nieuws

Laserscansysteem vervangt ski’s bij asfalteren ‘Vroeger moesten we om de tien meter piketpaaltjes slaan’

bouwbreed

apeldoorn – Het Apeldoornse bedrijf Roadware heeft met behulp van een nieuwe scantechniek een toepassing ontwikkeld die het gebruik van de huidige taster en de zogenoemde multivoetski op een asfaltspreidmachine overbodig maakt. De techniek is onder meer toegepast bij de aanleg van het nieuwe trace van de A58 tussen Breda en Roosendaal.

Bij het Road Scanning System (RSS) van Roadware zorgt een laserscanner voor de hoogtebesturing en de regeling van de laagdikte op de asfaltspreidmachine. Het systeem werkt in combinatie met het contactloze nivelleerapparaat van Topcon System Four. Topcon in Bunschoten is leverancier van laser-landmeetapparatuur. Dat systeem werkt nog – weliswaar contactloos – met onder meer een draad als referentiepunt. De draad blijkt met de toepassing van RSS overbodig.

‘Bandbreedte’

RSS bestaat uit een roterende scanner van 200 bij 200 millimeter en 150 millimeter hoog en een bedieningskast van 100 bij 200 millimeter en 80 millimeter hoog. De scanner wordt zo’n 2 tot 2,5 meter boven het wegdek aan het zijschot of de trekarm van de asfalteermachine bevestigd en kijkt over een instelbare lengte van maximaal 25 meter naast de machine. Het apparaat berekent vervolgens over niet minder dan 150 meetpunten een voortschrijdend gemiddelde.

Door een ‘bandbreedte’ van het acceptabele hoogteverschil in te voeren, kan binnen de werk-breedte van de machine worden gewerkt. Als iemand in de scanstraal loopt en dus een te groot hoogteverschil aangeeft, reageert het systeem niet.

“Het systeem kan ook worden gebruikt voor het frezen van wegdekken. Dat gebeurt dan veel nauwkeuriger dan tot nu toe het geval was en dat betekent ook dat de nieuwe afwerklaag nauwkeuriger en vlakker kan worden aangebracht”, zegt Joop Mennink, die zowel voor Roadware als voor Topcon werkt.

Nauwkeurig

Op het nieuwe trace van de A58 is de combinatie toegepast. Voor uitvoerder Niek van Seters van aannemersbedrijf Vermeer betekende het nieuwe systeem een openbaring: “Vroeger moesten we om de tien meter piketpaaltjes slaan of over de hele lengte draden spannen. Nu kunnen we zonder dat alles binnen zeer kleine toleranties heel nauwkeurig werken. Dit is een grote stap vooruit en goed beschouwd heeft het eigenlijk veel te lang geduurd voordat dit soort automatisering in de wegenbouw is geintroduceerd. We werken sneller en nauwkeuriger en dan moet de baas maar uitrekenen of dat opweegt tegen de investering in de apparatuur”.

Eerder al was Van Seters danig onder de indruk van het driedimensionale systeem van Topcon voor de volautomatische besturing van de motorgrader, die de profilering maakte voor de verschillende lagen onderbaan. Deze GRT-2000 voor de besturing van bewegende bouwmachines bleek bij het fijn afwerken van de zandlaag zonder gebruik van fysieke uitzetgegevens in staat de vooraf ingegeven vier procent dwarsverkanting aan te leggen. Ook bij de aanleg van de laag puingranulaat bleek het systeem heel nauwkeurig.

Veldcomputer

Het zogenoemde Total Station maakt gebruik van een nieuwe laserreflector en een draagbare veldcomputer.

Deze computer vertaalt een digitale terreinmeting (DTM) naar de bewegingen van de aangestuurde machine.

Van Seters: “Omdat de hoeveelheden materiaal beter zijn te regelen, kunnen we ook sneller werken. De machine hoeft niet meer overbodige hoeveelheden zand of puin voor zich uit te duwen. En omdat de laser de machine over een afstand van meer dan 600 meter kan aansturen, verliezen we ook niet veel tijd met het instellen van het apparaat”.

Behalve dat het een nauwkeurig apparaat is, zitten er ook grappige kanten aan. Als nu een machine, bijvoorbeeld een motorgrader, nogal hard rijdt, kan men op afstand de laser zien meedraaien. Want hij zoekt altijd de ontvanger.

Testbaan

Roadware heeft, in nauwe samenwerking met NBM Amstellland en leverancier Topcon, nog een nieuwe besturing ontwikkeld. Deze tweezijdige laserbesturing met behulp van de nieuwe roterende laser RT-5S van Topcon is toegepast bij de aanleg van de testbaan van de Rijksdienst voor het Wegverkeer in Lelystad. NBM Amstelland moest een circuit aanleggen met een extra testmogelijkheid voor het kantelmoment van vrachtwagens en bussen en het doen van proeven met aquaplaning.

Joop Mennink: “De zeer hoge eisen die werden gesteld aan vooral de vlakheid van de baan heeft tot intensief overleg geleid tussen de aannemer en Roadware. Uiteindelijk is het ons, samen met Topcon, gelukt een werkwijze te bedenken die aan die hoge vlakheidseisen voldoet zonder kilometers draad te hoeven spannen”.

“We hebben twee LS-B2 laserontvangers van Topcon met een nauwkeurigheid van 0,3 millimeter aangesloten op het nivelleersysteem van Topcon op de asfalteermachine, in combinatie met de roterende laser RT-5S. Deze laser heeft een bereik van achthonderd meter. En het unieke is: het apparaat is uitgerust met afstandsbediening. Omdat zo’n laser meestal hoog wordt opgesteld, is dikwijls een ladder nodig. De unieke afstandsbediening maakt dat overbodig.”

De ontvanger, links op de foto, maakt ski’s en de taster overbodig.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels