nieuws

Marienburgproject toonbeeld compact bouwen Nijmegen herstelt met aanpak naoorlogs plein in binnenstad fouten uit het verleden

bouwbreed Premium

nijmegen – Het Marienburgproject in de binnenstad van Nijmegen heeft van het ministerie van VROM de status voorbeeldproject intensief ruimtegebruik gekregen. Het gezichtsbepalende element van het project is de ‘koopgoot’, waarin de hoogteverschillen in de Nijmeegse binnenstad samenkomen.

Op 22 februari 1944 werd het stadshart van Nijmegen door een bombardement compleet verwoest. Resultaat van de naoorlogse wederopbouw was een open plein, met een kapel, een politiebureau en een kantoorgebouw. Het opkomend autoverkeer werd vrij baan gegeven. “Met als gevolg dat de omloop in de binnenstad doorbroken werd”, verklaart wethouder H. Bruls. De winkelstraten waren wel met elkaar verbonden, maar het winkelend publiek moest dezelfde weg weer terug als het heen was gegaan. Met het Marienburgproject worden de fouten van de wederopbouw ongedaan gemaakt: de middeleeuwse straatjesstructuur komt terug, het autoverkeer wordt ontmoedigd en het winderige plein wordt bebouwd. Spectaculair is de koopgoot, waarin de hoogteverschillen in de Nijmeegse binnenstad in elkaar geschoven worden.

Doorloop

Het enige dat nog herinnert aan het naoorlogse plein is de Marienburgkapel, die door de koopgoot als het ware uit het plein wordt gelicht. Nu nog glooit het plein, maar in een volgende fase wordt het lage deel afgegraven tot vlak voor de kapel. Ter hoogte van de ‘knip’ wordt de koopgoot, haaks op de kapel, doorgetrokken naar de winkelstraat, waardoor er weer een doorloop ontstaat. De verdieping komt dan op het niveau van de winkelstraat te liggen, de goot zelf op het niveau van het plein. Directievoerder H. van Drunen van BBN adviseurs roemt de natuurlijke oplossing voor het hoogteverschil: “In Rotterdam, waar ik ook betrokken was bij de koopgoot, hebben we moeten hakken, slopen en graven, hier maken we gebruik van de natuurlijke gesteldheid.”

De, vrij smalle, koopgoot beantwoordt aan het idee van masterplan-architect Sjoerd Soeters om de middeleeuwse straatjesstructuur in ere te herstellen. Daarbij moest wel rekening worden gehouden met de toegankelijkheid voor hulpdiensten. “De brandweer moet er wel bij kunnen”, aldus wethouder Bruls. “Daarom wordt een lange kasteeltrap gebouwd waarover de brandweerwagens de goot in kunnen rijden.”

Overig verkeer wordt zoveel mogelijk uit het centrum geweerd. De parkeergarage onder het stadhuis, die tot voor kort open was voor het publiek, wordt gereserveerd voor vergunninghouders. De ingang is verplaatst naar de rand van de binnenstad, en loopt onder de koopgoot door naar de parkeergarage.

Het andere restant van het naoorlogse plein, het politiebureau, is tot op het casco ontmanteld en opnieuw ‘aangekleed’. Verder is alle bebouwing nieuw. Sjoerd Soeters tekende, naast het masterplan, voor de bebouwing rondom de kapel. Opmerkelijk aspect daarvan is dat de gevels van de gebouwen de functie ervan weerspiegelen. Zo heeft het gemeentearchief een ‘Fort Knox-achtige uitstraling’ met zijn donkergrijze gevel met kleine ramen. De ramen in de bibliotheek doen denken aan de ruggen van boeken en de sociale dienst heeft een hoge, open entree.

Kosten

De bouw van het Marienburgcomplex is vorig najaar begonnen, komende zomer moet het worden opgeleverd. De totale bouwkosten van het project bedragen circa 112 miljoen. Nelissen van Egteren uit Venraij voert de bouw uit. De betrokken architecten zijn Sjoerd Soeters, Molenaar en Van Winden en Yanovshtchinsky.

Koopgoot in aanbouw.

De Marienburgkapel is straks het enige dat nog herinnert aan het naoorlogse plein.

Ook op het maaiveld wordt druk gebouwd. Foto’s: APA

‘De koopgoot schuift de natuurlijke

hoogteverschillen in elkaar’

Reageer op dit artikel