nieuws

J. van Stigt met de Personeelskantine TU Twente in Enschede (1963-1964)

bouwbreed Premium

De Technische Universiteit van Twente – de enige campus van Nederland – is gedurende de jaren zestig onder leiding van de stedenbouwkundigen W. van Tijen en S. van Embden in een betrekkelijk korte tijd gerealiseerd. Van Tijen zorgt ervoor dat een jonge generatie architecten bij de bouw van de over het bosachtige terrein verspreide gebouwen aan bod komt. Mede daardoor groeit de campus uit tot een klein openluchtmuseum voor het structuralisme. Hoofdkenmerk van deze stroming is het gebruik van repeterende, meestal op het vierkant gebaseerde configuraties, die de constructieve en de ruimtelijke drager van het plan vormen. Het Burgerweeshuis van Aldo van Eyck en het tijdschrift Forum zijn respectievelijk de praktische en de theoretische bron.

Joop van Stigt (1934) heeft als hoofduitvoerder in dienst van Van Eyck aan de bouw van het Burgerweeshuis gewerkt en maakt in 1962 indruk met zijn structuralistische Prix de Rome ontwerp voor een kinderdorp. Hij behaalt hiermee overigens de tweede prijs, de eerste prijs gaat naar het eveneens structuralistische plan van zijn studievriend Piet Blom. De beide jonge ontwerpers krijgen een bescheiden opdracht op de TU campus. Blom verbouwt een boerderij tot voorlopige mensa en zou later de definitieve mensa De Bastille ontwerpen. Van Stigt krijgt de opdracht voor de personeelskantine.

Het ontwerp is gebaseerd op een module van vijf kruisvormig geschakelde vierkanten, met kleinere aansluitende vierkanten in de binnenhoeken. Deze configuratie wordt zichtbaar gemaakt door hoge, gelamineerde houten liggers die rusten op houten kolommen. Drie modules zijn L-vormig geschakeld waarbij de binnenhoek wordt overdekt door een vierde, hoger aangebrachte module. Een hoge baksteen schoorsteen vormt het verticale accent in de overwegend horizontale compositie. De gevels onder de liggers bestaan uit grote glasvlakken en houten borstweringen. De open, ongedeelde binnenruimte – en daarmee de ruimtelijke karakteristiek – is na functiewijziging grotendeels verloren gegaan.

Ook Van Stigts latere ontwerpen, zoals een woonwijk in Almere-Haven (1974-1977), het Raadhuis van Ter Aar (1965-1970) en het faculteitsgebouw voor de Letterenfaculteit van de Universiteit van Leiden (1976-1982), zijn veelal gebaseerd op repeterende configuraties, maar nergens meer zo demonstratief als in Twente. Van Stigt raakt steeds meer betrokken bij restauraties en renovaties. Tussen 1985 en 1988 realiseert hij een spraakmakende restauratie en verbouwing van grote, achttiende-eeuwse pakhuizen op het Amsterdamse Entrepotdok tot een sociaal woningbouwcomplex.

Reageer op dit artikel