept mooi uitgewerkt. Op het moment dat het gebouw de diagonaal kruist, brengen de poten de krachten op een bijzondere manier naar de fundering.”

Samenwerking

Misschien is beton nog het meest ‘voorbeeldig’ gebruikt in de prefab gevelelementen. Daar gaat de vormgeving samen met een beperking van het oppervlak van de mal en daarmee van de kosten.

De kozijnen zijn niet in een sparing, maar in een opengelaten hoek geplaatst. Een voorbeeld van de samenwerking tussen rationeel beton en conceptuele architectuur.

De studentenwoningen op het terrein van de Universiteit Utrecht liggen in het landschap.

Opdrachtgever: Stichting BO-EX ’91 en Stichting Studenten Huisvesting (SSH), Utrecht.

Architect:ir. Rudy Uytenhaak Architectenbureau BV, Amsterdam.

Adviseur: ABT Adviesbureau voor Bouwtechniek BV, Velp.

Aannemer: Wilma Bouw, Utrecht.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels